Türkiye, uzay teknolojileri alanında stratejik bir adım atıyor. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) öncülüğünde, Somali’nin Hint Okyanusu kıyısında kurulması planlanan uzay üssü projesinde önemli gelişmeler yaşanıyor. Türkiye gazetesinden Yeşim Eraslan’ın haberine göre, projenin detayları netleşti.
2024 yılı Aralık ayında Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud tarafından Mogadişu’da duyurulan proje kapsamında, Türkiye’ye 30x30 kilometrelik (900 km²) bir alan tahsis edildi. Bu alan, yalnızca Türkiye’nin değil Afrika kıtasının da ilk uzay limanı olma özelliğini taşıyacak.
İnşaat için ihaleye çıkılıyor, hedef 2 yıl içinde tamamlamak
TUA koordinasyonunda yürütülen projede, önümüzdeki günlerde ihale sürecine geçilmesi planlanıyor. Türk yetkililer, üssün yapımına kısa süre içinde başlanacağını ve inşaatın iki yıl içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Üssün toplam maliyetinin, ilerleyen aşamalarla birlikte 350 milyon doları bulması bekleniyor. Bu bütçe içinde altyapı yatırımları, fırlatma sistemleri, kontrol merkezleri ve test sahalarının da yer alması planlanıyor.
Sadece roket değil, füze denemeleri de yapılacak
Projenin dikkat çeken yönlerinden biri de yalnızca sivil uzay görevlerine değil, aynı zamanda uzun menzilli füze testlerine de imkan sağlayacak bir altyapıya sahip olması. Bu kapsamda üs, roket fırlatma operasyonlarının yanı sıra askeri strateji açısından da kritik bir rol üstlenecek.
Savunma sanayisine yakın kaynaklar, Hint Okyanusu kıyısındaki geniş sahil şeridinin, test menzili açısından Türkiye’ye büyük bir avantaj sağlayacağını belirtiyor. Türkiye böylece Avrupa dışına taşan bir füze test kapasitesine sahip olacak.
Jeopolitik ve bilimsel anlamda stratejik konum
Uzmanlara göre Somali’nin seçilmesinde hem ekvatora yakın konumu hem de Hint Okyanusu’na açılan stratejik jeopolitik pozisyonu etkili oldu. Ekvatora yakın bölgelerde gerçekleştirilen roket fırlatmaları, daha az enerji ile daha yüksek yörüngelere ulaşma avantajı sunuyor. Bu da maliyetleri ciddi oranda düşürüyor.
Ayrıca Türkiye, Somali ile son yıllarda geliştirdiği askeri, ekonomik ve diplomatik ilişkiler sayesinde Afrika kıtasında önemli bir aktör haline geldi. Bu proje, iki ülke arasındaki iş birliğini bir üst düzeye taşımayı hedefliyor.
Türkiye’nin uzay hedefleri büyüyor
Türkiye’nin uzay yolculuğu, son yıllarda Milli Uzay Programı kapsamında hız kazandı. 2021’de açıklanan 10 maddelik hedefler arasında yer alan “uzaya bağımsız erişim” ve “uydu fırlatma sistemlerinin geliştirilmesi” adımlarında Somali projesi bir dönüm noktası olabilir.
Türkiye Uzay Ajansı, hâlihazırda TÜBİTAK UZAY ve Roketsan gibi kurumlarla ortak projeler yürütüyor. Uzay üssü tamamlandığında, Türkiye artık kendi uydusunu yabancı fırlatma merkezlerine bağlı kalmadan yörüngeye taşıyabilecek kapasiteye ulaşacak.
Eleştiriler ve güvenlik tartışmaları
Projeyle ilgili bazı çevrelerde, özellikle maliyet ve güvenlik riski tartışmaları da gündeme geliyor. 350 milyon dolarlık yatırımın ekonomik etkisi sorgulanırken, Somali’deki güvenlik zafiyetlerinin projeye tehdit oluşturabileceği belirtiliyor.
Ancak uzmanlar, projenin yalnızca ekonomik değil, stratejik, teknolojik ve diplomatik getirileri göz önünde bulundurularak uzun vadeli düşünülmesi gerektiğini savunuyor.