Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Meyve Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği” ile “Asma Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle, fidan ve üretim materyallerinin kalite, izlenebilirlik ve sertifikasyon süreçlerinde kapsamlı değişiklikler yapıldı.
Damızlık üniteler için yeni kurallar belirlendi
Yönetmelikle birlikte meyve fidanı ve asma üretiminde kullanılacak damızlık ünitelerinin kurulumu ve işletilmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlendi. Bu üniteler, hastalık ve zararlılardan ari, genetik özellikleri tanımlanmış ve belgelendirilmiş çoğaltım materyallerinin üretildiği alanlar olarak tanımlanıyor.
Yeni düzenlemeye göre, damızlık ünitelerinin kurulumu sırasında yurt dışı kaynaklı olmayan çeşitler için komisyon kurulması zorunluluğu kaldırıldı. Böylece üretim süreçlerinin daha hızlı ve esnek ilerlemesi hedefleniyor.
Üreticilere yetki genişletildi
İki numaralı damızlık ünite kurulumu için daha önce Bakanlık tarafından verilen özel yetki kaldırıldı. Bunun yerine üretici belgesine sahip tüm üreticilere bu üniteleri kurma hakkı tanındı.
Bu değişiklikle birlikte sektörde üretici sayısının artırılması ve sertifikalı üretim kapasitesinin genişletilmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda bürokratik süreçlerin azaltılması da hedefler arasında yer alıyor.
Asma üretiminde izolasyon yerine tül sera şartı
Asma fidanı üretimine yönelik önemli bir teknik değişiklik de izolasyon mesafelerine ilişkin oldu. Yeni düzenlemeye göre iki numaralı damızlık ünitelerinde izolasyon mesafesi uygulaması kaldırıldı.
Bunun yerine tüm üretimin tül seralarda yapılması zorunlu hale getirildi. Bu uygulamayla bitki sağlığının daha etkin korunması ve dış etkenlerin kontrol altına alınması hedefleniyor.
Dijital takip sistemi devreye alındı
Beyannamelerde daha önce talep edilen “Bitki Pasaportu Belgesi” uygulaması kaldırıldı. Yeni sistemde bunun yerine dijital ortamda “kayıt kontrolü” esas alınacak.
Bu değişiklikle birlikte üretim ve pazarlama süreçlerinin daha hızlı ve izlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda veri doğruluğunun artırılması da hedefleniyor.
Etiketlerde karekod zorunluluğu geliyor
Yeni yönetmelik kapsamında fidan ve üretim materyallerinin etiketlerinde sertifika bilgilerini içeren karekod bulunması zorunlu hale getirildi. Bu uygulama için üreticilere iki yıllık geçiş süresi tanındı.
Karekod sistemiyle ürünlerin kaynağı, sertifikasyon bilgileri ve üretim süreçlerine ilişkin detayların kolayca erişilebilir olması sağlanacak. Ayrıca damızlık parselleri ve üretim alanlarının yıllık denetimleri, oluşturulacak komisyonlar tarafından düzenli olarak gerçekleştirilecek.