Türkiye’de depozito iade sisteminin ülke geneline yaygınlaştırılması için yeni bir altyapı kuruluyor. Anadolu Ajansı’nın haberine göre Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık 150 sayma doğrulama merkezi ile en az 50 bin depozito iade noktası oluşturulmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bursa’da açılan BURKASAN Depozitosu Olan Ambalajlar Sayma Doğrulama Hattı Merkezi’nde konuşan Öztürk, sistemin pet, cam ve alüminyum ambalajları kapsayacağını belirtti. Türkiye’de ithalat dahil yaklaşık 25 milyar adet depozitolu ambalaj bulunduğunu ifade eden Öztürk, hedeflerinin bu ambalajların tamamını geri toplamak olduğunu söyledi.
150 sayma doğrulama merkezi kurulacak
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, Bursa’da açılan tesisin ülke genelinde kurulması planlanan merkezlerin ilk örneklerinden biri olduğunu belirtti. Benzer yapıda yaklaşık 140-150 sayma doğrulama merkezinin iki yıl içinde faaliyete geçirilmesi hedefleniyor.
Bu merkezlerde toplanan ambalajların sayımı ve doğrulaması yapılacak. Türkiye genelinde toplam yaklaşık 600 sayma doğrulama hattının devreye alınmasının planlandığını belirten Öztürk, kurulacak altyapının depozito sisteminin temel operasyon merkezlerini oluşturacağını ifade etti.
En az 50 bin iade noktası hedefleniyor
Sistemin vatandaşlara ulaşan bölümünde ise en az 50 bin iade noktası kurulması planlanıyor. Öztürk, bu sayının 50 bin ayrı depozito iade makinesi anlamına gelmediğinin altını çizdi.
Planlamaya göre yaklaşık 10 bin depozito iade makinesi kullanılacak. Bunun yanında manuel el terminalleri aracılığıyla da depozitolu ambalajların teslim alınması sağlanacak ve böylece iade ağı farklı noktalara yayılacak.
25 milyar ambalajın geri toplanması amaçlanıyor
Türkiye’de ithalat dahil yaklaşık 25 milyar adet pet, cam ve alüminyum ambalaj bulunduğunu belirten Öztürk, sistemin nihai hedefinin bu ambalajların tamamını ekonomiye yeniden kazandırmak olduğunu söyledi.
Türkiye’nin coğrafi yapısı, nüfus dağılımı ve tüketim alışkanlıklarının sistem kurulurken dikkate alındığını aktaran Öztürk, sektör temsilcileriyle birlikte farklı bölgelerde uygulanabilecek bir toplama modeli geliştirildiğini ifade etti.
Ulusal entegrasyon dönemine geçildi
Depozito sisteminin altyapı çalışmalarına 2022 yılında başlandığını belirten Öztürk, 2025 yılına kadar yazılım, makine üretimi ve teknolojik altyapı hazırlıklarının sürdüğünü söyledi. Şubat 2025’te ise pilot uygulama dönemine geçildi.
Pilot uygulamaların Temmuz 2026’ya kadar devam ettiğini ifade eden Öztürk, 1 Temmuz 2026 itibarıyla “ulusal entegrasyon dönemi”nin başladığını açıkladı. Sistemin bu aşamadan sonra kademeli biçimde Türkiye geneline yayılması planlanıyor.
1 Temmuz 2028 hedefi açıklandı
Türkiye Çevre Ajansı’nın planlamasına göre depozito sisteminde 1 Temmuz 2028 itibarıyla “yaygınlaşma dönemi”ne geçilmesi hedefleniyor. Bu tarihe kadar sayma merkezleri, iade noktaları ve gerekli teknik altyapının önemli ölçüde tamamlanması amaçlanıyor.
Öztürk, sistemin yalnızca ambalaj atıklarının toplanması açısından değil, toplumda geri dönüşüm alışkanlığının güçlendirilmesi bakımından da önem taşıdığını belirtti. Uygulamanın sıfır atık hedefleriyle birlikte yürütüleceğini ifade etti.
Yerli teknoloji ve makine üretimi desteklenecek
Sistemin kurulması sırasında yerli sanayi ve teknoloji üreticilerinin desteklenmesine önem verildiğini belirten Öztürk, gerekli makine ve teknolojilerin yurt dışından temin edilebileceğini ancak yerli üretimin geliştirilmesinin tercih edildiğini söyledi.
Bu yaklaşım sayesinde depozito iade sisteminin yalnızca çevresel değil, sanayi ve teknoloji alanında da ekonomik katkı oluşturması hedefleniyor. Yerli makinelerin ve yazılım altyapısının geliştirilmesiyle sistemin dışa bağımlılığının azaltılması amaçlanıyor.
Bursa’daki tesise 200 milyon lirayı aşan yatırım
BURKASAN Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Kılıç, Bursa’da açılan tesisin 200 milyon lirayı aşan yatırımla kurulduğunu açıkladı. Tesiste beş ayrı sayma ve doğrulama hattının aynı anda çalışabildiğini belirten Kılıç, hatların konveyör sistemleriyle birbirine bağlandığını söyledi.
Kılıç, Bursa’nın batısında da benzer bir tesis kurmayı planladıklarını belirtti. Kentte yıllık 1 milyar adedi aşan depozitolu ambalajın en az yüzde 80’inin iki yıl içerisinde ekonomiye yeniden kazandırılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Depozito sistemi geri dönüşüm altyapısını değiştirecek
Türkiye genelinde kurulması planlanan 50 bin iade noktası, depozitolu ambalajların vatandaş tarafından daha kolay teslim edilmesini sağlayacak. Toplanan ambalajlar sayma doğrulama merkezlerinde kontrol edilerek geri dönüşüm sistemine aktarılacak.
Sistemin planlandığı şekilde yaygınlaşması halinde pet, cam ve alüminyum ambalajların daha yüksek oranlarda geri toplanması ve ekonomiye yeniden kazandırılması bekleniyor. Böylece hem çevresel atığın azaltılması hem de geri dönüşüm sektörüne düzenli ve izlenebilir bir hammadde akışı sağlanması amaçlanıyor.