Türkiye’de çevre politikaları kapsamında tek kullanımlık plastiklerin kullanımını azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Türkiye gazetesinin haberine göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025–2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda kapsamlı adımlar atmaya hazırlanıyor.
Hazırlanan düzenleme ile çevre ve su kaynaklarına zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının kademeli olarak sınırlandırılması hedefleniyor. Taslak düzenlemenin kurum görüşlerinin alınmasının ardından yıl içerisinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
İlk aşamada bazı plastik ürünler yasaklanacak
Yeni düzenlemenin ilk aşamasında belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin yasaklanması planlanıyor. Yasak kapsamına girmesi beklenen ürünler arasında plastik çatal, bıçak ve kaşık, plastik tabaklar, köpük gıda kapları ve içecek bardakları yer alıyor.
Ayrıca plastik karıştırıcılar, pipetler, yemek çubukları ve çubuklu kulak pamukları da yasak kapsamındaki ürünler arasında bulunuyor. Bu ürünlerin yerine çevreye daha az zarar veren cam, porselen, ahşap ve karton gibi alternatiflerin kullanımı teşvik edilecek.
Depozito sistemi geri dönüşümü artıracak
Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi kapsamında uygulanan Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşüm oranını artırmayı hedefliyor. Bu sistem sayesinde hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de geri dönüşüm ekonomisinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Yapılan hesaplamalara göre, düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımının önlenmesi bekleniyor. Ayrıca atık yönetimi maliyetlerinde yaklaşık 1,5 milyar lira tasarruf sağlanabileceği öngörülüyor.
İkinci aşamada kısıtlama ve etiketleme uygulanacak
Düzenlemenin ikinci aşamasında ise tamamen yasak yerine kısıtlama ve bilgilendirme uygulamalarının devreye girmesi planlanıyor. Plastik içeriği bulunan bazı ürünlerde tüketimin azaltılması amacıyla sınırlamalar getirilecek ve ürünlerde bilgilendirici etiketler kullanılacak.
Bu etiketlerle tüketicilerin çevresel etkiler konusunda daha bilinçli tercih yapmaları hedefleniyor. Böylece plastik kullanımının kademeli olarak azaltılması ve alternatif ürünlere yönelimin artırılması amaçlanıyor.
Vatandaşların büyük çoğunluğu plastik azaltımını destekliyor
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan araştırmaya göre vatandaşların önemli bir bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmada katılımcıların yüzde 77,65’i günlük yaşamda plastik kullanımının azaltılmasını istediğini ifade etti.
Katılımcıların yüzde 72,52’si bu tür ürünleri daha az satın almayı planladığını belirtirken, yüzde 76,40’ı bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını desteklediğini bildirdi. Ayrıca yüzde 60,02’si tamamen yasaklanmasını faydalı bulurken, tekrar kullanılabilir ürünlere yönelik destek oranının da oldukça yüksek olduğu görüldü.