Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan tebliğ taslağıyla, taksilerde taksimetreyle entegre çalışan “taksi mali cihazı” kullanımı zorunlu hale geliyor. Düzenleme ile kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi, belge düzenine uyumun artırılması ve kartlı ödeme imkanlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Sektörden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda şekillendirilen taslak, taksilerde hem teknik hem de mali denetimi artıracak yeni bir sistemi öngörüyor.
Amaç kayıtlı ekonomi ve belge düzeni
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan taslağa göre, “taksi mali cihazı” uygulamasıyla taksi taşımacılığında kayıt dışılığın azaltılması amaçlanıyor. Aynı zamanda yolcuların banka kartı ve diğer ödeme yöntemleriyle daha kolay ödeme yapabilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda, taksimetre takılması zorunlu olan taksilerle yolcu taşımacılığı yapan mükelleflerin, taksimetreyle bağlantılı çalışan mali cihazları kullanması gerekecek.
1 Temmuz’a kadar süre tanındı
Taslak düzenlemeye göre, mevcut mükelleflerin 1 Temmuz tarihine kadar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından onaylanmış ve belirli teknik özellikleri taşıyan taksi mali cihazlarını kullanmaya başlaması zorunlu olacak.
Yeni mükellefiyet tesis edilmesi veya taksimetrenin değiştirilmesi durumunda ise, işe başlama ya da değişiklik tarihini izleyen en geç 30 gün içinde onaylı cihazın kullanılması gerekecek. Eğer bu süre içinde fiilen yolcu taşımacılığına başlanacaksa, faaliyete geçmeden önce cihazın aktif hale getirilmesi şart olacak.
Yeni plaka alanlar için 2027 istisnası
Tebliğin yürürlük tarihi ile Bakanlık tarafından verilen ilk onay tarihi arasında, yeni plaka tahsisiyle faaliyete başlayan mükellefler için farklı bir takvim öngörüldü. Buna göre bu kapsamdaki taksiciler, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren taksi mali cihazı kullanmaya başlayacak.
Bu geçiş süresiyle birlikte yeni faaliyete başlayan mükelleflerin teknik uyum sürecinin daha sağlıklı yürütülmesi amaçlanıyor.
Kartlı ödeme zorunluluğu geliyor
Mükellefler, cihazı kullanmak zorunda oldukları tarihi izleyen 15 gün içinde, en az bir banka veya ödeme hizmet sağlayıcısıyla üye iş yeri anlaşması yapmak zorunda olacak. Bu anlaşma kapsamında, yolculardan gelen banka kartı ile ödeme taleplerinin kabul edilmesi gerekecek.
Düzenleme, özellikle kartlı ödeme talebinin yaygın olduğu büyük şehirlerde yolcu memnuniyetini artırmayı hedefliyor.
Teknik denetim TÜBİTAK ve TSE’ye verildi
Taksi mali cihazları ve bu cihazlarla bağlantılı çalışacak taksimetrelere ilişkin teknik incelemeler, GİB’in belirleyeceği esaslar doğrultusunda TÜBİTAK ve TSE tarafından yapılacak.
Cihazlar, fiş veya e-belge düzenleyebilen iki farklı türde tanımlanacak ve yalnızca onaylı modeller kullanılabilecek.
Sistem nasıl işleyecek?
Yeni sistemde, taksimetrenin açılmasıyla birlikte taksi mali cihazında da işlem otomatik olarak başlayacak. Ücret hesaplaması tamamlandığında, taksimetreyle eş zamanlı olarak mali cihazdaki işlem de sonlandırılacak.
Taksimetre, mali cihazdan bağımsız çalışamayacak. Aynı şekilde mali cihaz da tek başına fiş veya e-belge düzenleyemeyecek. Ücret bilgisi, taksimetreden otomatik olarak cihaza aktarılacak ve elle tutar girişi yapılması mümkün olmayacak. Fiş veya e-belge düzenlenmeden taksimetrenin yeniden kullanılması da mümkün olmayacak.
Bu yapıyla birlikte taksi taşımacılığında hem mali şeffaflığın hem de denetimin önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.
