SGK, ölüm maaşı ve yetim aylığı düzenlemelerinde kapsamlı değişikliklere imza attı. Yeni sistem, özellikle kadınlara çifte maaş imkânı tanırken, başvuru şartlarında yapılan değişiklikler dikkatle takip edilmeli.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sosyal güvencesi zayıf olan grupları özellikle kadınları hedef alan yeni bir düzenlemeye gitti. Ölüm aylığı ve yetim maaşıyla ilgili yapılan yasal güncellemelerle birlikte, bazı vatandaşlar aynı anda iki maaş alma hakkına sahip olacak. Ancak bu hak, belirli kriterlere bağlandı ve eski sistemle kıyaslandığında bazı önemli farklar içeriyor.
Ölüm Maaşında Yeni Prim Şartı
SGK’nın yeni uygulamasında ölüm aylığı için gereken asgari prim günü şartı net bir şekilde belirlendi.
SSK kapsamında olanlar için en az 900 prim günü,
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı için ise en az 1800 prim günü doldurulmuş olmalı.
Bu prim şartını karşılayanlar, ölen eş ya da ebeveyn üzerinden ölüm maaşı alma hakkına sahip olacak. Ancak en dikkat çeken değişiklik ise eksik günlerin doğum veya askerlik borçlanmasıyla tamamlanamayacak olması. Bu durum, geçmişte borçlanarak hak kazananların aksine, yeni başvurular için önemli bir engel oluşturuyor.
Kadınlara Aynı Anda İki Maaş Hakkı
Yeni sistemde, çalışmayan ve evli olmayan kız çocukları, hem annelerinden hem babalarından ölüm maaşı alma hakkına sahip. Bu çift maaş uygulaması özellikle anne ve babasını kaybetmiş, sosyal güvencesi olmayan genç kadınlara ekonomik bağımsızlık sağlamayı amaçlıyor.
Fakat evlilik durumunda bu hak sona eriyor. Dolayısıyla çifte maaş alınabilmesi için bekâr olmak ve herhangi bir işte çalışmamak temel kriterler arasında yer alıyor. Bu düzenleme, birçok kadının haberdar olmadığı bir hak olarak ön plana çıkıyor.
1 Ekim 2008 Öncesi ve Sonrası Arasındaki Fark
SGK reformlarının miladı kabul edilen 1 Ekim 2008 tarihi, bu hakların kullanımı açısından belirleyici bir eşik. Bu tarihten önce çifte maaş hakkı çok daha geniş kapsamlıyken, reform sonrası yapılan başvurularda yeni kısıtlamalar getirildi. Ancak 1 Ekim 2008'den önce çifte maaş hakkı kazanmış kişiler için herhangi bir değişiklik söz konusu değil.
Bu nedenle vatandaşların, maaş başvurusunda bulunmadan önce bu tarih aralığını dikkate alması büyük önem taşıyor.
Başvuru Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
SGK uzmanları, hak kaybı yaşanmaması için başvuru sürecinde vatandaşların şu detaylara dikkat etmesini öneriyor:
Prim gün sayısı,
Medeni durum (evli/bekâr),
Herhangi bir işte aktif olarak çalışıp çalışmadığı,
Eksiksiz belge sunumu.
Eksik belge ya da yanlış beyan, başvurunun reddedilmesine yol açabiliyor. Bu yüzden, başvuru öncesi SGK’dan veya sosyal güvenlik danışmanlarından destek alınması tavsiye ediliyor.