23 Nisan 2026 tarihinde saat 14.01’de yayımlanan ve 14.02’de güncellenen bilgilere göre, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı” kamuoyunun görüşüne sunuldu. Anadolu Ajansı kaynaklı habere göre, taslak düzenleme ile özellikle bal üretiminde kritik öneme sahip “temel petek” ilk kez teknik kriterlere bağlanacak.
Yapılacak revizyon kapsamında, balmumuna katılan yabancı maddelerin daha kolay tespit edilmesi hedeflenirken, bu sayede uygunsuz ve tağşişli ürünlerin piyasaya girişinin önemli ölçüde zorlaştırılması amaçlanıyor. Yeni düzenleme aynı zamanda arı sağlığının korunması ve üretim zincirinde kalite standardının sağlanmasını da kapsıyor.
Temel petek ilk kez teknik kriterlere bağlanacak
Taslak düzenlemeye göre, arıların bal depolamak ve yavru yetiştirmek için kullandığı temel peteklerin üretim ve kalite kriterleri net şekilde tanımlanacak. Saf balmumundan üretilmesi gereken bu yapıların uygunluğunun denetlenmesine yönelik yeni hükümler getirilecek.
Bu kapsamda, bal üretiminde kullanılmak üzere piyasaya sunulan temel peteğin özellikleri mevzuatla belirlenmiş olacak. Temel petek üreten işletmeler, tebliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 yıl içinde yeni kurallara uyum sağlamak zorunda olacak.
Uygunsuz ürünlere piyasada yer verilmeyecek
Yeni düzenleme ile birlikte, yürürlük tarihinden itibaren 1 yıl sonunda kriterlere uymayan ürünlerin piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek. Böylece uygunsuz üretim yapan işletmelerin faaliyetleri ciddi şekilde sınırlandırılacak.
Ayrıca düzenleme, yalnızca üreticileri değil, dolaylı olarak sektörde yer alan tüm paydaşları kapsayacak şekilde geniş bir etki alanı oluşturacak. Amaç, bal üretiminde kaliteyi başlangıç aşamasından itibaren güvence altına almak.
Yabancı maddelerin tespiti kolaylaşacak
Sektör temsilcilerine göre, arıcılıkta en önemli sorunlardan biri doğal balmumu yerine parafin ve serezin gibi yabancı maddelerin kullanılması. Yeni kriterlerle birlikte bu tür katkıların laboratuvar ortamında daha kolay tespit edilmesi mümkün olacak.
Ayrıca farklı kalitedeki balmumlarının birlikte işlenmesi ve yetersiz sterilizasyon uygulamaları nedeniyle oluşabilecek hastalık risklerinin de önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu durum, hem arı sağlığını hem de balın güvenilirliğini doğrudan etkileyecek.
Denetimler 5996 sayılı Kanun kapsamında artırılacak
Getirilecek düzenlemelerle birlikte temel petek üretimi ve kullanımı 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında daha etkin şekilde denetlenecek. Böylece üretim süreçleri daha şeffaf ve izlenebilir hale gelecek.
Yetkililer, bu adımın hem tüketici sağlığını koruyacağını hem de dürüst üreticilerin haksız rekabete maruz kalmasının önüne geçeceğini belirtiyor. Aynı zamanda sektörde standartlaşmanın sağlanması hedefleniyor.
Arıcılık sektörü düzenlemeyi olumlu karşılıyor
Sektör temsilcileri, temel peteğin arıcılıkta üretimin başlangıç noktası olduğunu ve burada sağlanacak kalitenin tüm üretim zincirini doğrudan etkilediğini vurguluyor. Bu nedenle düzenlemenin yalnızca teknik bir değişiklik değil, stratejik bir adım olduğu ifade ediliyor.
Balın dünya genelinde en fazla taklit ve tağşişe konu olan ürünlerden biri olduğu belirtilirken, güvenilir üretim ve izlenebilirliğin önemine dikkat çekiliyor. Uzmanlar, tüketicilerin güvenilir satış noktalarını tercih etmesi ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünlere karşı dikkatli olması gerektiğini de vurguluyor.