Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayında üretici ile market fiyatları arasındaki en yüksek farkın havuçta görüldüğünü açıkladı. Üreticide kilogramı 11 liradan satılan havuç, markette 61 lira 73 kuruşa ulaşırken fiyat farkı yüzde 461,2 olarak hesaplandı.
Havuç markette 5,6 kat daha pahalıya satıldı
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi. Temmuzda üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 461,2 ile havuçta gerçekleştiğini bildirdi.
Havuç, markette üretici fiyatının yaklaşık 5,6 katına satıldı. Üreticide kilogramı 11 lira olan havucun market fiyatı 61 lira 73 kuruşa kadar yükseldi.
Elmadaki fiyat farkı yüzde 444’ü geçti
Üretici ile market arasındaki en yüksek ikinci fiyat farkı yüzde 444,4 ile elmada görüldü. Üreticide kilogramı 18 lira 75 kuruş olan elma, market raflarında 102 lira 7 kuruşa satıldı.
Elmayı yüzde 236,6 fiyat farkıyla yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti. Yeşil mercimeğin üretici fiyatı 24 lira 21 kuruşken market fiyatı 81 lira 50 kuruşa ulaştı.
Kabak ve maydanoz da katlanarak tüketiciye ulaştı
Üreticide kilogramı 17 lira 64 kuruş olan kabak, markette 58 lira 49 kuruştan satıldı. Böylece kabak, tüketiciye üretici fiyatının yaklaşık 3,3 katına ulaştı.
Maydanozun üretici fiyatı 6 lira 82 kuruş olurken market fiyatı 21 lira 79 kuruş olarak belirlendi. Ürünlerin tarladan market rafına ulaşıncaya kadar geçirdiği süreçte oluşan fiyat artışları dikkat çekti.
Markette en fazla sivri biber zamlandı
Temmuz ayında marketlerde takip edilen 39 ürünün 19’unda fiyat artışı, 20’sinde ise fiyat düşüşü görüldü. Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu.
Sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı ve yüzde 22,8 ile kuru üzüm izledi. Patatesin market fiyatı da temmuz ayında yüzde 15,5 arttı.
Karpuzun market fiyatı yüzde 49 düştü
Markette fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki düşüşü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz ve yüzde 28,6 ile havuç takip etti.
Tavuk etinin market fiyatında da yüzde 23,5 azalma görüldü. Mevsimsel üretim artışı ve bazı ürünlerde talebin beklentilerin altında kalması, market fiyatlarındaki gerilemede etkili oldu.
Üreticide en sert düşüş havuçta yaşandı
Temmuz ayında üreticide takip edilen 31 ürünün 8’inde fiyat artışı, 16’sında fiyat düşüşü yaşandı. Yedi ürünün üretici fiyatında ise herhangi bir değişiklik görülmedi.
Üretici fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 51,1 ile havuç oldu. En yüksek üretici fiyat artışı ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda kaydedildi.
Kuru soğanda arz daralması fiyatı yükseltti
Çukurova Bölgesi’nde yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının tamamlanması, İç Anadolu Bölgesi’nde ise erkenci çeşitlerin hasadının yeni başlaması piyasada geçici arz daralmasına yol açtı. Hasat dönemleri arasındaki bu geçiş, kuru soğanın üretici fiyatını yükseltti.
Kıyı kesimlerindeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesi de piyasaya sunulan ürün miktarını azalttı. Çilekte üretim sezonunun sonuna yaklaşılmasıyla yaşanan arz daralması da üretici fiyatlarında artışa neden oldu.
Bazı sebzelerde üretim artışı fiyatları düşürdü
Kabak, salatalık ve patlıcanda yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle piyasadaki ürün miktarı arttı. Talebin artan arzı karşılayacak seviyeye ulaşmaması, bu ürünlerin üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı.
Yazlık patates üretiminde ise ilkbahar dönemindeki uzun süreli yağışların ürünlerde bozulmaya neden olduğu belirtildi. Arzın azalması, patatesin üretici fiyatındaki artışı beraberinde getirdi.
Talep düşüklüğü havuç ve karpuz fiyatlarını etkiledi
Piyasada diğer sebzelerin bol miktarda bulunması, havuç ve yeşil mercimekte mevsimsel arzın artması ve talebin zayıf kalması üretici fiyatlarını aşağı çekti. Havuçta üretici fiyatı yarıdan fazla düşmesine rağmen market fiyatının 61 lirayı aşması, aradaki makasın büyümesine neden oldu.
Karpuzun hasat sonrasında uzun süre depolanamaması ve tüketici talebinin beklentilerin altında kalması da üretici fiyatlarında düşüşe yol açtı. Temmuz verileri, birçok üründe üretici ile tüketicinin karşılaştığı fiyatlar arasındaki farkın yüksek seviyesini koruduğunu ortaya koydu.