Kasım ayında düzenlenecek BM İklim Değişikliği Zirvesi'ne (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlanan Antalya'da sahillerde dumansız alan uygulaması başlatılıyor. Çevre kirliliğini azaltmak ve deniz ekosistemini korumak amacıyla hayata geçirilen uygulama kapsamında belirlenen plajlarda sigara kullanımına sınırlama getirilecek.
Uygulama ilk etapta Lara, Belek, Çamyuva ve Beach Park sahillerinde yarından itibaren başlayacak.
Mavi Akdeniz İnisiyatifi hayata geçirildi
Antalya Valiliği koordinasyonunda başlatılan "Mavi Akdeniz İnisiyatifi", denizlerin, kıyıların ve su kaynaklarının korunmasını amaçlayan kapsamlı bir çevre programı olarak hayata geçirildi.
Proje kapsamında deniz yüzeyi ve kıyı temizliği, deniz dibi atıklarının toplanması, akarsulara bariyer sistemleri kurulması, atık alım gemilerinin kapasitesinin artırılması, tarımsal ve kimyasal kirlilikle mücadele, geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi ve depozito uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Antalya Valisi Hulusi Şahin, COP31 gibi önemli bir uluslararası organizasyona ev sahipliği yapacak Antalya'nın çevre konusunda örnek bir duruş sergilemesi gerektiğini belirtti.
İlk uygulama dört sahilde başlayacak
Mavi Akdeniz İnisiyatifi Proje Koordinatörü Ebru Şahin, sahillerde dumansız alan uygulamasının yarından itibaren başlayacağını açıkladı.
Şahin, sigara izmaritlerinin yalnızca sahilleri kirletmediğini, deniz dibinde de uzun yıllar çözünmeden kaldığını ve ekosisteme zarar verdiğini söyledi. Uygulamayla hem çevrenin korunmasının hem de çocukların sigara dumanına maruz kalmasının önlenmesinin amaçlandığını ifade etti.
İlk aşamada Lara, Belek, Çamyuva ve Beach Park sahillerinde uygulanacak sistem kapsamında belirli noktalara sigara içme kabinlerinin kurulması da planlanıyor.
Kemer Üç Adalar için özel koruma modeli hazırlanıyor
İnisiyatif kapsamında yalnızca sahiller değil, hassas deniz ekosistemleri de koruma altına alınacak.
Özellikle yoğun tekne trafiği nedeniyle deniz çayırlarının zarar gördüğü Kemer Üç Adalar bölgesinde özel bir koruma alanı oluşturulması için çalışma yürütülüyor. Projenin tamamlanmasıyla bölgenin Akdeniz'in örnek koruma alanlarından biri haline getirilmesi hedefleniyor.
Depozito sistemi ve su istasyonları yaygınlaşıyor
Plastik atıkların azaltılması amacıyla Antalya genelinde içme suyu istasyonlarının kurulmasına başlandı.
Ayrıca depozito iade makinelerinin sayısının artırılmasıyla birlikte ambalaj atıklarının geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor. Yetkililer, bu uygulamaların denizlere ulaşan plastik atık miktarını azaltacağını belirtiyor.
Dünyada da benzer uygulamalar yaygınlaşıyor
Plajlarda sigara yasağı son yıllarda birçok ülkede uygulanmaya başladı.
Fransa, 1 Temmuz 2025 itibarıyla çocukların bulunduğu tüm açık alanlarda sigara içilmesini yasakladı. Düzenleme plajları, parkları, okul çevrelerini ve spor alanlarını kapsıyor. İhlal edenlere 90 ila 135 avro arasında para cezası uygulanıyor.
İspanya ise plajlar, restoran terasları, stadyumlar ve çocuk oyun alanlarını kapsayan yeni bir yasa hazırlığı yürütüyor. Taslağın parlamentoda görüşülmesi bekleniyor.
Bunun yanında Kanarya Adaları, Güney Fransa, Sardinya ve Avustralya gibi bölgelerde de plaj ve açık alan sigara yasakları uzun süredir uygulanıyor.
Türkiye'de yeni düzenlemeler gündemde
Öte yandan Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tütün yasağı taslağında da plajlar, sigara kullanımının sınırlandırılabileceği alanlar arasında yer alıyor.
Taslak çalışmada ayrıca tütün ürünlerine yönelik daha kapsamlı düzenlemeler bulunurken, sigara kullanımının azaltılması ve çevresel etkilerinin sınırlandırılması hedefleniyor. Antalya'da yarın başlayacak uygulama ise bu alandaki ilk geniş kapsamlı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.