Milletvekilleri hakkında hazırlanan yeni dokunulmazlık dosyalarının Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmesiyle fezleke süreci yeniden gündeme geldi. Meclis kayıtlarına ve kamuoyuna yansıyan verilere göre, hakkında 61 fezleke bulunan Manisa Milletvekili Özgür Özel, en fazla dokunulmazlık dosyası bulunan milletvekili konumunda yer alıyor.
Özgür Özel hakkındaki fezleke sayısı 61’e ulaştı
Milletvekilleri hakkında savcılıklarca hazırlanan fezlekeler, Adalet Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı aşamalarının ardından TBMM Başkanlığına gönderiliyor. Meclise ulaşan dosyalar, Anayasa ve Adalet komisyonlarının üyelerinden oluşan Karma Komisyona sevk ediliyor.
Özgür Özel hakkında farklı tarihlerde hazırlanan çok sayıda yasama dokunulmazlığının kaldırılması tezkeresi de Karma Komisyona gönderildi. Temmuz 2026’da Meclise sunulan üç yeni dosyayla birlikte Özel hakkındaki fezleke sayısının 61’e yükseldiği bildirildi.
Fezleke doğrudan milletvekilliğini düşürmüyor
Bir milletvekili hakkında fezleke hazırlanması, dokunulmazlığının otomatik olarak kaldırıldığı veya milletvekilliğinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Karma Komisyonun dosyayı incelemesinin ardından dokunulmazlığın kaldırılması yönünde karar alınması durumunda rapor TBMM Genel Kurulunun gündemine geliyor.
Milletvekilliğinin düşmesi ise dokunulmazlığın kaldırılmasından farklı bir hukuki süreç olarak uygulanıyor. İstifa, kesinleşmiş mahkûmiyet kararı, kısıtlanma veya Meclis çalışmalarına belirlenen süre boyunca katılmama gibi durumlar milletvekilliğinin sona ermesine neden olabiliyor.
Semra Güzel’in dokunulmazlığı 2022’de kaldırıldı
Son yıllarda bireysel olarak dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilleri arasında eski HDP Diyarbakır Milletvekili Semra Güzel yer aldı. Güzel hakkında hazırlanan iki dokunulmazlık dosyası, 1 Mart 2022 tarihinde TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edildi.
Güzel’in dokunulmazlığının kaldırılmasıyla milletvekilliğinin düşürülmesi ayrı tarihlerde ve farklı gerekçelerle gerçekleşti. Milletvekilliği, daha sonra Meclis çalışmalarına katılmaması ve devamsızlık şartlarının oluşması gerekçesiyle sona erdirildi.
2016’da 154 milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırıldı
Türkiye’de dokunulmazlıklarla ilgili en geniş kapsamlı düzenlemelerden biri 2016 yılında yapıldı. Anayasa’ya eklenen geçici maddeyle, düzenlemenin kabul edildiği tarihte Meclise ulaşmış bulunan dokunulmazlık dosyalarının doğrudan yargı mercilerine gönderilmesinin önü açıldı.
Düzenleme kapsamında 154 milletvekili hakkında hazırlanan toplam 810 fezleke için yargılama süreci başlatılabildi. TBMM Genel Kurulunda yapılan gizli oylamada anayasa değişikliği teklifi 376 oyla kabul edildi.
Dosyalar Karma Komisyonda inceleniyor
Milletvekillerine ait dokunulmazlık dosyaları TBMM’ye ulaştıktan sonra Karma Komisyona havale ediliyor. Komisyon, dosyalar için dokunulmazlığın kaldırılması veya kovuşturmanın milletvekilliği sıfatının sona ermesine kadar ertelenmesi yönünde karar verebiliyor.
Dokunulmazlığın kaldırılması yönündeki komisyon raporlarının kesinleşebilmesi için TBMM Genel Kurulunda görüşülerek oylanması gerekiyor. Hakkında fezleke bulunan milletvekili de hazırlık komisyonunda, Karma Komisyonda ve Genel Kurulda kendisini yazılı veya sözlü olarak savunabiliyor.