Sosyal medya üzerinden yapılan ticari reklamların hızla artması ve tüketici şikayetlerinin çoğalması üzerine Ticaret Bakanlığı, influencer reklamcılığına yönelik kapsamlı bir düzenleme hazırladı.
Yeni yönetmelik taslağı, yalnızca etiket kullanımını değil, yapay zekâ teknolojilerini, indirim kampanyalarını, şans oyunu içeriklerini ve aldatıcı sağlık beyanlarını kapsayan geniş bir denetim çerçevesi sunuyor.
Bakanlığın hazırladığı taslak, sosyal medyada yıllardır tartışılan “gizli reklam” sorununu ortadan kaldırmayı hedefliyor. Buna göre içerik üreticileri, reklam anlaşmalarını açık biçimde paylaşmakla yükümlü olacak.
Reklam Etiketi Artık Çok Daha Detaylı Olacak
Yeni kurallara göre yalnızca “#Reklam” yazmak yeterli değil. İçerikte, reklam verenin adının veya markasının açıkça belirtilmesi zorunlu hale geliyor.
Influencer’ların paylaşımlarında “@[reklam veren] tarafından sağlandı” veya “@[reklam verene] teşekkürler” ifadelerinden biri bulunmak zorunda. İşbirliği birden fazla gönderiye yayılıyorsa her paylaşım ayrı ayrı etiketlenecek.
Sesli içeriklerde ise yayının başında ve reklamdan hemen önce “[reklam veren] hakkında reklam içerir” gibi ifadeler duyulabilir şekilde yer alacak. Amaç, kullanıcıların reklama maruz kaldığını her durumda fark edebilmesi.
İndirim Kampanyalarında Şeffaflık Zorunluluğu
“İndirimli”, “cazip”, “uygun” gibi ifadeler artık tek başına kullanılmayacak. Bu tür bir tanımlama varsa faiz, kâr payı ya da indirim oranının açıkça belirtilmesi gerekecek.
“3 al 2 öde”, “1 alana 1 bedava” gibi kampanyalarda ise başlangıç ve bitiş tarihi paylaşımda yer alacak. Ürün miktarı sınırlıysa bu bilgi de açık şekilde yazılacak.
Kampanya döneminde gerçek indirim oranının belirlenmesi için ürünün son 10 gündeki en düşük fiyatı esas alınacak. Birden fazla ürün şartı olan kampanyalarda en az iki ürün satın alma zorunluluğu getirilecek.
Yapay Zekâ Kullanan İçerikler Açıkça Etiketlenecek
İçerik üreticilerinin yapay zekâ ile düzenlediği görüntüler, filtreler veya dijital karakterler artık belirtmek zorunda. Eğer bir ürün yapay zekâ ile olduğundan daha etkili gösteriliyorsa, bu durum izleyiciye açıkça bildirilecek.
Gerçek bir kişinin dijital kopyasının, sanki o ürünü kullanmış gibi gösterildiği içeriklere ise tamamen yasak geliyor. Böylece yapay zekâ manipülasyonlarının kullanıcıyı yanıltmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yıllardır tartışılan “yapay influencer” meselesi de düzenleme kapsamına girdi. Dijital avatarların yer aldığı tanıtımlar da açık şekilde işaretlenmek zorunda olacak.
Şans Oyunu, Sağlık Beyanı ve Çocuklara Reklam Sınırı
Taslak, şans oyunları ve aldatıcı sağlık içerikleri için çok sert hükümler içeriyor. Astrolog, medyum, falcı gibi kişiler tarafından sunulan hizmetlere reklam yasağı geliyor.
Takviye edici gıdaların “hastalık tedavi eder” izlenimi yaratacak şekilde tanıtılması da yasaklanıyor. Ayrıca ilaçlar, elektronik sigara, tütün ürünleri ve alkollü içkilerin reklamı hiçbir şekilde yapılamayacak.
Rastgele ürün sunan “ganimet kutusu”, “sürpriz paket”, “sanal sandık” gibi uygulamalarda ise ürün çıkma ihtimalleri açıkça belirtilmek zorunda. Çocuklara yönelik hedefli reklamlar tamamen yasaklanacak.
Dijital Reklam Düzeninde Yeni Dönem
Taslak yalnızca influencer’ları değil markaları, e-ticaret şirketlerini ve reklam verenleri de kapsıyor. Hedefli reklamcılıkta artık tüketicinin onayı zorunlu hale geliyor.
İnternet ortamındaki kullanıcı yorumları ise olumlu-olumsuz ayrımı yapılmadan diğer mecralarda yayınlanabilecek.
Bu düzenlemeler, sosyal medyadaki ticari içeriğin daha şeffaf, izlenebilir ve tüketiciyi koruyan bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor. Görünen o ki influencer dünyasında artık çok daha sıkı bir denetim dönemi başlıyor.