Türkiye’de eğitim hayatına başlayan bir bireyin örgün eğitimde geçirmesi beklenen süre 2025 yılında geriledi. Muhtemel Eğitim Süresi 16,8 yıla düşerken, iller arasındaki fark 4,8 yıla kadar çıktı. Bayburt ve Karabük 18,6 yılla en yüksek değere ulaşırken, Şanlıurfa 13,8 yılla son sırada kaldı. Uzun dönemli veriler ise özellikle yükseköğretimde belirgin bir düşüş yaşandığını gösterdi.
Türkiye’de eğitim süresi 16,8 yıla düştü
Muhtemel Eğitim Süresi, eğitim hayatına başlayan bir bireyin mevcut katılım ve kayıt eğilimlerinin devam etmesi halinde örgün eğitimde geçirmesi beklenen toplam süreyi gösteriyor. Gösterge, ideal eğitim süresinden farklı olarak eğitim sistemindeki fiili katılımı esas alıyor.
Türkiye’de ilkokula başlayan bir bireyin ilkokuldan yükseköğretime kadar eğitimde geçirmesi beklenen süre 2025 yılında 16,8 yıl oldu. İlkokul ve ortaöğretim kademelerinde bu süre 11,9 yıl, okul öncesinde ise 1,6 yıl olarak hesaplandı.
Bir yılda yüzde 2,4 gerileme yaşandı
Muhtemel eğitim süresi 2024 yılına göre yüzde 2,4 azaldı. Türkiye’nin ilkokul-yükseköğretim düzeyindeki göstergesi 2024’te 17,2 yıl iken 2025’te 16,8 yıla indi.
Erkeklerde düşüş yüzde 2,5 oldu ve muhtemel eğitim süresi 16,3 yıla geriledi. Kadınlarda ise yüzde 2,4’lük düşüşün ardından gösterge 17,2 yıl olarak gerçekleşti.
2018’den bu yana 1,8 yıllık kayıp
Uzun dönemli değişim daha belirgin bir düşüşe işaret etti. Türkiye’de ilkokul-yükseköğretim düzeyindeki muhtemel eğitim süresi 2018 yılında 18,6 yıl seviyesindeydi.
Bu değer 2024’te 17,2 yıla, 2025’te ise 16,8 yıla düştü. Böylece yedi yıllık dönemde eğitimde geçirilmesi beklenen sürede toplam 1,8 yıllık azalma yaşandı.
En büyük düşüş yükseköğretimde görüldü
Eğitim kademelerine göre incelendiğinde gerilemenin ağırlıklı olarak yükseköğretimde meydana geldiği görülüyor. Yükseköğretimde muhtemel eğitim süresi 2018 yılında 6 yıl iken 2024’te 5,3 yıla düştü.
2025 yılında ise yükseköğretimde beklenen süre 4,8 yıla kadar geriledi. Böylece 2018-2025 döneminde yükseköğretimde 1,2 yıllık kayıp gerçekleşti.
İlkokul ve ortaöğretimde düşüş daha sınırlı kaldı
İlkokul ve ortaöğretim kademelerinde 2018 yılında 12,6 yıl olan muhtemel eğitim süresi, 2024 yılında 11,9 yıla düştü. Gösterge 2025 yılında da 11,9 yıl seviyesinde kaldı.
Buna göre son bir yılda bu eğitim kademelerinde toplam süre değişmezken, 2018’e göre 0,7 yıllık düşüş yaşandı. Toplam eğitim süresindeki gerilemenin daha büyük bölümünün yükseköğretimden kaynaklandığı görüldü.
Eğitim süresi en yüksek iki il Bayburt ve Karabük
2025 yılında Türkiye’de muhtemel eğitim süresinin en yüksek olduğu iller 18,6 yıl ile Bayburt ve Karabük oldu. Bu iki ili 18,4 yıl ile İstanbul ve 18,3 yıl ile Tunceli takip etti.
Bu illerdeki değerler 16,8 yıllık Türkiye ortalamasının belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti. Bayburt ve Karabük, ülke ortalamasının 1,8 yıl üzerinde yer aldı.
En düşük değer Şanlıurfa’da
Türkiye’nin en düşük muhtemel eğitim süresi 13,8 yıl ile Şanlıurfa’da hesaplandı. Şanlıurfa’yı 14,1 yıl ile Şırnak ve 14,3 yıl ile Muş izledi.
En yüksek değer olan 18,6 yıl ile en düşük değer olan 13,8 yıl arasında 4,8 yıllık fark oluştu. Böylece il bazında eğitimde kalma beklentisindeki önemli bölgesel farklılıklar da ortaya çıktı.
Erkeklerde zirvenin sahibi Bayburt
Erkek nüfusta en yüksek muhtemel eğitim süresi 18,6 yıl ile Bayburt’ta gerçekleşti. Erzincan ve Karabük 18,1 yıl ile ikinci sırayı paylaşırken, İstanbul ve Bolu’da değer 17,8 yıl oldu.
Erkeklerde Türkiye ortalaması 16,3 yıl olarak hesaplandı. İlk beşteki illerin tamamı ülke ortalamasının en az 1,5 yıl üzerinde yer aldı.
Erkeklerde en düşük süre Şanlıurfa’da
Erkeklerde listenin son sırasında 13,9 yıl ile Şanlıurfa yer aldı. Ağrı’da muhtemel eğitim süresi 14 yıl, Şırnak’ta 14,1 yıl olarak belirlendi.
Muş’ta erkekler için beklenen eğitim süresi 14,3 yıl, Hakkari’de ise 14,7 yıl oldu. Şanlıurfa ile Bayburt arasındaki fark erkeklerde 4,7 yıla ulaştı.
Kadınlarda Tunceli 19 yılı aştı
Kadınlarda Türkiye’nin en yüksek muhtemel eğitim süresi 19,3 yıl ile Tunceli’de gerçekleşti. Karabük 19,1 yıl, İstanbul 19 yıl ile Tunceli’yi takip etti.
Rize’de kadınların muhtemel eğitim süresi 18,8 yıl, Ankara’da ise 18,7 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarda Türkiye ortalaması 17,2 yıl seviyesinde gerçekleşti.
Kadınlarda en düşük değer yine Şanlıurfa’da
Kadınlarda en düşük muhtemel eğitim süresi 13,7 yıl ile Şanlıurfa’da görüldü. Şırnak’ta 14,2 yıl, Muş’ta ise 14,3 yıl olarak hesaplandı.
Ağrı ve Mardin’de kadınların muhtemel eğitim süresi 15,1 yıl oldu. Kadınlarda en yüksek değere sahip Tunceli ile en düşük değere sahip Şanlıurfa arasındaki fark 5,6 yıla çıktı.
Kadınların eğitim süresi erkeklerden daha yüksek
Türkiye genelinde kadınlar için muhtemel eğitim süresi 17,2 yıl olurken, erkeklerde 16,3 yıl olarak gerçekleşti. Kadınların beklenen eğitim süresi erkeklerden 0,9 yıl daha yüksek oldu.
Bu fark, cinsiyet eşitliği endeksine de yansıdı. Kadınların muhtemel eğitim süresinin erkeklerin süresine oranıyla hesaplanan endeks 2025 yılında 1,05 seviyesine çıktı.
Cinsiyet eşitliği göstergesinde yükseliş sürdü
Muhtemel eğitim süresinde dikkat çeken yükselişlerden biri cinsiyet eşitliği endeksinde yaşandı. Endeks 2018 yılında 0,97 seviyesindeyken 2025 yılında 1,05’e yükseldi.
Yedi yıllık dönemde 0,08 puanlık artış gerçekleşti. Böylece muhtemel eğitim süresi açısından kadınların erkeklere göre daha uzun süre eğitimde kalması yönündeki eğilim güçlendi.
Cinsiyet eşitliği endeksinde Iğdır ilk sırada
2025 yılında cinsiyet eşitliği endeksinin en yüksek olduğu il 1,13 ile Iğdır oldu. Iğdır’ı 1,11 ile Tunceli ve 1,10 ile Bartın takip etti.
Çankırı ve Kars’ta endeks 1,09 olarak gerçekleşti. Bu illerde kadınların muhtemel eğitim sürelerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu görüldü.
Endeksin en düşük olduğu il Bitlis
Cinsiyet eşitliği endeksinin en düşük olduğu il 0,97 ile Bitlis oldu. Şanlıurfa, Siirt ve Bayburt’ta endeks 0,99 olarak hesaplandı.
Muş, Erzurum ve Batman’da ise gösterge 1,00 seviyesinde gerçekleşti. Endeksin 1 olması, kadın ve erkeklerin muhtemel eğitim sürelerinin birbirine eşit olduğu anlamına geliyor.
Türkiye OECD ortalamasının üzerinde yer aldı
OECD ülkelerinin karşılaştırılabildiği en güncel dönem olan 2024 yılında ortalama muhtemel eğitim süresi 16,6 yıl oldu. Türkiye’nin aynı yılki değeri ise 17,2 yıl olarak hesaplandı.
Buna göre Türkiye, OECD ortalamasının 0,6 yıl üzerinde yer aldı. Ancak uluslararası karşılaştırma 2024 yılına ait olduğundan, Türkiye’nin 2025’te 16,8 yıla gerileyen değeriyle doğrudan karşılaştırma yapılamıyor.
OECD’de zirvede Yunanistan var
OECD karşılaştırmasında en yüksek muhtemel eğitim süresi 20,9 yıl ile Yunanistan’da gerçekleşti. Avustralya 20,6 yıl, Finlandiya ise 19,6 yıl ile üst sıralarda yer aldı.
Yeni Zelanda’da gösterge 19,2 yıl, Belçika’da 18,9 yıl, İrlanda’da 18,8 yıl ve İsveç’te 18,6 yıl oldu. Karşılaştırmadaki en düşük değer ise 14,3 yıl ile Kolombiya’da kaydedildi.
2025 eğitim tablosunda öne çıkan rakamlar
- Türkiye ortalaması: 16,8 yıl
- 2024’e göre değişim: Yüzde 2,4 düşüş
- 2018’de Türkiye: 18,6 yıl
- 2018-2025 değişimi: 1,8 yıl düşüş
- Kadınlarda: 17,2 yıl
- Erkeklerde: 16,3 yıl
- En yüksek iller: Bayburt ve Karabük – 18,6 yıl
- En düşük il: Şanlıurfa – 13,8 yıl
- Kadınlarda en yüksek: Tunceli – 19,3 yıl
- Kadınlarda en düşük: Şanlıurfa – 13,7 yıl
- Erkeklerde en yüksek: Bayburt – 18,6 yıl
- Erkeklerde en düşük: Şanlıurfa – 13,9 yıl
- Yükseköğretim 2018: 6 yıl
- Yükseköğretim 2025: 4,8 yıl
- Cinsiyet eşitliği endeksi 2018: 0,97
- Cinsiyet eşitliği endeksi 2025: 1,05
- Cinsiyet eşitliği endeksinde en yüksek il: Iğdır – 1,13
- Cinsiyet eşitliği endeksinde en düşük il: Bitlis – 0,97
TÜİK’in verileri, 2025 yılında Türkiye’de eğitimde kalma beklentisinin genel olarak gerilediğini, düşüşün özellikle yükseköğretimde yoğunlaştığını ve iller arasında önemli farkların bulunduğunu ortaya koydu. Buna karşılık kadınların muhtemel eğitim süresinin erkeklerin üzerine çıkması ve cinsiyet eşitliği endeksindeki uzun dönemli yükseliş, verilerdeki diğer önemli değişim olarak öne çıktı.