Şanlıurfa’da yürütülen “Taş Tepeler Projesi” kapsamında kazıları devam eden Mendik Tepe, insanlık tarihine ışık tutacak önemli bulgularla gündeme geldi. Neolitik dönemin en başlarına tarihlendirilen Mendik Tepe’nin, Göbeklitepe ve Karahantepe’den daha eski olabileceği ihtimali arkeoloji dünyasında büyük heyecan uyandırıyor.
Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesi Payamlı Mahallesi’nde bulunan alan, ilk olarak Çakmak Tepe Kazı Başkanı Fatma Şahin tarafından keşfedildi. 2024 yılından itibaren Liverpool Üniversitesi’nden Prof. Dr. Douglas Baird başkanlığında, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi iş birliği ve İngiliz Arkeoloji Enstitüsü desteğiyle kazı çalışmalarına başlandı.
Farklı Boyutlarda Yapılar Ortaya Çıkarıldı
Prof. Dr. Baird, kazılarda çok sayıda farklı boyutta yapının bulunduğunu ve bu yapıların işlevlerini anlamaya çalıştıklarını belirtti.
Küçük yapılar: Depolama veya yemek hazırlama alanları
Orta boy yapılar: Konut işlevi
Büyük yapılar: Ritüel amaçlı kullanım
Özellikle özenli taş işçiliğine sahip büyük bir binanın bulunması, Mendik Tepe’nin dini ve toplumsal ritüeller için kullanılmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Neolitik Dönemin Başlangıcına İşaret Ediyor
Mendik Tepe’nin Neolitik dönemin en erken safhalarına işaret ettiğini belirten Baird, alanın Göbeklitepe ve Karahantepe ile ilişkili olduğunu ancak onlardan daha eski olabileceğini söyledi. Bu bulgular, insanlığın avcı-toplayıcılıktan yerleşik yaşama geçiş sürecini anlamada büyük önem taşıyor.
Çakmak Tepe ile Bağlantılar
Mendik Tepe’ye yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki Çakmak Tepe’de de benzer tarihlere ait kalıntılar bulundu. Her iki alanın da Göbeklitepe ve Karahantepe’den daha eski olabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan, Göbeklitepe’deki ünlü “T” biçimli dikili taşlar yerine, Mendik Tepe’de farklı tipte taşların bulunması, buranın kendine özgü bir kültürel yapıya sahip olduğunu gösteriyor.
Tarihe Işık Tutan Yeni Keşif
Mendik Tepe’deki bulgular, sadece Şanlıurfa’nın değil, tüm dünyanın arkeolojik mirasına yeni bir halka ekliyor. Yerleşik yaşamın ilk adımlarının atıldığı bu alan, insanlık tarihine dair bilinenleri değiştirebilecek potansiyele sahip.