Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporu, bu kiralama ilişkisinin “hiçbir şekilde izah edilemeyeceğini” açıkça kayda geçirdi.
Mersin Akdeniz İlçesi Nusratiye Mahallesi’nde TCDD’ye ait toplam 5 bin 672 metrekarelik arsa üzerinde; akaryakıt istasyonu, satış mağazaları, ATM alanları, 150 araçlık otopark ile bina ve sundurmalar bulunuyor. Rapora göre bu alanların tamamı için aylık yalnızca 56 bin TL kira alınıyor. Oysa söz konusu işletmenin, bulunduğu konum ve sunduğu ticari hacim itibarıyla ciddi gelir elde ettiği belirtiliyor.
20 YILDIR İHALESİZ KULLANIM
Denetim tespitlerine göre, taşınmaz 1992 yılında kiraya verildi. İlk kira sözleşmesinin 2004’te sona ermesine rağmen, bu tarihten sonra herhangi bir ihaleye çıkılmadan sözleşme süreleri sürekli uzatıldı. Kiracı, 2004’ten bu yana akaryakıt istasyonu ve eklentileriyle birlikte alanı fiilen kullanmayı sürdürdü.
KAÇAK YAPILAR VE CEZASIZLIK
Sayıştay raporu, kiracının TCDD mülkü üzerinde idarenin izni olmaksızın projeye aykırı yapılar inşa ettiğini de ortaya koydu. 2024 yılı başında yapılan denetimde; unlu mamuller satılan 120 metrekarelik işyeri, bir sigorta şirketine kiralanan 70 metrekarelik dükkân, küçük ölçekli başka ticari alanlar ve boş bir işyerinin kaçak olarak yapıldığı tespit edildi. Buna rağmen, ilgili Bölge Müdürlüğü tarafından kiracıya herhangi bir cezai yaptırım uygulanmadığı, uyarıda dahi bulunulmadığı rapora yansıdı.
SAYIŞTAY’DAN NET UYARI
Denetçiler, TCDD’ye ait taşınmazların ihale yapılmaksızın ve rekabet ilkelerine aykırı şekilde sürekli aynı kişilere kiralanmasının önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, izinsiz ve imar mevzuatına aykırı yapılaşmalar hakkında gecikmeksizin yasal işlemlerin başlatılması yönünde açık uyarıda bulundu.
TAHTASIZ: “EV KİRASI 60 BİN, BURASI 56 BİN”
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan CHP Çorum Milletvekili ve KİT Komisyonu Üyesi Mehmet Tahtasız, TCDD’nin 2024 yılı Sayıştay raporunda yer alan bu kiralama ilişkisinin kamu vicdanını yaraladığını söyledi. Tahtasız, yeniden ihaleye çıkılmadan 20 yıl boyunca süre uzatımı yapılmasını eleştirerek, “Bazı şehirlerde sıradan bir evin kirası 60 bin lirayı bulmuşken; akaryakıt istasyonu, 150 araçlık otopark ve satış alanlarıyla adeta para basan bu yerin 56 bin liraya kiralanması kabul edilemez. Günümüz koşullarında bu alanın kirası aylık 500 bin liranın altına düşmemeli” dedi.
Tahtasız ayrıca, TCDD’nin 2024 yılı zararının 36,5 milyar TL olduğunu hatırlatarak, bu tür uygulamaların kurumun mali yapısını neden sürdürülemez hâle getirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti. Konunun KİT Komisyonu’nda ayrıntılı şekilde gündeme getirileceğini belirtti.