Tartışmaya konu olan çalışmanın hangi kurum tarafından yürütüldüğü veya resmî bir taslağa dönüştürülüp dönüştürülmediği henüz açıklanmadı. Konfederasyonlar ise bölgesel ücret yerine mevcut asgari ücretin çalışanların geçimini sağlayacak düzeye yükseltilmesi gerektiğini belirtti.

HAK-İŞ istismara açık olduğu görüşünde

HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, bölgesel asgari ücret uygulamasına kesinlikle karşı olduklarını söyledi. Arslan, farklı iller için daha düşük ücret belirlenmesinin işverenler tarafından istismar edilebileceğini savundu.

Bazı şirketlerin genel merkezlerinin büyük şehirlerde bulunmasına rağmen üretim faaliyetlerini daha düşük ücret belirlenen bölgelerde yürüttüğüne dikkati çeken Arslan, bölgesel ücret modelinin bu yapıyı daha da yaygınlaştırabileceğini ifade etti. Önerinin sosyal denge sağlamaktan çok iş gücü maliyetlerini azaltmaya yönelik olduğunu ileri sürdü.

İstanbul’daki işçinin de düşük ücretle çalıştırılabileceği uyarısı

Arslan, işletmelerin hukuki veya idari merkezlerini düşük ücretli olarak belirlenecek bölgelere taşıyarak çalışanların ücretlerini bu seviyeye çekmeye çalışabileceğini söyledi. Bölgesel asgari ücret talebinin arkasında daha yüksek kâr elde etme amacı bulunduğunu savundu.

HAK-İŞ’in Asgari Ücret Tespit Komisyonunun mevcut yapısına da itirazı bulunuyor. Konfederasyon, komisyonun daha çoğulcu, katılımcı ve işçi kesiminin temsil gücünü artıracak biçimde yeniden yapılandırılmasını istiyor.

TÜRK-İŞ geçim ücretini işaret etti

TÜRK-İŞ tarafından yapılan açıklamada, bölgesel asgari ücretin yeniden gündeme getirilmesinin işçilere ve ülkeye zarar vereceği savunuldu. Konfederasyon, tartışılması gereken konunun bölgesel ücret değil, asgari ücretin geçim ücretine dönüştürülmesi olduğunu bildirdi.

Açıklamada, uygulamanın çalışanlar arasında ayrışmaya yol açabileceği ve toplumsal huzuru zedeleyebileceği belirtildi. Geçmiş dönemlerde benzer modellerin ortaya çıkardığı olumsuzluklar nedeniyle bölgesel ücret yaklaşımından vazgeçildiği ifade edildi.

Mevcut asgari ücret açlık sınırının altında kaldı

TÜRK-İŞ’in Haziran 2026 araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin yalnızca aylık gıda harcamasını ifade eden açlık sınırı 35 bin 759 liraya ulaştı. Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 46 bin 248 lira olarak hesaplandı.

2026 yılı için belirlenen net asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğu dikkate alındığında, ücret açlık sınırının altında bulunuyor. TÜRK-İŞ, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yapısına yönelik itirazı nedeniyle 2026 yılı görüşmelerine katılmamıştı.

DİSK eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, bölgesel asgari ücret uygulamasının Anayasa’daki eşitlik ilkesi bakımından sorun oluşturacağını belirtti. Aynı işi yapan çalışanlara yaşadıkları veya çalıştıkları bölgeye göre farklı taban ücret uygulanmasının kabul edilemeyeceğini ifade etti.

DİSK’in asgari ücret raporlarında da bölgesel ücret modelinin hukuki ve sosyal sakıncalar taşıdığı belirtiliyor. Ulusal ve merkezi devlet yapısına sahip ülkelerde bölgesel asgari ücret uygulamasının istisnai olduğu, modelin çalışanlar arasındaki ücret eşitsizliklerini büyütebileceği değerlendiriliyor.

Asgari ücret ortalama ücrete dönüştü

Çerkezoğlu, asgari ücretin yasal olarak bir çalışana verilebilecek en düşük ücreti ifade ettiğini ancak Türkiye’de çalışanların geniş bir bölümünün asgari ücret ve çevresindeki gelirlerle geçinmek zorunda kaldığını vurguladı. Bu durumun asgari ücreti istisnai bir taban ücret olmaktan çıkararak ortalama ücret haline getirdiğini söyledi.

DİSK’in araştırmasına göre Türkiye’de asgari ücret ve altında gelir elde eden çalışanların oranı yüzde 46,7 seviyesinde bulunuyor. Bu oranın kadın çalışanlarda yüzde 60,1’e kadar çıktığı belirtiliyor.

Konfederasyonlar komisyonun yapısının değişmesini istiyor

Üç işçi konfederasyonu bölgesel ücret önerisine farklı gerekçelerle karşı çıkarken, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yapısına ilişkin eleştirilerde ortaklaşıyor. İşçi kesimi, ücret belirleme sürecinde konfederasyonların daha güçlü ve dengeli biçimde temsil edilmesini talep ediyor.

HAK-İŞ komisyonun çoğulcu ve katılımcı hale getirilmesini isterken, TÜRK-İŞ mevcut yapı değişmeden toplantılara katılmayacağını açıklamıştı. DİSK ise asgari ücretin çalışanların geçim şartları, büyümeden alınan pay ve enflasyon kayıpları dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

Resmî bir düzenleme henüz açıklanmadı

Bölgesel asgari ücret konusunda kamuoyuna açıklanmış bir kanun teklifi, yönetmelik taslağı veya resmî çalışma metni bulunmuyor. Tartışma, bazı iş çevrelerinin talepleri ve basına yansıyan çalışma iddiaları üzerinden devam ediyor.

Uygulamanın gündeme alınması halinde asgari ücret mevzuatı, Anayasa’nın eşitlik ilkesi, iş gücü hareketliliği ve bölgeler arasındaki yaşam maliyeti farkları gibi çok sayıda başlığın birlikte değerlendirilmesi gerekecek.

Festival alanında kurulan stantları gezen AK Parti heyeti, esnaf ve vatandaşlarla bir araya geldi. Stant sahiplerinden sergilenen ürünler ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi alan heyet, esnafa hayırlı işler ve bereketli kazançlar diledi.

Vatandaşlarla da sohbet eden Merkez İlçe Başkanı Alagöz ve beraberindekiler, festivalin Çorum’un kültürel değerlerinin tanıtılmasına, sosyal hayatın canlanmasına ve kentteki birlik ve beraberlik duygusunun güçlenmesine katkı sunduğunu belirtti.

AK Parti Çorum Merkez İlçe Başkanlığından ziyarete ilişkin yapılan açıklamada, festival alanında şehrin kültürel zenginliğinin ve dayanışma ruhunun yakından hissedildiği ifade edildi.

Açıklamada, “Çorum’umuzun kültürünü, tarihini ve sosyal hayatını zenginleştiren bu anlamlı organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür ediyor, festival coşkusunun birlik ve beraberliğimizi daha da güçlendirmesini temenni ediyoruz” denildi.

Alaca Tarım Kredi Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Kamil Bolat, Başkan Yardımcısı Uğur Güler ve Yönetim Kurulu üyeleri Resul Koçak, Onur Yalçınkaya ve Hüseyin Yurtsever tarafından yapılan ortak açıklamada biçerdöver fiyatlarındaki fahiş fiyat uygulamasına tepki gösterildi.
Açıklamada, çiftçilerin alın terini korumanın Alaca Tarım Kredi Kooperatifinin tek var oluş gayesi ve asli görevi olduğu vurgulanarak, “Alaca İlçe Ziraat Odamızın 2026 hasat dönemi için belirlemiş olduğu dekar başına 240TL biçerdöver rayiç fiyatı, çiftçimizin girdi maliyetleri, borcu ve seneye ekim yapabilme gücü dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu rakam Alaca çiftçisi için adil ve hayatidir” denildi.

Alaca Ziraat Odası tarafından dekar başına 240 TL olarak belirlenen fiyatın aksine dekar başına 400 TL biçerdöver fiyatı talep edenlerin olduğu kaydedilen açıklamada, “bu durum açıkça fahiş fiyat uygulamasıdır ve çiftçimizin menfaatine doğrudan saldırıdır” ifadelerine yer verildi.

‘FAHİŞ FİYAT, ÇİFTÇİYİ BATIRIR’

Alaca Tarım Kredi Kooperatifi Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Alaca Tarım Kredi Kooperatifi olarak Ziraat Odamızın 240 TL/Dekar kararının arkasındayız.

Kooperatifimiz, çiftçimizin menfaatini korumakla mükellef kurumdur. Bu kararın uygulanması için tüm resmi ve sivil girişimlerin takipçisi olacağız.
Fahiş fiyat, çiftçiyi batırır, ilçeyi batır. 400 TL ödeyen çiftçi seneye tarlasını ekemez. Biz buna seyirci kalamayız. Bu vicdansızlığa ortak olmayız.
Hakkınız 240 TL’dir. Çiftçilerimizden fahiş fiyat talep edenler İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğümüze, Kaymakamlığımıza ve Kooperatifimize bildirmelerini bekliyoruz. Kooperatifimiz, 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu ve ilgili mevzuat gereği gerekli mercilere resmi başvuruyu yapacaktır.
Sayın Kaymakamımız, İlçe Tarım Müdürümüz ve ilgili birimlerimizden çiftçimizi bu fahiş fiyat soygununa karşı koruma konusunda ivedi şekilde görev yapmalarını bekliyoruz.

Bu yönetim, bu başkanlık çiftçisinin ekmeğine göz dikenle aynı masaya oturmaz. Alaca’da ya adaletli 240 TL konuşulur, ya da bu haksızlık tarihe kara leke olarak düşer. Çiftçimizin alın teri kutsaldır. Kimseye yedirmeyeceğiz”

İl Müdüründen Moral Desteği

Yolculuk öncesinde Gençlik ve Spor İl Müdürü ile İl Müdürlüğü yetkilileri, sporcular ve antrenörlerle bir araya gelerek başarı dileklerinde bulundu. Sporculara moral veren İl Müdürü, Çorum'un taekwondodaki başarı geleneğini sürdüreceklerine inandığını belirterek tüm kafileye başarılar diledi.
Hedef Türkiye Finalleri

Amasya'da yapılacak yarı final müsabakalarında madalya mücadelesi verecek Çorumlu sporcular, teknik becerileri ve mücadeleci kimlikleriyle finallere yükselmek için tatamiye çıkacak. Çorum ekibi, başarılı sonuçlarla organizasyonu tamamlayarak Türkiye finallerinde yer almayı hedefliyor.
Çorum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü de yaptığı açıklamada, Amasya'da mücadele edecek tüm sporculara ve antrenörlere başarı dileklerini ileterek, Çorum'u en iyi şekilde temsil edeceklerine olan inancını vurguladı.

Dereceye Giren Takımlar

Şampiyon: ARCA Çorum FK
İkinci: Hattuşa Spor
Üçüncü: Alaca Belediyespor
Dördüncü: PTT Spor

Final müsabakalarının ardından düzenlenen ödül töreninde dereceye giren takımlara kupa ve madalyaları takdim edildi. Dostluk ve centilmenlik içerisinde geçen organizasyonun sonunda turnuvaya katılan tüm kulüpler, sporcular ve antrenörler tebrik edilirken, Alaca Belediyespor'un ev sahipliğinde gerçekleştirilen şenlik, minik futbolculara unutulmaz bir deneyim yaşattı.

Şampiyonlukların Ardından Milli Davet

Başarılı performanslarıyla dikkat çeken iki sporcu, son olarak katıldıkları Türkiye ve Balkan Şampiyonaları'nda kendi sıkletlerinde altın madalya kazanarak önemli bir başarıya imza atmıştı. Elde ettikleri dereceler sayesinde milli takıma seçilen sporcular, şimdi gözlerini Gürcistan'daki uluslararası şampiyonaya çevirdi.

Hedef Yeni Madalyalar

Çorum'u ve Türkiye'yi uluslararası arenada temsil edecek milli sporcuların, Gürcistan'da da başarılı sonuçlar alarak yeni madalyalarla dönmeleri bekleniyor. Milli takım formasıyla ülkemizi temsil edecek Gizem Bilgiç ve Ayşe Sevda Yanaşma başta olmak üzere, emeği geçen antrenörler ile kulüplerini tebrik ediyor, şampiyonada üstün başarılar diliyoruz. Türkiye'nin ve Çorum'un gururu olan sporcularımıza başarılar.

Türk Büro-Sen Genel Sekreteri Sami Çam, Mustafa Serdar Avcu’ya yeni görevinde başarılar dileyerek, MHP Merkez İlçe Başkanlığının Çorum’da önemli çalışmalara imza atacağına inandığını belirtti.

Çam, “Mustafa Serdar Avcu Başkanımıza yeni görevinde başarılar diliyorum. Üstlendiği sorumluluğu birlik ve beraberlik içerisinde başarıyla yerine getireceğine inanıyorum. Kamu çalışanlarımızın sorunları başta olmak üzere şehrimizi ilgilendiren her konuda istişare ve dayanışma içerisinde olmaya devam edeceğiz” dedi.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren MHP Çorum Merkez İlçe Başkanı Mustafa Serdar Avcu ise Türk Büro-Sen Genel Sekreteri Sami Çam’a teşekkür etti.

Avcu, “Türk Büro-Sen Genel Sekreteri, kıymetli ağabeyim Sayın Sami Çam’ın hayırlı olsun ziyareti bizleri son derece mutlu etti. Kendisiyle kamu çalışanlarımızın talepleri, sendikal çalışmalar ve Çorum’umuzun gündemine ilişkin verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Nazik ziyareti ve kıymetli değerlendirmeleri için kendisine teşekkür ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum” ifadelerini kullandı.

Ziyaret, karşılıklı iyi dileklerin iletilmesi ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

Aylar süren emeklerinin dolu nedeniyle zarar gördüğünü belirten üreticiler, tarlalardaki kaybın belirlenmesi için hasar tespit çalışmalarının başlatılmasını beklediklerini ifade etti.

Hasat sezonuna sayılı günler kala meydana gelen dolu afeti, Perçem köyü ve çevresindeki üreticilerin verim beklentisini olumsuz etkiledi. Tarım arazilerindeki zararın boyutunun, yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanması bekleniyor.

Yeni sezonda futbolseverler karşılaşmaları TRT ve tabii, beIN Sports, S Sport, D-Smart, ATV, A Spor ve Tivibu Spor üzerinden takip edebilecek. Bazı organizasyonların yayın programı ve maçların hangi kanalda gösterileceği ise sezon takviminin kesinleşmesiyle duyurulacak.

UEFA karşılaşmaları TRT ve tabii’de yayınlanacak

UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi, UEFA Konferans Ligi ve UEFA Süper Kupa karşılaşmaları yeni sezonda da TRT ile tabii platformunda ekranlara gelecek. Türk takımlarının UEFA organizasyonlarındaki karşılaşmalarının belirli yayın esasları kapsamında ücretsiz izlenebilmesi planlanıyor.

Diğer UEFA karşılaşmalarının önemli bölümü tabii’nin ücretli spor paketi üzerinden sunulacak. TRT’nin televizyon kanallarında yayımlanacak maçlar ise haftalık yayın programına göre belirlenecek.

Süper Lig ve 1. Lig beIN Sports’ta olacak

Trendyol Süper Lig ve Trendyol 1. Lig’in 2026-2027 sezonundaki yayın hakları beIN Sports’ta bulunuyor. Digiturk ile yapılan anlaşma, iki ligin yayın haklarını 2026-2027 sezonunun sonuna kadar kapsıyor.

Karşılaşmalar beIN Sports kanallarının yanı sıra yayıncının dijital platformları üzerinden de takip edilebilecek. Süper Lig’de mücadele edecek Arca Çorum FK’nın maçları da yeni sezonda beIN Sports ekranlarında yayımlanacak.

Avrupa’nın önemli ligleri S Sport ekranlarında olacak

İspanya LaLiga ve İtalya Serie A karşılaşmaları S Sport ile S Sport Plus üzerinden futbolseverlerle buluşacak. Yayıncı kuruluşun yeni sezon programında Avrupa futbolunun yanı sıra farklı spor organizasyonları da yer alacak.

S Sport’un televizyondaki kanalları Tivibu ve TV+ gibi platformlar üzerinden izlenebiliyor. Dijital yayınlar ise S Sport Plus aracılığıyla internet bağlantısı bulunan cihazlardan takip edilebiliyor.

Güney Amerika ve Asya futbolu D-Smart’ta

D-Smart, yeni sezonda Brezilya ve Arjantin liglerinin yanı sıra Asya’nın önde gelen futbol organizasyonlarını yayımlamayı sürdürecek. Platformun spor içerikleri arasında Portekiz Ligi ve Asya kulüp turnuvaları da bulunuyor.

Karşılaşmalar D-Smart’ın spor kanalları ile D-Smart GO platformu üzerinden izlenebilecek. Maçların kanal ve yayın saatleri haftalık programlarla açıklanacak.

Türkiye Kupası ATV ve A Spor’da ekrana gelecek

Ziraat Türkiye Kupası’nın yayıncısı Turkuvaz Medya Grubu olmaya devam ediyor. Kupa karşılaşmaları ATV, A Spor ve yayın planına göre grubun diğer kanallarında futbolseverlerle buluşacak.

Türkiye Futbol Federasyonu, 2026-2027 sezonundan itibaren Türkiye Kupası’nın yeniden eleme usulüne göre oynanacağını duyurdu. Yeni formatta yapılacak karşılaşmaların ayrıntılı yayın takvimi fikstürün belirlenmesinin ardından açıklanacak.

2. Lig ve 3. Lig maçları Tivibu Spor’da

Nesine 2. Lig ve Nesine 3. Lig’in 2026-2027 sezonu yayın haklarını Türk Telekom aldı. Karşılaşmalar Tivibu Spor kanalları ve Tivibu’nun dijital yayın hizmetleri üzerinden ekranlara gelecek.

Anlaşma kapsamında Kadın A Millî Takımı ile Ümit Millî Takımın karşılaşmaları da Tivibu Spor tarafından yayımlanacak. Alt liglerde haftalık olarak canlı verilecek müsabakaların programı Türkiye Futbol Federasyonu ve yayıncı kuruluş tarafından duyurulacak.

Maçların bir bölümü dijital platformlara taşınacak

Yeni yayın döneminde birçok organizasyon televizyon kanallarının yanı sıra ücretli dijital platformlarda da yer alacak. Özellikle aynı saatte oynanan UEFA ve Avrupa ligi karşılaşmalarında maçların farklı dijital kanallara dağıtılması bekleniyor.

Futbolseverlerin abonelik satın almadan önce hangi liglerin hangi pakete dahil olduğunu kontrol etmesi gerekiyor. Ücretsiz, şifreli ve dijital yayın seçenekleri organizasyona ve karşılaşmaya göre değişebilecek.

Doğan Can'ın yanı sıra, 2018-2019 sezonunda Arca Çorum FK ile 3. Lig Play-Off şampiyonluğu sevinci yaşayan Eşref Korkmazoğlu ile geçtiğimiz sezon kırmızı-siyahlı formayı giyen Vedad Sehic, Caner Osmanpaşa, Emeka Eze ve Joseph Attamah da 0-0 sona eren mücadeleyi kale arkası tribününden izledi.

Eski futbolcuların bir araya gelerek Arca Çorum FK'yu takip etmesi, kulübün yıllar içinde oluşturduğu güçlü aidiyet duygusunu bir kez daha gözler önüne serdi. Sahada yeni sezon hazırlıkları sürerken, tribünde yaşanan bu anlamlı buluşma hem futbolcular hem de kırmızı-siyahlı camia adına güzel görüntülere sahne oldu.

Mustafa Karakuş’un kardeşi, Hüseyin Karakuş, Rabia Sezikli ve Lütfi Karakuş’un ağabeyi, Kadir Karakuş’un babası olan Hasan Karakuş’un vefatı, ailesi ve sevenlerini üzüntüye boğmuştu.

Ziyarete ilişkin açıklama yapan Başkan Aşgın, “Merhuma bir kez daha Cenab-ı Allah’tan rahmet, ailesine ve yakınlarına başsağlığı ve sabır diliyorum. Mekânı cennet olsun” ifadelerini kullandı.

Uğur Uçar, dünyaca ünlü golcüyle ciddi görüşmeler yaptıklarını ve transfer sürecinde önemli mesafe kat ettiklerini ifade etti. Ancak transferin, futbol dışındaki bir nedenden dolayı sonuçsuz kaldığını söyledi.

Uçar, "Oyuncu ile görüştük ve transferinde ciddi de yol kat ettik. Ancak çocuklarının okulu ile ilgili sorunu çözemedik. Çocuklarının gideceği okul maalesef Çorum'da yok. Bu nedenle Aubameyang da çok istemesine rağmen transfer gerçekleşmedi." ifadelerini kullandı.

"COUTİNHO İLE HİÇ GÖRÜŞMEDİK"

Teknik Direktör Uğur Uçar, bir başka dünya yıldızı Philippe Coutinho hakkında çıkan iddialara da açıklık getirdi. Brezilyalı futbolcunun Çorum'u beğenmediği için transferinin gerçekleşmediği yönündeki haberlerin tamamen asılsız olduğunu belirten Uçar, "Oyuncu ile hiç görüşmedik bile." dedi.

"BU TÜR HABERLER KULÜBE ZARAR VERİYOR"

Sosyal medyada ve bazı mecralarda yer alan gerçek dışı transfer haberlerine tepki gösteren Uğur Uçar, bu tür iddiaların hem Arca Çorum FK'ya hem de Çorum şehrine zarar verdiğini vurguladı.

Deneyimli teknik adam, transfer sürecinde doğrulanmamış haberler yerine resmi açıklamaların dikkate alınması gerektiğini belirterek, kamuoyundan daha hassas davranılmasını istedi.

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya tarafından hazırlanan çalışma, Avrupa Yerbilimleri Birliği Konferansı’nda sunuldu. Araştırmada günlük en yüksek sıcaklık verileri üzerinden sıcak hava dalgalarının zamansal ve bölgesel değişimi analiz edildi.

Sıcak hava dalgaları HWMId ile ölçüldü

Araştırmada, sıcak hava dalgalarının süresini ve şiddetini birlikte değerlendiren Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi kullanıldı. Çalışmada hem yıl içerisinde meydana gelen en güçlü tekil sıcak hava dalgası hem de bütün sıcak hava dalgalarının yıllık toplam şiddeti hesaplandı.

1980-2009 dönemi referans alındığında, en güçlü tekil sıcak hava dalgasının ortalama indeks değeri 1,29 olarak belirlendi. Yıllık toplam sıcak hava dalgası değeri ise aynı dönemde 1,68 olarak hesaplandı.

2010’dan sonra belirgin değişim yaşandı

Araştırmaya göre, 2000 yılı öncesinde yıllık toplam sıcak hava dalgası değerleri büyük ölçüde 1,6 seviyesinin altında kaldı. Ancak 2010 yılından sonra sıcak hava dalgalarının şiddetinde belirgin bir rejim değişimi görüldü.

Bu tarihten sonraki yıllarda sıcak hava dalgalarının yıllık toplam şiddet ortalaması, tarihsel referans dönemin yaklaşık üç katına ulaştı. Bulgular, aşırı sıcakların yalnızca daha sık değil, daha güçlü biçimde yaşanmaya başladığını gösterdi.

2025’te referans dönemin 11 katına çıktı

Sıcak hava dalgalarının şiddeti bakımından 2023 ve 2025 yazları olağanüstü yıllar olarak kayıtlara geçti. Türkiye genelindeki yıllık alansal ortalama, 2023 yazında referans döneme göre yedi kattan fazla arttı.

2025 yazında ise sıcak hava dalgalarının yıllık ortalama büyüklüğü, 1980-2009 döneminin yaklaşık 11 katına çıktı. Araştırmacılar, bu iki yazın son 75 yılın en güçlü sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler olduğunu belirledi.

En sıcak yaz ile en şiddetli dalga aynı değil

Türkiye’de yaz mevsimi ortalama sıcaklıkları 1970-1990 döneminde 22 ile 23 derece arasında seyretti. Isınmanın 2000’li yılların başından itibaren hızlanmasıyla ortalama değerler 24 ile 25 derece seviyelerine yükseldi.

Ortalama yaz sıcaklığı 2024’te 26,1 dereceyle rekor kırdı. Buna rağmen sıcak hava dalgası şiddeti 2023 ve 2025’te daha yüksek ölçüldü; bu durum, en sıcak yaz ile en şiddetli sıcak hava dalgasının her zaman aynı dönemde yaşanmadığını gösterdi.

2024’te de tarihsel ortalamanın üzerine çıkıldı

Ortalama sıcaklığın rekor seviyeye ulaştığı 2024 yazında, en güçlü tekil sıcak hava dalgasının büyüklüğü referans döneme göre yaklaşık yüzde 95 daha yüksek gerçekleşti. Yıllık toplam sıcak hava dalgası büyüklüğü ise yaklaşık yüzde 150 arttı.

Bilim insanları sıcak hava dalgalarının yalnızca mevsim ortalamalarıyla açıklanamayacağını belirtti. Atmosferik blokajlar, sıcak hava taşınımı, yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi çok sayıda unsurun bu olayların gelişiminde etkili olduğu ifade edildi.

İklim rejiminde temel değişime işaret ediyor

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların Türkiye ve Doğu Akdeniz’de iklim rejiminin değiştiğine işaret ettiğini vurguladı. Aşırı sıcakların daha doğru tahmin edilebilmesi için gözlem ve erken uyarı kapasitesinin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.

Şehirlerde gölgelendirme alanlarının artırılması, yeşil alanların korunması ve sıcak hava dalgalarına karşı sağlık planları hazırlanması gibi uyum çalışmalarının güçlendirilmesi önem taşıyor. Özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık alanda çalışanlar yüksek risk grubunda yer alıyor.

Sıcak hava dalgası günleri artabilir

Gelecek dönem senaryolarını inceleyen başka bir araştırmada, İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir’de geçmişte yılda ortalama 3 ila 5 gün görülen sıcak hava dalgalarının etkili olduğu gün sayısının önemli ölçüde artabileceği hesaplandı.

Kötümser iklim senaryosuna göre 2021-2050 döneminde bu sürenin İstanbul, Ankara ve Konya’da yaklaşık 16, Antalya’da 18, İzmir’de ise 23 güne çıkabileceği öngörüldü. 2051-2080 döneminde ise İstanbul ve Ankara’da yaklaşık 38, Antalya ve Konya’da 40, İzmir’de 53 güne kadar ulaşabileceği tahmin edildi.

6 BÖLGEYE TRANSFER PLANI

Transfer çalışmalarının sürdüğünü belirten deneyimli teknik adam, eksik görülen mevkileri de tek tek açıkladı. Uğur Uçar, sağ stoper, forvet, iki kanat oyuncusu ve iki orta saha olmak üzere toplam 6 transfer planladıklarını ifade ederek, bu isimlerle görüşmelerin devam ettiğini söyledi. Transfer listesindeki oyuncular arasında Avrupa'nın önemli liglerinden futbolcuların bulunduğunu dile getiren Uçar, İtalya, İspanya ve Belçika'da forma giyen, kamuoyunun yakından tanıdığı gurbetçi oyuncularla da temas halinde olduklarını belirtti.

10+4 KURALI BİZİM İÇİN SORUN DEĞİL

Yabancı oyuncu kuralıyla ilgili de değerlendirmelerde bulunan Uğur Uçar, kulübün planlamasını bu sisteme göre yaptığını söyledi.
"10+4 sistemi bizim için fark etmiyor. Transfer çalışmalarımızı bu kurala uygun şekilde sürdürüyoruz." diyen Uçar, kadro mühendisliğinin buna göre şekillendirildiğini ifade etti.

YERLİ OYUNCULAR DAHA İSTEKLİ

Transfer sürecinde yerli ve yabancı futbolcuların yaklaşımına da değinen başarılı teknik adam, yerli oyuncuların Çorum'a gelme konusunda daha istekli olduklarını söyledi. Uçar, yabancı futbolcularla görüşmelerin ise daha farklı dinamiklere sahip olduğunu belirterek, sürecin dikkatli şekilde yürütüldüğünü kaydetti.

TAKIMIN ENERJİSİNİN DEĞİŞMESİ GEREKİYORDU

Geçen sezondan kalan kadroyla ilgili de samimi açıklamalar yapan Uğur Uçar, takımda yeni bir sayfa açılması gerektiğini vurguladı.
Sezon içerisinde oyuncularına, "Şampiyon olunamazsa büyük değişim yaşanacağını" söylediğini belirten Uçar, artık hem takımın hem de şehrin yeni bir enerjiye ihtiyaç duyduğunu ifade etti.Deneyimli teknik adam, kadroda bazı oyuncuların artık görev sürelerini tamamladığını belirterek, yeni sezonda farklı bir yapılanmayla yola devam ettiklerini söyledi.

HAVALİMANINA VERİLECEK İSİM BİLE ÇORUM İÇİN ÖNEMLİ

Çorum'un gelişimi adına atılan her adımın değerli olduğunu belirten Uğur Uçar, havalimanına isim verilmesi gibi gelişmelerin dahi şehir adına önemli kazanımlar olduğunu ifade etti.

İŞ OLSUN DİYE TRANSFER YAPAMAYIZ

Transferde nicelikten çok niteliğe önem verdiklerini vurgulayan Uğur Uçar, sözlerini şu mesajla tamamladı:
"Biz sırf takım kurmuş olmak için transfer yapmıyoruz. Formamızı giydiğinde takıma gerçek anlamda katkı sağlayacak, kalite katacak futbolcuları kadromuza dahil etmek istiyoruz." Yeni sezon öncesi transfer çalışmalarını yoğun şekilde sürdüren Arca Çorum FK'da, önümüzdeki günlerde yeni isimlerin resmi olarak açıklanması bekleniyor.

İşletme sahibi, müşteri memnuniyetinin kendileri için büyük önem taşıdığını belirterek, “Her bardağı aynı özenle hazırlıyoruz. Kullandığımız gerçek tereyağı ve taze ürünler sayesinde müşterilerimizin memnuniyetini kazanmak bizim için en büyük mutluluk. Çorum halkının gösterdiği ilgi bizi daha da motive ediyor” dedi.

Kısa sürede geniş bir müşteri kitlesine ulaşan Honey Mısır, lezzetli ürünlerinin yanı sıra güler yüzlü hizmet anlayışıyla da beğeni topluyor. AHL Park AVM’ye gelen ziyaretçilere sıcak ve taptaze bardak mısır sunan işletme, Çorum’un tercih edilen lezzet durakları arasında yerini sağlamlaştırmayı hedefliyor.

Sayısal puan türünde Çorum’un ilk üçü belli oldu

AYT sayısal puan türünde Çorum birinciliğini, Türkiye 337’ncisi olan 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi öğrencisi Gözde Nur Temür elde etti.

Ömer Derindere Fen Lisesi öğrencisi Melek Nur Kaplan, Türkiye 737’ncisi olarak Çorum ikincisi olurken, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi öğrencisi Türkan Elif Kablan da Türkiye 905’inciliğiyle Çorum üçüncüsü oldu.

Çorum’dan 12 öğrenci ilk bine girdi

İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açıklanan ilk bin derecelerinde öğrencilerin farklı puan türlerindeki başarıları dikkati çekti.

Atatürk Anadolu Lisesinden Feride Nur Demirtaş eşit ağırlık puan türünde Türkiye 116’ncısı, Çorum Belediyesi Prof. Dr. Hayreddin Karaman Anadolu İmam Hatip Lisesinden Yiğit Gökdere sözel puan türünde Türkiye 172’ncisi oldu.

Özel Çorum Doğa Fen Lisesinden Zeynep Dilşad Alay TYT’de Türkiye 176’ncılığı, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden Ozan Kement yabancı dilde Türkiye 230’unculuğu elde etti.

Aynı okuldan Bilal Emre Yüce TYT’de Türkiye 303’üncüsü, Gözde Nur Temür sayısalda Türkiye 337’ncisi ve Kutay Kubat yabancı dilde Türkiye 393’üncüsü oldu.

Şehit Osman Arslan Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinden Fatma Bayar eşit ağırlıkta Türkiye 500’üncüsü, Atatürk Anadolu Lisesinden Yağmur Yılmaz yabancı dilde Türkiye 582’ncisi olarak ilk bine girdi.

Ömer Derindere Fen Lisesinden Melek Nur Kaplan sayısalda Türkiye 737’nciliği, TED Çorum Kolejinden Ecrin İkra Topçu TYT’de Türkiye 862’nciliği, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden Türkan Elif Kablan ise TYT’de Türkiye 905’inciliği elde etti.

15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden önemli dereceler

15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi, 2026 YKS sonuçlarında farklı puan türlerinde elde ettiği derecelerle öne çıktı.

Bilal Emre Yüce TYT’de Türkiye 303’üncüsü olurken, Gözde Nur Temür TYT’de Türkiye 928’incisi, AYT sayısalda ise Türkiye 337’ncisi oldu. Ozan Kement yabancı dilde Türkiye 230’unculuğu, Kutay Kubat ise yabancı dilde Türkiye 393’üncülüğü elde etti.

Okulun açıkladığı genel tabloya göre 2 öğrenci ilk binde, 6 öğrenci ilk 5 binde, 13 öğrenci ilk 10 binde, 20 öğrenci ilk 20 binde yer aldı.

Ömer Derindere Fen Lisesinde Melek Nur Kaplan öne çıktı

Ömer Derindere Fen Lisesi öğrencisi Melek Nur Kaplan, 542,92299 puanla sayısal puan türünde Türkiye 737’ncisi oldu.

Okulun açıkladığı sonuçlarda Bilnur Özer Türkiye 5 bin 110’uncusu, Serhat Eren Karakuş 7 bin 672’ncisi, Kezban Pelin Su Saygılı 12 bin 939’uncusu ve Enes Tuna Bilgili 16 bin 279’uncusu olarak yer aldı.

Okul yönetimi, öğrencilerin sınava okul bünyesinde düzenlenen destekleme ve yetiştirme kurslarında öğretmenleriyle çalışarak hazırlandığını belirtti.

Atatürk Anadolu Lisesinden 2 öğrenci ilk binde

Atatürk Anadolu Lisesinin paylaştığı başarı tablosunda, 2 öğrencinin ilk binde, 6 öğrencinin ilk 5 binde, 16 öğrencinin ilk 10 binde ve 22 öğrencinin ilk 20 binde yer aldığı bildirildi.

Okul, 25 öğrencinin ilk 30 binde, 19 öğrencinin ise ilk 50 binlik dilimde bulunduğunu açıkladı.

İmam hatip liselerinden de önemli başarı

Çorum Belediyesi Prof. Dr. Hayreddin Karaman Anadolu İmam Hatip Lisesi, bir öğrencisinin ilk bine, 5 öğrencisinin ilk 5 bine, 8 öğrencisinin ilk 10 bine ve 9 öğrencisinin ilk 20 bine girdiğini duyurdu.

Buharaevler Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinde Hiranur Kaya sözel puan türünde Türkiye 6 bin 119’uncusu oldu. Esra Köse Türkiye 19 bin 101’inciliği, Hatice Kirenci 20 bin 266’ncılığı, Esin Yağmur Başar 23 bin 87’nciliği elde etti. Feyza Ertürk ise sayısal puan türünde Türkiye 31 bin 731’incisi oldu.

Şehit Osman Arslan Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinin açıkladığı sonuçlarda ise bir öğrencinin ilk bine, 3 öğrencinin ilk 5 bine, 6 öğrencinin ilk 10 bine, 9 öğrencinin ilk 20 bine, 16 öğrencinin ilk 50 bine ve 29 öğrencinin ilk 100 bine girdiği belirtildi.

Sosyal bilimler ve yabancı dil alanında da başarı geldi

Özejder Sosyal Bilimler Lisesi, 6 öğrencisinin ilk 5 binde, 16 öğrencisinin ilk 10 binde, 19 öğrencisinin ilk 20 binde, 23 öğrencisinin ilk 30 binde ve 27 öğrencisinin ilk 50 binde yer aldığını açıkladı.

Mehmetçik Anadolu Lisesinde ise yabancı dil sınıflarından bir öğrenci ilk 5 bine, 9 öğrenci ilk 20 bine ve 5 öğrenci ilk 50 bine girdi.

Kent genelinde açıklanan sonuçların ardından okul yönetimleri, dereceye giren öğrencileri tebrik ederken başarıda emeği bulunan öğretmenlere ve öğrenci velilerine teşekkür etti.

Belediyede gerçekleşen görüşmede kent gündemi, yerel yönetim çalışmaları ve Çorum’a yönelik değerlendirmeler ele alındı. Başkan Aşgın, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek heyete teşekkür etti.

Aşgın, “Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Doğan Aydal, MKYK Üyesi Yaşar Özkan, Ar-Ge Başkan Yardımcısı Yalçın Eldoğan, Çorum İl Başkanı Nuri Kuşcu, Belediye Meclisi Üyesi Kadir Boruç ve beraberlerindeki heyeti belediyemizde ağırladık. Kıymetli misafirlerimize nazik ziyaretleri için teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

İslam medeniyetinin oluşum sürecinde beş büyük medeniyetle karşılaştığı ve onlarla entelektüel bir hesaplaşmaya girdiği bilinmektedir. Bu bağlamda söz konusu medeniyeti oluşturan ana unsurlardan bir tanesi İslam tefekkürünün Asya açılımıdır. İslam irfanının İslam öncesi Türk düşünce ve dünya görüşü ile mayalanması Türk Metafizik tasavvurunu yeni bir aşamaya taşımıştır. Bu çerçevede Maveraünnehir ve Türkistan bölgesi olarak adlandırdığımız bu kültür havzasının en önemli figürlerinden birisi, Türk halkalarının gönül dilini ve ritmini yakalayan Pir-i Türkistan Hoca Ahmed Yesevî olmuştur. O, İslam medeniyetinin kurucu unsurlarını referans alarak yaşadığı toplumda bu unsurların taşıyıcısı ve öğreticisi olmuştur. Onun Türkistan’da yaktığı çerağı Anadolu’da Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli taşımışlardır. Bu nedenle biz “Türkistân-Türkiye İrtibâtının Kültürel Sürekliliğini Ahmet Yesevî Üzerinden Takip Ederek genelde İslam özelde Türk Metafiziğinin temellerini anlamanın imkanı üzerinde duruyoruz. [1]

Tarihsel süreç incelendiğinde Horasan eyaletinin eski İran geleneklerini taşıdığı ve İslamiyet’ten sonra tasavvuf hareketlerinin başlıca merkezi haline geldiği görülür. Ahmed Yesevî’nin ortaya çıktığı dönemde Türkler uzun asırlardır tasavvuf düşüncesiyle hemhal olmuş durumdaydı. Mutasavvıfların etkisi yalnızca şehir merkezlerinde değil, göçebe Türk toplulukları arasında da karşılık bulmuştur. Türk geleneğinde öteden beri var olan "ozan" figürü, tasavvufi yapıda "derviş" ile eş değer görülmüş; zamanla eski ozanların yerini "ata" veya "bab" unvanlı dervişler almıştır. Hz. Peygamber’in sahabesinden olduğu iddia edilen Arslan Bab, ozanlar piri Korkut Ata ve Çoban Ata gibi şahsiyetler, Sir Derya boylarında ve bozkırlarda sade bir dille İslam akidelerini yaymışlardır. Hoca Ahmed Yesevî kendisinden önceki bu birikimden güç almış, bu zemin üzerine metafizik tasavvurunu oluşturmuştur. Aynı zamanda Türkler jeopolitik konumları gereği eskiden beri Çin ve İran coğrafyasıyla temas halinde olmuş; İslamiyet’e dair birçok terim ve kavram Araplardan ziyade Acemler vasıtasıyla Türklere geçmiştir.

İslam medeniyeti, İran kültürünün merkezi olan Horasan ile Maveraünnehir’den geçerek Türklerle buluşmuştur. İslamiyet’ten önce İran edebiyatının Türk edebiyatının üzerindeki etkisi hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır, fakat İslamiyet’ten sonra ilim aleminde tanınmış en eski Türkçe eser Kutadgu Bilig’ dir. Kutadgu Bilig’de dilde ve vezinde İran tesirleri görülmektedir (Kutadgu Bilig’de Arap ve Acem kelimeler yer alır. Şeh-name vezniyle ve mesnevi şeklinde yazılmıştır. Eserde halk edebiyatının ve Çin edebiyatının da etkileri görünse de özellikle vezinde İran etkisi pek fazladır).

V. Asırdan itibaren Türkistan’da Türkçe İslami eserler kaleme alındığını ve bu eserlerde İslam-İran etkisine rastlanabileceği iddia edilebilir. Ancak Acem edebiyatı etkisinde yazılan bazı Acem taklidi Türkçe eserler halk arasında yayılmıyor medreselerde İslam tahsili görmüş danişmendler arasında okutuluyordu.[2] Hoca Ahmed Yesevi’nin mevcut hazır bulunuşluğu peygamberin getirdiği sistemle yeniden yorumlarken ‘‘insan-ı kâmil’’ yerine ‘‘pir-i mugan’’ kavramını kullanması onun doğuştan ‘‘Hakanî’’ kültüre mensup olması nedeniyle İslam öncesi kültüre de vakıf olduğunu gösterir. Hoca Ahmed Yesevi, ‘‘pir-i mugan’’ ifadesiyle bazen Hz. Muhammed’i bazen Hızır’ı bazen Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han’ı bazen de hocasını ifade eder.[3]

Hoca Ahmed Yesevi, İslam öncesi Türk inanç mirasını dönüştürerek yeni bir anlam haritası çizmiştir. Onun “pir-i mugān” kavramını merkezine alarak geliştirdiği dil ve öğreti sistemi, İran coğrafyasının kadim kültürel kodlarının farkında olan, fakat bu kodları İslami hakikatlerle yeniden yoğuran bilinçli bir inşa çabasının sonucudur. Dönemin diline ve kavram dünyasına derinlemesine vakıf olan Yesevî, “mug–mugān–pir-i mugān” gibi kavramları seçerek yalnızca eskiyi yâd etmemiş, aynı zamanda bu kavramları tasavvufî anlam evreni içinde yeniden konumlandırıp sistematik hale getirmiştir. Böylelikle İslam’ın evrensel mesajını, Türk düşüncesinin kavrayış biçimleriyle birleştirmiş; Türkçeyi hem bir din dili hem de hakikatin ifadesi olabilecek bir irfan dili hâline getirmiştir. Bu durum, onun medeniyet kurucu ve taşıyıcı bir rol üstlendiğini, geçmişi inkâr etmeyen ama onu hakikatin hizmetinde yeniden inşa eden özgün bir irfan anlayışına sahip olduğunu açıkça göstermektedir. Ahmed Yesevi’nin ortaya koyduğu bu sentez, yalnızca bir inanç ve düşünce biçimi değil, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetinin ruhunu şekillendiren derin bir kültürel bilincin tezahürüdür.

Bu şekilde Yesevi, başta Arap gelenekleri olmak üzere diğer İslami yorumlardan farklı olarak kendi yaşadığı kültürel referansları da dikkate alıp özgün bir İslam anlayışı ortaya koymuştur. Dolayısıyla Hoca Ahmet Yesevi’nin Türk dünyası açısından önemi, Türk kültür ve medeniyetinin İslam’ın ana ilkelerine ters düşmeyen unsurlarını koruyarak İslami hükümleri yaşayabilmenin yolunu göstermesinden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda tarihsel anlamda Türk devletlerinin İslam anlayışı Yesevi öncesi ve sonrası olarak ikiye ayrılabilir. Yesevi’ye kadarki Türk halklarının İslami anlayışında Arap ve Fars kültürlerinin etkilerini görmek mümkündür. Hâlbuki Hoca Ahmet Yesevi, İslam’ın Arap kültürüyle özdeş olmadığını ve Türklük geleneğinin de İslami hükümlere karşı gelmediğini, aksine Türklük geleneğinde de pekâlâ İslami hükümlerin yaşayabileceğini gösterebilmiştir. Diğer bir ifadeyle, Yesevi Hazretleri, kendi zamanında İslam’ın çizgi dışına çıkan gayr-ı Sünni akım ve yollara karşı Kuran’ı aşk, hikmet ve irfana dayalı yorumlayan ve halka gerçek İslam’ı anlatan bir büyük din âlimidir.[4]

Bu açıdan baktığımızda toplum yaşamındaki olumsuzluklardan da yola çıkarak dindeki iman mefhumunun yerini çok iyi tespit eden ve Türk kültürüyle harmanlayan Yesevi için bir sentez alim/âbid/arif de diyebiliriz. Çünkü o, Arap ve Fars Müslümanlık anlayışının dışında kalarak kendine has bir yöntem ile Hanefi-Maturidi öğretinin merkezde olduğu Türk Müslümanlığı tasavvurunun temellerini atmıştır. Kendine özgü bu yorumuyla; kapsayıcı, birleştirici, barışçı, kardeşlik ve hoşgörü prensibini esas alan Yesevilik öğretisini kurmuştur.[5]

Hoca Ahmet Yesevi’nin kapsayıcı, birleştirici, barışçı, kardeşlik ve hoşgörü prensibini esas alan hikmet anlayışı, genelde İslam özelde Türk dünyasında yaşanılan anlam krizlerine çare olabilecek potansiyeller taşımaktadır.[6]

Velhasıl, Hoca Ahmed Yesevî, bir nevi sivil “kurucu göçebelik” işlevi görmüş, yetiştirdiği müridlerinin gayretleriyle de yeni bir mekân/yurt ve yeni bir toplum tasavvuru mümkün olduğunu insanlara göstermiştir. Bugün de Yesevi’nin irfanî mirası, yalnızca tarihî bir hatıra değil, aynı zamanda çağdaş toplumun ahlaki, kültürel ve metafizik meselelerine dair çözüm imkânları sunan bir kaynaktır. Onun tevhide dayalı düşünce sistemi, insanı hem bireysel kemale hem de toplumsal sorumluluğa çağırır. Yesevi’nin kelâmı, çağlar aşarak hâlâ kalplerde yankılanmakta; onun mayaladığı Anadolu irfanı, Yunus Emre’den Mevlânâ’ya, Hacı Bektaş Veli’den günümüz halk tasavvufuna kadar süren bir irfan zincirinin ilk halkası olarak değerlendirilmektedir. Bu bakımdan Yesevî, yalnızca bir mutasavvıf değil, bir medeniyet mimarıdır; Türk-İslam dünyasının ortak hafızasında hem kurucu hem de kalıcı bir figür olarak yer almaya devam etmektedir.

I. MUG VE PİR-İ MUGAN KAVRAMSALLAŞTIRMASI

1. Mug-Mugan-Mobed Kavramlarının Temellendirilmesi

Ahmed Yesevî’nin hikmetlerinde yer alan “Pîr-i Mugan” terkibini doğru değerlendirebilmek için öncelikle “muğ”, “mugan” ve “môbed” kavramlarının tarihî ve kültürel arka planını dikkate almak gerekir. Farsça "مغ" (muğ) kelimesi, içerdiği birden fazla anlamlarla İran kültürünün hem doğal çevresi hem de inanç sistemleriyle derin bir bağını yansıtmaktadır. Bu kelimenin ilk çağrışımları doğanın biçimleriyle ilişkilidir; derin çukurlar, vadiler ya da nehirler gibi fiziki alanları tanımlaması, insanın çevresiyle olan somut ilişkisini gösterir.

Bu bağlamda, “mug” sadece coğrafi bir terim değil, aynı zamanda doğanın sunduğu yaşam alanlarının ve güçlerin farkında olunan ifadesidir. Mazenderani lehçesindeki “delik” veya “oyuk” anlamı, bu kavramın yerel toplulukların doğaya bakışındaki ayrıntılı algısını ve sözcüğün somutlaşmış haliyle varlığını gösterir. Ancak "mug" kelimesi, esas önemini kültürel ve dini bağlamlarda kazanır. Zerdüştlüğün dini yapısında “mug” veya “mobed” olarak adlandırılan din adamları, sadece ritüellerin yöneticileri değil, aynı zamanda toplumun manevi rehberleri, bilgelerin temsilcileri ve kutsal bilginin bekçileridir. Bu anlamıyla "mug" hem bireysel hem toplumsal anlamda derinlik ve gizem barındıran bir makamdır. Fiziksel “derinlik” kavramıyla sembolik olarak örtüşen bu durum, “mug” un hem dış dünyada hem de insan ruhunda bir derinliği temsil ettiğine işaret eder.

Bununla birlikte, "mug" kelimesinin eş anlamlılarının “gabr” ve “mecusî” gibi terimlerle bağlantısı, bu unvanın İran toplumundaki dinî kimlik ve farklı inançlara ilişkin tarihsel kodlarını açığa çıkarır. Dolayısıyla, "mug" terimi sadece dinsel bir görev ya da meslek değil, aynı zamanda inanç sistemlerinin, kültürel etkileşimlerin ve toplumsal yapının iç içe geçtiği bir kavramdır. İran’ın kültürel hafızasında “mug” kelimesinin çok katmanlı yapısı, doğa ve dini yaşam arasındaki sınırların bulanıklığını ve bu iki dünyanın karşılıklı beslenmesini yansıtır. Doğadaki derinlikler ve gizemler, dini bilgelik ve liderlik ile örtüşür; “mug” kelimesiyle ifade edilen bu birliktelik, medeniyetin hem somut hem de soyut unsurlarının iç içe geçtiği bir tarihsel mirası temsil eder. Velhasıl “mug” terimi, İran coğrafyasının fiziki özelliklerinden çıkıp, bu toprakların ruhuna, inançlarına ve sosyal yapısına nüfuz eden zengin bir anlam ağına sahiptir. Dolayısıyla bu kelime, dini otorite ve bilgelik sembolü olarak, İran medeniyetini anlamada kritik bir anahtar işlevi görür.[7] Bu bağlamda, muğ, môbed, atrabân ve attârân gibi kavramlar, İran’ın kadim inanç sisteminde yalnızca ritüel icracıları olarak değil, aynı zamanda doğayla, bilgiyle ve kutsallıkla derin bağlar kuran entelektüel ve manevî bir zümrenin temsilcileri olarak öne çıkar. Her biri, kozmik düzenin farklı yönlerine hizmet eden uzmanlaşmış roller üstlenmiş; böylece dini yapının sadece teolojik değil, aynı zamanda ekolojik ve epistemolojik bir çerçeveye kavuşmasına katkıda bulunmuşlardır.

Muğ kelimesi, Avesta'daki mogu kökünden türeyerek “büyük görev” ya da “yüce iş” anlamlarını taşır; bu da onun sıradan bir rahipten öte, kutsal düzenin bilgisini taşıyan bir figür olduğunu ima eder. “Atrabân” ise doğrudan kutsal ateşi koruma göreviyle ilişkilendirilmiş, Zerdüştî kozmolojide ateşin arınma ve hakikatle ilişkisinden ötürü büyük bir sorumluluğun simgesi olmuştur. Sasaniler döneminden itibaren yaygınlaşan “môbed” unvanı, bu dini sınıfın hiyerarşik biçimde örgütlendiğini ve zamanla merkezi bir otoriteye kavuştuğunu gösterir; môbedân-ı môbed (din adamlarının başı) gibi unvanlar bu sistemin tepesinde yer almıştır. Bu yapının bir başka halkası olan attârân, kutsal bilgiyle doğanın şifa veren unsurları arasında köprü kuran hem fiziksel hem de ruhsal iyileşmeyi sağlayan figürler olarak dikkat çeker. Bitki bilgisi, ilaç yapımı ve metafiziksel tıbbın sınırlarında çalışan bu kişiler, doğanın dilini okuyabilen, onu kutsalla ilişkilendiren uzmanlardır. Böylece bu kavramlar, bireysel inancı yönlendirmekten öte, İran medeniyetinin doğayla iç içe geçmiş metafizik yapısını yansıtan birer kültürel sembole dönüşür. Her biri, sadece dini sistemin değil, aynı zamanda doğa tasavvurunun, bilgi aktarımının ve kutsallığın da taşıyıcısı olmuştur. Yani muğ yalnızca bir rahip değil; bilgiyi kuşanan, doğanın sırlarına vakıf olan ve kutsalla birey arasındaki bağı kuran bir rehber olarak İran’ın kültür ve tarihinde yer alır.[8]

İslam öncesi Türk topluluklarının inanç dünyasında, toplumsal hayatın manevi liderliğini üstlenen ve çoğunlukla “kam” ya da “şaman” olarak anılan kişiler büyük rol oynamıştır. Kamlar, yalnızca ritüel uygulayıcıları değil, aynı zamanda hastalıkları iyileştiren, ruhlarla iletişim kurabilen, doğaüstü varlıklarla temas halinde olan ve topluluğun metafizik refahını da gözeten figürlerdir. Bu yönleriyle hem birer hakîm (bilge kişi) hem de hekim (şifacı) sıfatlarını taşımaktadırlar.[9]

Yukarıda verdiğim bilgilere bakıldığında İran'da Zerdüştlük çerçevesinde şekillenen muğ ve môbed kavramlarının da benzer bir yapıya işaret ettiğini görürüz. Avesta ‘da mogu kökünden gelen “muğ”, büyük görevleri ve kutsal otoriteyi temsil ettiğini ifade etmiştim. Muğların sadece dini ritüelleri yerine getiren kişiler olmadığını aynı zamanda doğa ile insan arasında sembolik bir köprü kuran rehberler olduğunu gördük. Bu figürlerin “kutsal ateşi koruma” (atrabân) gibi işlevleri, kamların “ocak” merkezli kozmolojisiyle de paralellik arz etmektedir. Bu benzerlik, özellikle Batı Türkistan’daki muğlar ile Türklerin kamlık anlayışı arasında bir bağ olduğunu söyleyebiliriz. İslamiyet’in Türk toplulukları arasında yayılmasıyla şamanizme ve muglara ait figürler doğrudan ortadan kalkmamış, aksine tasavvufi gelenek içinde dönüşerek varlığını sürdürmüştür.

İslam düşüncesinde mucize, keramet ve meunet kavramları son derece önemlidir. Mucize sebep sonuç ilişkilerini açıklamada, peygamberlere mahsus iken, fizik metafizik irtibatını kuran alim-abid ve arif kişelirin bazı filleri “keramet” olarak niletendirilir. Bunun salt tasavvufa ait bir kavram olarak nitelemek tutarlı değildir, çünkü asıl olan meunettir, yani yalnızca ondan yardım dileyin, ona dayanmak, onun rızasına uygun davranmaktır.[10] Bununla birlikte sufilerde yaşandığı söylenilen olağanüstü hallere, sûfîlerin manevi ilerleyişleri sırasında tanıklık edildiğinin söylenmesi, İslam öncesi Türk topluluklarında şaşırtıcı değildir. Çünkü kamların veya İran coğrafyasındaki muğların gerçekleştirdiği doğaüstü eylemlerle dikkat çekici bir paralellik arz eder. Kamların ruhlarla iletişim kurarak öte âlemlerle temas sağlaması ya da muğların kutsal düzeni korumaya yönelik metafizik eylemleri, sûfîlerin gösterdiği kerametlerde dönüşerek yaşar. Bunların içinde en dikkat çekici olanlar, "tayy-ı zaman" (zamansal sınırların aşılması) ve "tayy-ı mekân" (mekânsal engellerin ortadan kalkması) gibi deneyimlerdir. Bu tür kerametler, hem zaman-mekân algısını aşan bir varoluş biçimini, hem de manevî yolculuğun ulaştığı irfani bir seviye olarak değerlendirilir. Dolayısıyla, bu tasavvufî fenomenler yalnızca olağanüstü haller değil, aynı zamanda eski inanç sistemlerindeki kutsal figürlerin modern bir yorumla yeniden anlam kazanmasıdır.[11]

Bu tür olağanüstü hallere ilişkin en somut örneklerden biri de “don değiştirme” motifidir. Don değiştirme hem İslam öncesi Türk kültüründe hem de İslam sonrası Anadolu inanç yapısında metafizik bir dönüşüm biçimi olarak kendisini gösterir. Şamanlar, özellikle ölüm, hastalık ve ruhsal geçiş ritüellerinde, kuşlar başta olmak üzere çeşitli hayvan donlarına bürünerek ruhlar âlemine yolculuk eder; bu süreçte hem rehberlik hem de koruyucu roller üstlenirler. Anadolu’ya yerleşen Türkler, bu kadim inancı İslam’ın kabul ve normlarına uygun şekilde yeniden yorumlayarak tasavvufî uygulamalarla bütünleştirmiştir.

Don değiştirme üç ana biçimde ortaya çıkar: insan formuna bürünme (örneğin bir kahramanın yaşlı birine dönüşmesi ya da başka bir surete geçişi), hayvan formuna girme (özellikle kutsal sayılan güvercin, doğan, turna gibi kuşlar), ve cansız nesnelere —çoğunlukla taşa— dönüşüm. Bu dönüşümler bazen bireyin kendi iradesiyle, bazen de daha yüksek bir manevi kudretin müdahalesiyle gerçekleşir. Don değiştirme, salt fiziksel bir dönüşüm olmayıp, metafizik bir yeniden doğuşu, kimlik gizlemeyi, korunmayı ve ilahi kudretin tecellisini simgeler. Böylece don değiştirme hem eski kültürel kodların hem de tasavvufî deneyimlerin iç içe geçtiği zengin ve çok katmanlı bir sembolik yapıyı temsil eder.[12]

Hacı Bektaş-ı Velî’nin Ahmed Yesevî’den aldığı icazetin ardından Rum diyarına gönderilişini anlatan menkıbede[13] geçen tayy-ı mekân, güvercin donuna bürünme ve diğer kerametler, tarihî bir olaydan ziyade Horasan tasavvuf geleneğinin Anadolu’ya intikalini sembolik olarak anlatan unsurlar olarak değerlendirilmelidir.

Bu hikâye, sadece bir tasavvufî olgunluk ve metafizik güç sergilemekle kalmaz; aynı zamanda Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan “Tayy-ı mekân” gibi zaman-mekân sınırlarını aşan kerametler, Türk ruhunun özgürlük ve dönüşüm arzusunu mistik bir dille dile getirirken; kuş donuna bürünme gibi don değiştirme pratikleri, koruma, kimlik saklama ve yeniden doğuşun evrensel sembolleri olarak yaşatılır.

Bu metin aynı zamanda, Anadolu’da yükselen tasavvufî kimliğin, köklerinden kopmayarak, binlerce yıllık Türk inanç ve kültür geleneğini kendi içinde harmanlayarak, çağlar üstü bir mana ve güçle var olduğunu gösterir. Hacı Bektaş-ı Velî’nin kerametleri ve don değiştirme hikâyeleri, Türk kültürünün mistik derinliğini ve ruhi zenginliğini kuşaktan kuşağa taşıyan yaşayan bir mirastır. Bu bağlamda, don değiştirme ve keramet motifleri, sadece bir tasavvufî fenomen değil, aynı zamanda Türk milletinin manevî diriliş ve dönüşümünün kadim simgeleri olarak ölümsüzleşmiştir.

Bütün bu tarihî ve kültürel arka plan, Ahmed Yesevî’nin neden özellikle “Pîr-i Mugan” terkibini tercih ettiğini anlamayı mümkün kılmaktadır. Yesevî, ne İran’daki muğ geleneğini olduğu gibi devam ettirmiş ne de İslam öncesi Türk kamlığını yeniden üretmiştir. Aksine her iki kültür çevresinde kutsal rehberi ifade eden kavramları İslam’ın irfan anlayışı içerisinde yeniden yorumlayarak yeni bir mürşid tipolojisi inşa etmiştir. Böylece “Pîr-i Mugan”, yalnızca tasavvufî bir unvan değil; kadim kültürel hafızanın İslam düşüncesi içerisinde yeniden anlam kazandığı özgün bir kavramsallaştırma hâline gelmiştir. Ahmed Yesevî’nin kullandığı kavramların, yalnızca tasavvufî öğretisini ifade etmekle kalmayıp aynı zamanda yaşadığı coğrafyanın tarihsel ve kültürel kodlarını da yeniden yorumlanması sonucu ortaya çıktığı aşikardır. Bu bağlamda onun Divan-ı Hikmet’te sıkça başvurduğu “Pîr-i Mugan” terkibi hem İslami hem de İslam öncesi Türk-İran kültürlerinden süzülerek gelen bir kavram olduğunu görmekteyiz. Yesevî’nin, İslami irfanı halkın dilinde anlaşılır kılarken, eski inanç sistemlerinden gelen kavramları seçici bir şekilde İslami anlamlarla yeniden icat ettiği ortadadır. Bu bağlamda “Pîr-i Muğan” kavramı, onun kültürel sentez gücünü ve irfanî süreklilik anlayışını yansıtan bir terkip olarak ortaya çıkar.

2. Pîr-i Mugan Kavramının Temellendirilmesi

Farsça kökenli pîr kelimesi sözlükte “ihtiyar, ak saçlı, tecrübeli kimse” anlamına gelse de tasavvuf geleneğinde çok daha derin ve sembolik bir anlam taşır. Tasavvufî terminolojide pîr, seyr-ü sülûk yolunu tamamlayıp müridlerini Hakikat yolunda irşad eden hem zahirî hem de bâtınî rehber olan kâmil mürşid demektir. Bu anlamıyla pîr, sadece bireysel bir şahsiyeti değil, ilahî hakikatin yaşatan ve aktaran bir makamı temsil eder. Pîr, aynı zamanda bir geleneğin taşıyıcısı, manevî mirasın koruyucusu ve kültürel sürekliliğin temsilcisidir. Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Türkistan” unvanıyla anılması ve Divan-ı Hikmet’te özellikle “Pîr-i Muğan” terkibini kullanması, onun bu kavramı yalnızca tasavvufî anlamıyla değil, aynı zamanda Türk-İran coğrafyasında kadim kültürel mirası dönüştürerek yeniden İslamîleştirme gayesiyle kullandığını gösterir. “Pîr-i Muğan” ifadesi hem İslam öncesi dini geleneklere hem de İslam sonrası metafizik hakikat arayışına işaret eden çok katmanlı bir terkiptir. Bu bağlamda Yesevî’nin pîr anlayışı hem halkın anlayabileceği sadelikte hem de felsefî derinlikte bir “irfan geleneği” inşasıdır. “Pîr” burada hem öğretici hem de inşa edici bir metafizik şahsiyettir.[14]

Hoca Ahmed Yesevi şiirlerini/hikmetlerini İslâm’la yeni tanışan veya henüz bu dini kabul etmemiş Türk topluluklarına İslam’ın temel esaslarını, şeriatın hükümlerini ve Ehl-i Sünnet inancını açık ve anlaşılır bir şekilde öğretmek gayesiyle söylemiştir. Aynı zamanda bu hikmetler, Yeseviyye tarikatının mensuplarına tasavvufun derinliklerini, tarikatın adab ve erkânını telkin eden öğretici metinlerdir. Bu nedenle hikmetlerde estetik kaygılardan çok didaktik bir üslup hâkimdir. Ancak, bazı hikmetlerde görülen içli söyleyiş, coşkulu ifade ve sûfiyâne lirizm, onları kuru didaktik metinler olmaktan kurtarıp halkın gönlünde karşılık bulan derin manevî metinler haline getirmiştir. Hikmetlerin dil ve yapı özellikleri, Ahmed Yesevî’nin yaşadığı çevrenin sosyal ve kültürel dokusu ile yakından ilişkilidir. O, İslâm’ın inanç ve ahlâk ilkelerini bir Türk sûfîsi olarak yorumlamış; bu yorumunu halk edebiyatına ait nazım kalıplarını ve hece veznini kullanarak, herkesin anlayabileceği bir dille ifade etmiştir. Bu tercih, hem hikmet türünün doğmasına vesile olmuş hem de bu türün Yesevî dervişleri aracılığıyla Anadolu, Horasan ve Balkanlara kadar yayılan güçlü bir gelenek haline gelmesini sağlamıştır.[15]

Hikmet’lerinden bazılarını detaylı olarak ele alalım;

Hikmet-162

Pir-i muğan, Hak Mustafa bişek biling, Pir-i muğan, Hak Mustafa şüphesiz bilin

Atı çıksa, dürud aytıp, tazim kılıng. Adı geçse dürud deyip, tazim edin.

Sünnetlerin Mehkem tutub, ümmet bolung, Sünnetlerini sıkı tutup, ümmet olun,

Ümmet bolğan şer yolıdınyanmas bolur. Ümmet olan şer yolundan yanmaz olur.[16]

Pîr -i muğan Hak Mustafa bi-şek biling” ifadesinde görüldüğü üzere İslâm Peygamberine işaret eder.

Hikmet-215

Mahmur oldı dilu can, küydi meyi arğuvan, Mahmur oldu kalb ve can, yandı erguvan suyu,

Sultan Satuk Buğrahan, Pir-i muğan imes mü? Sultan Satuk Buğrahan, Pir-i muğan değil mi?[17]

Bazen “Hızır”a, bazen de kalp ve canı mamur eden İlk Müslüman Türk hükümdarı olan Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han (942-955)ın Pîr-i Muğan olduğunu ifade eder.

Hikmet-95

“Pîr -i Muğan eteğini muhkem tutgıl Pir-i kamil eteğini sıkı tut

Marifetni bazarıda özüng satgıl Marifetin pazarında özünü sat

Mey nuş etip sema kılıb zikrin aytgıl Mey içerek sema eyleyip zikrini söyle

Hakk cemalin körsetmese damen bolay Halk cemalini göstermese perişan olunur[18]

“Pîr -i Muğan eteğini sıkı tut/Marifetin pazarında özünü sat/Mey içerek sema eyleyip zikrini söyle/Halk cemalini göstermese perişan olunur” ifadeleriyle de “tarikat şeyhine” işaret etmiş olması yüksek ihtimal.

63. Hikmetin 15.beytinde Pîr-i Mugan’ın dergahını durmadan öpmek isteğini belirtir. Burada hürmetin dergâh öpmek şeklinde belirtilmesi, günümüzde Alevi-Bektaşi türbelerinde “eşik/kapı öpmek” şeklinde kısmen devam ettiğini görürüz.

Hikmet-173

Hizmet kılğan yeter ahir Hudayige, Hizmet kılan yeter ahir Hudasına,

Pir-i muğan zamin boldı günahige Pir-i muğan şefaatçi oldu günahına.

Pir yetkürgey Hak Teala penahige, Pir yetiştirir Hak Teala yardımına,

Eşitib, ukub, hizmet kılıng, dostlarım a İşitip, okuyup, hizmet eyleyin, dostlarıma ey. [19]

Hz. Muhammed’i yol gösterici, hidayete vesile olan kişi anlamında kullanır.

Özellikle Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” terkibini kullanması, bu kültürel sürekliliği anlamak açısından büyük önem taşır. Zira bu terkip, İslam öncesi Türk toplumlarındaki kam ve şaman figürlerinin, İran kültüründeki mug, mugan, mobed veya mobedan-ı mobed gibi dinî rehber tipleriyle birlikte düşünüldüğünde, İslami çerçevede yeniden anlamlandırıldığını gösterir. Yesevî, bu eski geleneği İslam’ın irfanî öğretisiyle yoğurmuş ve bu sentezle hem halkın anlayacağı dilde bir dini-felsefi yaklaşım sunmuş hem de Türk tasavvuf geleneğinin temel taşlarını atmıştır.

“Pîr-i Mugan” kavramı, Yesevî’nin nazarında yalnızca bir şeyhi veya mürşidi değil; aynı zamanda ilahî hakikatin yol göstericisini, rehberini ve kutbunu simgeler. Bu bağlamda Yesevî, Hz. Muhammed’i, Hz. Hızır’ı, İslamlaşma sürecinde sembol bir figür olan Satuk Buğra Han’ı “yol başçıları” olarak kabul etmiş ve onları nitelemek için “şeyh”, “mürşid”, “mürebbi” gibi terimleri tercih etmiştir. Ahmed Yesevî’nin hikmetlerinde sıkça geçen “Pîr-i Mugan”, “mugan” ve “şeyh” gibi kavramlar, yalnızca tasavvufî birer unvan değil, aynı zamanda tarihî-kültürel bir geçmişin İslamileştirilmiş izlerini taşır. Bu kavramların her biri, Türk düşünce dünyasında birikmiş metafizik ve ahlak anlayışının, İslami değerlerle kaynaştırılarak yeni bir anlatı düzenine kavuşturulmasının ifadesidir. Bu açıdan bakıldığında, Yesevî yalnızca bir sûfî değil; aynı zamanda Türk felsefesinin ilk sistematik taşıyıcılarından biri, İslam sonrası Türk düşüncesinin kurucu isimlerinden biridir. Onun kullandığı bu kavramlar, sadece döneminin tasavvuf diliyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda “Türkçe felsefe” inşasında temel taşlar olarak yerini almıştır.

SONUÇ

Yesevî’nin düşünce dünyasında “Pîr-i Mugan” kavramının kullanım biçimi, onun hem tarihî-kültürel birikimi hem de zamanın sosyo-politik koşullarını ustalıkla değerlendirerek benzersiz bir kültürel-sentetik yaklaşım geliştirdiğini gösterir. Bu kavram, sadece tasavvufî bir rütbe veya rehberlik makamı değil; aynı zamanda İran’ın eski dinî-irfani geleneklerinin, Türklerin kamlık ve şamanlık figürleriyle iç içe geçmiş şeklinin İslami bir yorumla yeniden üretildiği bir metafizik semboldür.

İslam öncesi İran kültüründeki “muğ”, “môbed” ve “atrabân” gibi dinî otorite kavramları, Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” anlayışında varoluşsal ve epistemolojik bir çerçeveye dönüşür. Bu kavramlar, kutsal bilgeliğin hem somut toplumsal ritüellerde hem de bireyin manevi yolculuğunda merkezi bir rol üstlenmesini sağlar. Yesevî, bu eski kadim geleneği, Anadolu ve Orta Asya’nın çok katmanlı kültürel yapısına uygun şekilde, İslam’ın irfanî öğretisiyle kaynaştırarak, halkın anlayabileceği sade ve etkili bir dilde yeniden inşa etmiştir. Böylece “Pîr-i Mugan” hem metafizik hakikati hem de tarihî kültürel kimliği bir arada temsil eden kapsamlı bir kavramsal yapı haline gelmiştir.

Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” terkipleri, Hz. Muhammed’den Hz. Hızır’a, Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han’dan tasavvufi şeyh ve mürşitlere kadar uzanan bir irfan hiyerarşisini hem metafizik hem tarihî bir bağlamda temsil eder. Bu bağlamda, Yesevî’nin tasavvufi terminolojisinde yer alan “pîr”, “mugan” ve “şeyh” gibi kavramlar salt bir unvan olmanın ötesinde, zaman ve mekân üstü bir kutsallık ve bilgi aktarımının simgeleri olarak işlev görür. Bu kavramlar, Türk düşünce dünyasının köklü metafizik ve ahlaki birikiminin, İslami değerlerle yeniden harmanlanarak yeni bir anlatı diline kavuştuğunun en açık göstergesidir.

Yesevî’nin ise bu felsefi zemin üzerinde halk irfanını inşa etmesi, Türk felsefe geleneğinin oluşumunda önem ifade eder. Farabi’nin, Türk aklını -ki burada harsını da diyebiliriz-İslami öğreti ile harmanlayarak bütüncül bir sistem kurması ile Yesevî’nin irfanî sentez girişimi arasında anlamlı bir paralellik kurmak mümkündür. Her iki düşünür de hem kendi zamanlarının hem de coğrafyalarının kültürel, tarihî ve sosyal dinamiklerini derinlemesine okuyup buna uygun entelektüel üretimlerde bulunmuş, böylece Türk-İslam felsefe-tasavvuf ekolünün temel taşlarını döşemişlerdir.

Felsefe kelam ve tasavvufun eş güdümlü okunmasıyla buluştuğu bu noktada, Yesevî’nin halk diliyle inşa ettiği öğretinin, soyut bilgeliği somut halk kültürüne taşıyan bir köprü işlevi gördüğü anlaşılır. Bu, onun sadece bir mutasavvıf ya da halk şairi değil, aynı zamanda felsefi düşünceyi halkın irfanına sunan önemli bir sentez alimi olduğunu gösterir. Bu anlamda Yesevî, Farabi’nin felsefeyi asli yurduna getirirken islami öğreti ile harmanlayarak köklerinden beslenen daha güçlü bir damarın tasavvuf boyutundaki bir devamı ve halklaşmış tezahürüdür diyebiliriz.

Sonuç olarak, Hoca Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” kavramı, kadim Türk aklının köklerinden beslenen, ancak İslami irfan ışığında yeniden şekillenen derin bir metafizik kavramdır. Bu kavram, felsefi aklın ve Kur’an’ın tabiriyle “akleden kalbin/gönlün karşılıklı beslenerek Türk-İslam düşünce sisteminde özgün bir sentez oluşturulduğunu gösterir. Yesevî’nin öğretisi, çağlar boyunca hem felsefi hem tasavvufi geleneklerin halk kitlelerine ulaşmasında kritik bir rol oynamış, aynı zamanda “Türkçe felsefe”nin kurucu unsurlarından biri olarak tarihteki yerini almıştır.

Esmanur TAŞKIN

KAYNAKÇA

Arpaguş, Safi. ‘‘Pîr’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.34. İstanbul: TDV Yayınları,2007.

Avesta Zerdüştîlerin Kutsal Metinleri. haz. Mehmet Emin Sular. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022.

Eraslan, Kemal. ‘‘Divan-ı Hikmet’’, Türkiye Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.9. İstanbul: TDV Yay., 1994.

Eren, Mustafa, Askar Turganbaev, Nevzat Şimşek ve Aidarbek Amirbek, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Esin, Emel. İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslâma Giriş. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1978.

Es-Serrac, Muhammed b. Ali b. ‘’Tuffahu’l-Ervah ve Mifathu’l-İrbah Ruhaların Meyvesi ve Kazancın Anahtarı’’, hazırlayanlar Nejdet Gürkan, Mehmet Necmettin Bardakçı ve Mehmet Saffe Sarıkaya. İstanbul:2015.

Hoca Ahmet Yesevi ‘‘Divanı Hikmet’’, haz. Hayati Bice. Ankara: TDV Yayınları, 2015.

İnan, Abdülkadir. Makale ve İncelemeleriyle Türk Mitolojisi ve Şamanizm. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2000.

Jandarbek, Zikiriya. “Hoca Ahmet Yesevi’nin Türk Halklarının Tarihi Kaderindeki Rolü,’’ Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Katrabayeva, Erke. “Hoca Ahmet Yesevî Geleneğinin Türk Halkları Maneviyatındaki Yeri”, Hoca Ahmed Yesevî’nin Manevi Mirası, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Kıdır, Törali , “Yesevi Mirasının Araştırılmasında Günümüz Güncel Sorunları,” Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Koç, Yalçın. Anadolu Mayası Türk Kimliği Üzerine Bir İnceleme. Ankara: Cedit Neşriyat, 2008.

Köprülü, Fuad. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 1991.

Küçük,Mehmet Alparslan, ‘‘Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde “Don Değiştirme”, Bilig Dergisi, 94 (Temmuz, 2020):98-114.

Manakıb-ı Hacı Bektaşi Veli, Vilayet-Name, haz. Abdülbaki Gölpınarlı, İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1958. Melikoff, İrene. Hacı Bektaş Efsaneden Gerçeğe. Cumhuriyet Kitapları, 2010.

Mert, Hamdi. Bilimi Öne Alan Din Anlayışının Temsilcisi Hoca Ahmet Yesevi; Hayatı Fikirleri, Hizmeti Baskı: TDV. Yay. Ahmet Yesevi Üniversitesine Yardım Vakfı Bilig Yayınları.

Ocak, Ahmet Yaşar, Milletlerarası Hoca Ahmet Yesevi Sempozyumu Bildirileri (Kayseri: 1993) 299-306.

Tan, M. Nedim. “Tay”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 2. Ankara: TDV Yay., 2019.

Taş, İsmail. Türk Felsefesi. Konya: Palet Yayınları, 2022.

Tatçı, Mustafa. ‘‘Yunus Emre’’, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c,43. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı yayınları.

Türer, Celal. ‘‘Hoca Ahmet Yesevi Modern Düşünceye Ne söyler?’’, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Uyanık, Mevlüt, ‘‘Yeni Bir Türk-İslam Tasavvuru İçin Hoca Ahmed-i Yesevi ve Yönteminin Önemi’’, Diyanet İlmi Dergi 52, sy. 1(Ekim-Kasım-Aralık 2016): 193- 210.

Uyanık, Mevlüt: Türk Metafiziğinin Temellerini Yesevilik Ve “Pir-İ Muğan” Kavramları Üzerinden Takip Etmek, https://www.tarihistan.org/mevlut-uyanik-turk-metafiziginin-temellerini-yesevilik-ve-pir-i-mugan-kavramlari-uzerinden-takip-etmek/23443 (30.04.2021)

Uyanık, Mevlüt, Türk Metafiziğine Öndeyiş, https://www.yaylahaber.com.tr/turk-metafizigine-ondeyis (Erişim:05.01.2026)

Uyanık, Mevlüt, Türk Felsefesini Temalaştırmak, Ankara: Elis Yayınevi, 2025.

Uyanık, Mevlüt, Akyol Aygün , İslam Felsefesi, Teşekkül Dönemi, Ankara: Elis Yayınevi, 2017.

Uygur, Müjgan. Anadolu’nun Bütünleşmesinde Ahmed Yesevî ’nin Yeri. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 1997.

‘‘ “مغ,” Vajehyab, https://vajehyab.com/?q=مغ&d= ’’, erişim 22 Haziran, 2025. https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%BA&d= Ve https://www.iranicaonline.org/articles/mogan-parent-i-ii/

[1] Mevlüt Uyanık, Türk Felsefesini Temalaştırmak, (Ankara: Elis Yayınevi, 2025), 219-306, Mustafa Eren v. dğr., Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası (Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017). Önsöz 14. Uyanık, Mevlüt, Türk Metafiziğine Öndeyiş, https://www.yaylahaber.com.tr/turk-metafizigine-ondeyis (Erişim:05.01.2026)

[2] Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 1991), 17-24.

[3] Emel Esin, İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslâma Giriş (İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1978) 178. Mevlüt Uyanık: Türk Metafiziğinin Temellerini Yesevilik Ve “Pir-İ Muğan” Kavramları Üzerinden Takip Etmek, https://www.tarihistan.org/mevlut-uyanik-turk-metafiziginin-temellerini-yesevilik-ve-pir-i-mugan-kavramlari-uzerinden-takip-etmek/23443 (30.04.2021)

[4] Musa Yıldız, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası, sunuş 11,12.

[5] Mevlüt Uyanık, ‘‘Yeni Bir Türk-İslam Tasavvuru İçin Hoca Ahmed-i Yesevi ve Yönteminin Önemi’’, Diyanet İlmi Dergi 52, sy. 1(Ekim-Kasım-Aralık 2016): 193-

[6] Mustafa Eren v. dğr., Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası, önsöz 15.

[7] ‘‘ “مغ,” Vajehyab, https://vajehyab.com/?q=مغ&d= ’’, erişim 22 Haziran, 2025. https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%BA&d= Ve https://www.iranicaonline.org/articles/mogan-parent-i-ii/ (erişim: August 21, 2015)

[8] ‘‘Avesta Zerdüştîlerin Kutsal Metinleri’’, haz. Mehmet Emin Sular (Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022), 45, 470, 504.

[9] Abdülkadir İnan, Makale ve İncelemeleriyle Türk Mitolojisi ve Şamanizm (Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2000), 45-70.

[10] Ahlaki kötülüklerden uzak durmuş, riyazet ile nefsini tezkiye etmiş, takva sahibi insanların kalbine melekût âleminin sırrı akıtılır ve akılda bunların inceliklerini anlamaya yönelir. Burada organlar dine aykırı hususları yapmaktan kaçınır. Nefs, basit ve kötü alışkanlıkları reddeder, akıl vehmi hayallerden kurtulur, kalp beşeri miskinliklerden uzaklaşır, müşahede başlar ve ledunni ilmin sırları verilir. Tevhid yoluna girilince (berk), vecd hâsıl olur. “Veli/dost/yoldaş” olmak bu demektir. Keramet ve üst bir insan tasavvuru değildir ki bu; her müslim(e)nin “meunet” kavramı; yani yalnızca ona yönelip, ondan yardım dileyip^[10] iman, İslam, ihsan mertebelerini içselleştirmesidir. Bu yoldaşlığın ışıklarını müşahede etmek zevktir. Bunun sonucunda kalp ile görme (laht) belirir. Mevlüt Uyanık, Aygün Akyol, İslam Felsefesi, Teşekkül Dönemi, (Ankara: Elis Yayınevi, 2017) ?

[11]Muhammed b. Ali b. Es-Serrac, ‘’Tuffahu’l-Ervah ve Mifathu’l-İrbah Ruhaların Meyvesi ve Kazancın Anahtarı’’, hazırlayanlar Nejdet Gürkan,Mehmet Necmettin Bardakçı ve Mehmet Saffet Sarıkaya(İstanbul:2015), 52. ve M. Nedim Tan, “Tay”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 2 (Ankara: TDV Yay., 2019), 582-583.

[12] Mehmet Alparslan Küçük, ‘‘Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde “Don Değiştirme”, Bilig

Dergisi, 94 (Temmuz, 2020):98-114.

[13] İrene Melikoff, ‘‘Hacı Bektaş Efsaneden Gerçeğe’’ (Cumhuriyet Kitapları, 2010) 116-119.

[14] Safi Arpaguş, ‘‘Pîr’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.34 (İstanbul: TDV Yay.,2007), 272-273.

[15] Kemal Eraslan, ‘‘Divan-ı Hikmet’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.9 (İstanbul: TDV Yay., 1994), 429.

[16] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 339.

[17] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 421.

[18] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 421.

[19] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 355.

Genç çiftin mutluluğuna ortak olduklarını belirten heyet, “Genç çifte bir ömür boyu sağlık, huzur ve mutluluklar dilediler.

Çorum köklü bir tarihe sahip olan ve çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmış bir il olarak tarihe ilgilisi olan herkesi kendisine çekebilecek bir şehir. Bu medeniyetler bilimsel kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkartılmıştır.

Hititler, Frigler, Kimmer, Medler, Persler, Galatlar, Roma, Bizans, Selçuklular, Danişmendliler Beyliği, Moğollar, Eretna Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu'na ev sahipliği yapan Çorum’da sizler için yapılan bilimsel kazı çalışmalarını araştırdık.

Olayın meydana geldiği anlar bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi. Görüntülerde hortumun aniden oluştuğu, çevredeki hafif yapıları ve park halindeki araçları etkilediği dikkat çekti.

Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum paniğe neden oldu

Ulukavak Mahallesi’nde bulunan Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum, özellikle pazar çevresindeki vatandaşları endişelendirdi. Hortumun etkisiyle bölgede park halindeki bir minibüs ile bir hafif ticari aracın şiddetli şekilde sarsıldığı kaydedildi.

Olay anında pazarda bulunan bir kişinin, hortumun yaklaştığını fark ederek hızla olay yerinden uzaklaştığı görüldü. Olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı ancak oluşan ani doğa olayı, çevrede kısa süreli panik yarattı.

Hortum anı güvenlik kamerasıyla kaydedildi

Hortumun meydana geldiği anlar, pazaryerine yakın bir iş yerine ait güvenlik kamerasına yansıdı. Kayıtlarda, hortumun aniden oluştuğu, çevredeki tozları savurduğu ve park halindeki araçları şiddetli şekilde sarstığı net şekilde görülüyor.

Kısa sürede etkisini kaybeden hortumun ardından vatandaşlar yaşadıkları şaşkınlığı gizleyemezken, olayla ilgili herhangi bir maddi hasar bildirilmedi.

Pençe-Kilit operasyonu bölgesinde 20 Şubat Perşembe günü bölücü terör örgütü mensupları ile çıkan çatışmada Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu şehit düştü. 24 yaşındaki Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi, dün gece saatlerine askeri uçakla Merzifon Havalimanı’na getirildi. Ailesi ve protokol üyeleri tarafından karşılanan Mustafa Uslu’nun naaşı, daha sonra tören için memleketi Bayat ilçesine bağlı Çukuröz köyüne getirildi. Helallik istenmesinin ardından Şehit Mustafa Uslu için tören düzenlendi. Öğlen namazını müteakiben kılınan cenaze namazının ardından Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi köy mezarlığında toprağa verildi.

Vali, "Vatana helal olsun" diyen babayı alnından öptü

Bekar olduğu öğrenilen Mustafa Uslu’nun kardeşleri, Recep, Ramazan, Döndü ve Fatma Uslu ile annesi Keziban Uslu, babası Sadık Uslu ve aile yakınları tabutun başında gözyaşı döktü. Şehit Mustafa Uslu’nun babası Sadık Uslu ise gözyaşı dökerken, "Asker oğlum vatana helal olsun" diyerek bağırdı. Güçlükle yürüyen baba Sadık Uslu’nun yanına gelen Çorum Valisi Ali Çalgan, kendisini alnından öptü.

Mevzisini son ana kadar terk etmemiş

Öte yandan, İHA muhabirinin ulaştığı bilgilere göre, Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu'nun Pençe-Kilit operasyonu alanındaki üs bölgesine sızmaya çalışan teröristler ile sis sebebiyle 5 metreye kadar düşen görüş mesafesine rağmen mevzisini terk etmeyerek son ana kadar çatıştığı öğrenildi. Mehmetçik tarafından, saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen 3 teröristin ise olaydan kısa süre sonra kaçmaya çalışırken etkisiz hale getirildiği ve Uslu’nun kanının yerde bırakılmadığı bilgisine ulaşıldı.

Cenaze törenine Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu, Çorum Valisi Ali Çalgan, AK Parti Çorum Milletvekilleri Oğuzhan Kaya ve Yusuf Ahlatçı, Çorum Belediye Başkanı Halil ibrahim Aşgın, askeri erkan, protokol üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Çevredeki vatandaşlar 112'yi arayarak yardım istedi.

Bu sırada aynı sokakta esnaflık yapan Eren Ünal, iş yerindeki yangın tüpünü alarak yangını söndürdü.

Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, itfaiye gelene dek çöpteki yangının tarihi yapıya sıçrama tehlikesi olduğunu, bu nedenle yangına müdahale ettiğini söyledi.

Ünal, yangının çöp konteynerine dökülen soba külünden çıkmış olabileceğini kaydetti.

Bu arada vatandaşlar 112'yi arayarak, yangının söndürüldüğünü haber verdi.

Sağlık görevlilerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından yaralılardan M.K, Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, zanlı İ.Ö ise kentte bulunan özel bir hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Olayın duyulmasının ardından M.K.'nin yakınları hastaneye akın ederken, polis ekipleri hastanede geniş güvenlik önlemi aldı.

Olayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

İznin ardından bina sakinleri evlerine, görevlilerce verilen baretleri takarak girdi ve ihtiyaç duydukları bazı eşyaları aldı.

Çorum Belediyesi ekipleri de bina içindeki hasarı tespit etmek üzere inceleme yaptı.

Patlamadan etkilenen daireler görüntüledi

Akıncı Apartmanı'nın, Hilal Apartmanı'na bakan cephesindeki dairelerin camlarının kırıldığı, cephe duvarlarının bazı bölümlerinin yıkıldığı, eşyaların hasara uğradığı görüldü.

Akıncı Apartmanı sakinlerinden Şahin Alkan, AA muhabirine, patlama nedeniyle evdeki eşyalarının paramparça olduğunu söyledi.

Patlamanın ardından kiraladığı başka bir evde kalmaya başladığını belirten Alkan, "Bugün girmemize izin verilince evden kıyafet ve yiyecek bir şeyler aldık. Canımızın sağ olması bize yeter. Mal elimizin kiridir." dedi.

Apartman sakinlerinden Mustafa Sungurlu da patlamanın ardından kardeşinin evine yerleştiğini dile getirerek, "Evin içi cam kırıkları ve molozla dolu. Her şey çok kötü." diye konuştu.

Apartmanın 5. katında oturan babasının eşyalarını almaya gelen İbrahim Eker ise kendi evlerinin yalnızca pencerelerinin kırıldığını, diğer bazı dairelerdeki bütün eşyaların ise zarar gördüğünü anlattı.

Binadaki bazı çelik kapıların dahi kırıldığını vurgulayan Eker, "Babam diyaliz hastası. Eve girip diyaliz malzemelerini aldık. Büyük bir felaketten kurtulduk. İnşallah devlet elinden geleni yapacak, bize yardım edecek." ifadesini kullandı.

Gürcan Dereli ise 4. kattaki dairesinin camlarının kırıldığına, zararın az olduğuna işaret ederek, "Bizim başka bir sıkıntımız yok ama ikinci ve üçüncü katlarda zayiat çok. Kırılan yerler var. Evden kıyafet ile bazı acil ihtiyaçlarımız için eşyalar çıkardık." dedi.

Çorum'da Osmancık Caddesi'ndeki Hilal Apartmanı'nda 3 Kasım'da doğal gazdan kaynaklandığı değerlendirilen patlamada 1 kişi hayatını kaybetmiş, 33 kişi yaralanmıştı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce hazırlanan raporda 16 daire ile 12 iş yerinin patlama nedeniyle ağır hasar aldığı belirtilmiş, patlamanın meydana geldiği Hilal Apartmanı için ağır hasarlı olması nedeniyle yıkım kararı verilmişti.

Edinilen bilgiye göre, İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube ekiplerinin Söğütlüevler Caddesi üzerinde yaptıkları uygulamada, şüphe üzerine durdurulan araçta 30 gram bonzai maddesi ele geçirildi.

Araç sürücüsü İ.B. gözaltına alınırken araç incelenmek üzere çekici ile polis merkezine götürüldü.

Kaza, Çorum-Samsun karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, şehir merkezine seyir halinde olan Fatih Pilgir yönetimindeki motosiklet, Bölge Trafik Müdürlüğü yakınlarında sürücüsünün kontrolünden çıkarak bariyerlere çarptı. Kazada yaralanan motosiklet sürücüsü sağlık ekiplerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

NASA, Türkiye'den de gözlemlenebilen meteorlar için saatte yaklaşık 100 meteor beklediğini açıklamıştı.  Çorum Çatak Tabiat Parkı'ndaki görüntüler eşsiz manzaralara sahne oldu.

Eşsiz görüntüler ortaya çıkaran "Perseid meteor yağmuru" Çorum Çatak Tabiat Parkı'nda gözlemlendi.

PERSEID METEOR YAĞMURU NEDİR?

Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı partiküllerin her yıl ağustos ayında dünya atmosferine girmesiyle oluşan perseid meteor yağmuru bu adı gökyüzünde görünür saçılma noktası Perseus Takımyıldızı'na denk geldiği için alıyor.

Milli Savunma Bakanlığı, sosyal medya hesabından hava hücum harekatında tahliye halatı ile zorlu araziye inen Türk komandolarını paylaştı. Nefes kesen anın paylaşımı sosyal medyada çok sayıda beğeni aldı.

Kazayı gören vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından müdahaleleri yapılan yaralılar hastaneye kaldırıldı.

Kaza ile ilgili inceleme başlatılırken, kaza anı saniye saniye Kent Güvenliği Sistemi kameralarına yansıdı. Görüntülerde, kavşaktan karşıya geçmek isteyen otobüs ile hafif ticari aracın çarpıştığı görülüyor. Çarpmanın etkisi ile hafif ticari araç metrelerce sürüklenerek durabiliyor.