Sayısal puan türünde Çorum’un ilk üçü belli oldu

AYT sayısal puan türünde Çorum birinciliğini, Türkiye 337’ncisi olan 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi öğrencisi Gözde Nur Temür elde etti.

Ömer Derindere Fen Lisesi öğrencisi Melek Nur Kaplan, Türkiye 737’ncisi olarak Çorum ikincisi olurken, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi öğrencisi Türkan Elif Kablan da Türkiye 905’inciliğiyle Çorum üçüncüsü oldu.

Çorum’dan 12 öğrenci ilk bine girdi

İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açıklanan ilk bin derecelerinde öğrencilerin farklı puan türlerindeki başarıları dikkati çekti.

Atatürk Anadolu Lisesinden Feride Nur Demirtaş eşit ağırlık puan türünde Türkiye 116’ncısı, Çorum Belediyesi Prof. Dr. Hayreddin Karaman Anadolu İmam Hatip Lisesinden Yiğit Gökdere sözel puan türünde Türkiye 172’ncisi oldu.

Özel Çorum Doğa Fen Lisesinden Zeynep Dilşad Alay TYT’de Türkiye 176’ncılığı, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden Ozan Kement yabancı dilde Türkiye 230’unculuğu elde etti.

Aynı okuldan Bilal Emre Yüce TYT’de Türkiye 303’üncüsü, Gözde Nur Temür sayısalda Türkiye 337’ncisi ve Kutay Kubat yabancı dilde Türkiye 393’üncüsü oldu.

Şehit Osman Arslan Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinden Fatma Bayar eşit ağırlıkta Türkiye 500’üncüsü, Atatürk Anadolu Lisesinden Yağmur Yılmaz yabancı dilde Türkiye 582’ncisi olarak ilk bine girdi.

Ömer Derindere Fen Lisesinden Melek Nur Kaplan sayısalda Türkiye 737’nciliği, TED Çorum Kolejinden Ecrin İkra Topçu TYT’de Türkiye 862’nciliği, 15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden Türkan Elif Kablan ise TYT’de Türkiye 905’inciliği elde etti.

15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesinden önemli dereceler

15 Temmuz Şehitleri Fen Lisesi, 2026 YKS sonuçlarında farklı puan türlerinde elde ettiği derecelerle öne çıktı.

Bilal Emre Yüce TYT’de Türkiye 303’üncüsü olurken, Gözde Nur Temür TYT’de Türkiye 928’incisi, AYT sayısalda ise Türkiye 337’ncisi oldu. Ozan Kement yabancı dilde Türkiye 230’unculuğu, Kutay Kubat ise yabancı dilde Türkiye 393’üncülüğü elde etti.

Okulun açıkladığı genel tabloya göre 2 öğrenci ilk binde, 6 öğrenci ilk 5 binde, 13 öğrenci ilk 10 binde, 20 öğrenci ilk 20 binde yer aldı.

Ömer Derindere Fen Lisesinde Melek Nur Kaplan öne çıktı

Ömer Derindere Fen Lisesi öğrencisi Melek Nur Kaplan, 542,92299 puanla sayısal puan türünde Türkiye 737’ncisi oldu.

Okulun açıkladığı sonuçlarda Bilnur Özer Türkiye 5 bin 110’uncusu, Serhat Eren Karakuş 7 bin 672’ncisi, Kezban Pelin Su Saygılı 12 bin 939’uncusu ve Enes Tuna Bilgili 16 bin 279’uncusu olarak yer aldı.

Okul yönetimi, öğrencilerin sınava okul bünyesinde düzenlenen destekleme ve yetiştirme kurslarında öğretmenleriyle çalışarak hazırlandığını belirtti.

Atatürk Anadolu Lisesinden 2 öğrenci ilk binde

Atatürk Anadolu Lisesinin paylaştığı başarı tablosunda, 2 öğrencinin ilk binde, 6 öğrencinin ilk 5 binde, 16 öğrencinin ilk 10 binde ve 22 öğrencinin ilk 20 binde yer aldığı bildirildi.

Okul, 25 öğrencinin ilk 30 binde, 19 öğrencinin ise ilk 50 binlik dilimde bulunduğunu açıkladı.

İmam hatip liselerinden de önemli başarı

Çorum Belediyesi Prof. Dr. Hayreddin Karaman Anadolu İmam Hatip Lisesi, bir öğrencisinin ilk bine, 5 öğrencisinin ilk 5 bine, 8 öğrencisinin ilk 10 bine ve 9 öğrencisinin ilk 20 bine girdiğini duyurdu.

Buharaevler Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinde Hiranur Kaya sözel puan türünde Türkiye 6 bin 119’uncusu oldu. Esra Köse Türkiye 19 bin 101’inciliği, Hatice Kirenci 20 bin 266’ncılığı, Esin Yağmur Başar 23 bin 87’nciliği elde etti. Feyza Ertürk ise sayısal puan türünde Türkiye 31 bin 731’incisi oldu.

Şehit Osman Arslan Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinin açıkladığı sonuçlarda ise bir öğrencinin ilk bine, 3 öğrencinin ilk 5 bine, 6 öğrencinin ilk 10 bine, 9 öğrencinin ilk 20 bine, 16 öğrencinin ilk 50 bine ve 29 öğrencinin ilk 100 bine girdiği belirtildi.

Sosyal bilimler ve yabancı dil alanında da başarı geldi

Özejder Sosyal Bilimler Lisesi, 6 öğrencisinin ilk 5 binde, 16 öğrencisinin ilk 10 binde, 19 öğrencisinin ilk 20 binde, 23 öğrencisinin ilk 30 binde ve 27 öğrencisinin ilk 50 binde yer aldığını açıkladı.

Mehmetçik Anadolu Lisesinde ise yabancı dil sınıflarından bir öğrenci ilk 5 bine, 9 öğrenci ilk 20 bine ve 5 öğrenci ilk 50 bine girdi.

Kent genelinde açıklanan sonuçların ardından okul yönetimleri, dereceye giren öğrencileri tebrik ederken başarıda emeği bulunan öğretmenlere ve öğrenci velilerine teşekkür etti.

Belediyede gerçekleşen görüşmede kent gündemi, yerel yönetim çalışmaları ve Çorum’a yönelik değerlendirmeler ele alındı. Başkan Aşgın, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek heyete teşekkür etti.

Aşgın, “Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Doğan Aydal, MKYK Üyesi Yaşar Özkan, Ar-Ge Başkan Yardımcısı Yalçın Eldoğan, Çorum İl Başkanı Nuri Kuşcu, Belediye Meclisi Üyesi Kadir Boruç ve beraberlerindeki heyeti belediyemizde ağırladık. Kıymetli misafirlerimize nazik ziyaretleri için teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

İslam medeniyetinin oluşum sürecinde beş büyük medeniyetle karşılaştığı ve onlarla entelektüel bir hesaplaşmaya girdiği bilinmektedir. Bu bağlamda söz konusu medeniyeti oluşturan ana unsurlardan bir tanesi İslam tefekkürünün Asya açılımıdır. İslam irfanının İslam öncesi Türk düşünce ve dünya görüşü ile mayalanması Türk Metafizik tasavvurunu yeni bir aşamaya taşımıştır. Bu çerçevede Maveraünnehir ve Türkistan bölgesi olarak adlandırdığımız bu kültür havzasının en önemli figürlerinden birisi, Türk halkalarının gönül dilini ve ritmini yakalayan Pir-i Türkistan Hoca Ahmed Yesevî olmuştur. O, İslam medeniyetinin kurucu unsurlarını referans alarak yaşadığı toplumda bu unsurların taşıyıcısı ve öğreticisi olmuştur. Onun Türkistan’da yaktığı çerağı Anadolu’da Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli taşımışlardır. Bu nedenle biz “Türkistân-Türkiye İrtibâtının Kültürel Sürekliliğini Ahmet Yesevî Üzerinden Takip Ederek genelde İslam özelde Türk Metafiziğinin temellerini anlamanın imkanı üzerinde duruyoruz. [1]

Tarihsel süreç incelendiğinde Horasan eyaletinin eski İran geleneklerini taşıdığı ve İslamiyet’ten sonra tasavvuf hareketlerinin başlıca merkezi haline geldiği görülür. Ahmed Yesevî’nin ortaya çıktığı dönemde Türkler uzun asırlardır tasavvuf düşüncesiyle hemhal olmuş durumdaydı. Mutasavvıfların etkisi yalnızca şehir merkezlerinde değil, göçebe Türk toplulukları arasında da karşılık bulmuştur. Türk geleneğinde öteden beri var olan "ozan" figürü, tasavvufi yapıda "derviş" ile eş değer görülmüş; zamanla eski ozanların yerini "ata" veya "bab" unvanlı dervişler almıştır. Hz. Peygamber’in sahabesinden olduğu iddia edilen Arslan Bab, ozanlar piri Korkut Ata ve Çoban Ata gibi şahsiyetler, Sir Derya boylarında ve bozkırlarda sade bir dille İslam akidelerini yaymışlardır. Hoca Ahmed Yesevî kendisinden önceki bu birikimden güç almış, bu zemin üzerine metafizik tasavvurunu oluşturmuştur. Aynı zamanda Türkler jeopolitik konumları gereği eskiden beri Çin ve İran coğrafyasıyla temas halinde olmuş; İslamiyet’e dair birçok terim ve kavram Araplardan ziyade Acemler vasıtasıyla Türklere geçmiştir.

İslam medeniyeti, İran kültürünün merkezi olan Horasan ile Maveraünnehir’den geçerek Türklerle buluşmuştur. İslamiyet’ten önce İran edebiyatının Türk edebiyatının üzerindeki etkisi hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır, fakat İslamiyet’ten sonra ilim aleminde tanınmış en eski Türkçe eser Kutadgu Bilig’ dir. Kutadgu Bilig’de dilde ve vezinde İran tesirleri görülmektedir (Kutadgu Bilig’de Arap ve Acem kelimeler yer alır. Şeh-name vezniyle ve mesnevi şeklinde yazılmıştır. Eserde halk edebiyatının ve Çin edebiyatının da etkileri görünse de özellikle vezinde İran etkisi pek fazladır).

V. Asırdan itibaren Türkistan’da Türkçe İslami eserler kaleme alındığını ve bu eserlerde İslam-İran etkisine rastlanabileceği iddia edilebilir. Ancak Acem edebiyatı etkisinde yazılan bazı Acem taklidi Türkçe eserler halk arasında yayılmıyor medreselerde İslam tahsili görmüş danişmendler arasında okutuluyordu.[2] Hoca Ahmed Yesevi’nin mevcut hazır bulunuşluğu peygamberin getirdiği sistemle yeniden yorumlarken ‘‘insan-ı kâmil’’ yerine ‘‘pir-i mugan’’ kavramını kullanması onun doğuştan ‘‘Hakanî’’ kültüre mensup olması nedeniyle İslam öncesi kültüre de vakıf olduğunu gösterir. Hoca Ahmed Yesevi, ‘‘pir-i mugan’’ ifadesiyle bazen Hz. Muhammed’i bazen Hızır’ı bazen Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han’ı bazen de hocasını ifade eder.[3]

Hoca Ahmed Yesevi, İslam öncesi Türk inanç mirasını dönüştürerek yeni bir anlam haritası çizmiştir. Onun “pir-i mugān” kavramını merkezine alarak geliştirdiği dil ve öğreti sistemi, İran coğrafyasının kadim kültürel kodlarının farkında olan, fakat bu kodları İslami hakikatlerle yeniden yoğuran bilinçli bir inşa çabasının sonucudur. Dönemin diline ve kavram dünyasına derinlemesine vakıf olan Yesevî, “mug–mugān–pir-i mugān” gibi kavramları seçerek yalnızca eskiyi yâd etmemiş, aynı zamanda bu kavramları tasavvufî anlam evreni içinde yeniden konumlandırıp sistematik hale getirmiştir. Böylelikle İslam’ın evrensel mesajını, Türk düşüncesinin kavrayış biçimleriyle birleştirmiş; Türkçeyi hem bir din dili hem de hakikatin ifadesi olabilecek bir irfan dili hâline getirmiştir. Bu durum, onun medeniyet kurucu ve taşıyıcı bir rol üstlendiğini, geçmişi inkâr etmeyen ama onu hakikatin hizmetinde yeniden inşa eden özgün bir irfan anlayışına sahip olduğunu açıkça göstermektedir. Ahmed Yesevi’nin ortaya koyduğu bu sentez, yalnızca bir inanç ve düşünce biçimi değil, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetinin ruhunu şekillendiren derin bir kültürel bilincin tezahürüdür.

Bu şekilde Yesevi, başta Arap gelenekleri olmak üzere diğer İslami yorumlardan farklı olarak kendi yaşadığı kültürel referansları da dikkate alıp özgün bir İslam anlayışı ortaya koymuştur. Dolayısıyla Hoca Ahmet Yesevi’nin Türk dünyası açısından önemi, Türk kültür ve medeniyetinin İslam’ın ana ilkelerine ters düşmeyen unsurlarını koruyarak İslami hükümleri yaşayabilmenin yolunu göstermesinden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda tarihsel anlamda Türk devletlerinin İslam anlayışı Yesevi öncesi ve sonrası olarak ikiye ayrılabilir. Yesevi’ye kadarki Türk halklarının İslami anlayışında Arap ve Fars kültürlerinin etkilerini görmek mümkündür. Hâlbuki Hoca Ahmet Yesevi, İslam’ın Arap kültürüyle özdeş olmadığını ve Türklük geleneğinin de İslami hükümlere karşı gelmediğini, aksine Türklük geleneğinde de pekâlâ İslami hükümlerin yaşayabileceğini gösterebilmiştir. Diğer bir ifadeyle, Yesevi Hazretleri, kendi zamanında İslam’ın çizgi dışına çıkan gayr-ı Sünni akım ve yollara karşı Kuran’ı aşk, hikmet ve irfana dayalı yorumlayan ve halka gerçek İslam’ı anlatan bir büyük din âlimidir.[4]

Bu açıdan baktığımızda toplum yaşamındaki olumsuzluklardan da yola çıkarak dindeki iman mefhumunun yerini çok iyi tespit eden ve Türk kültürüyle harmanlayan Yesevi için bir sentez alim/âbid/arif de diyebiliriz. Çünkü o, Arap ve Fars Müslümanlık anlayışının dışında kalarak kendine has bir yöntem ile Hanefi-Maturidi öğretinin merkezde olduğu Türk Müslümanlığı tasavvurunun temellerini atmıştır. Kendine özgü bu yorumuyla; kapsayıcı, birleştirici, barışçı, kardeşlik ve hoşgörü prensibini esas alan Yesevilik öğretisini kurmuştur.[5]

Hoca Ahmet Yesevi’nin kapsayıcı, birleştirici, barışçı, kardeşlik ve hoşgörü prensibini esas alan hikmet anlayışı, genelde İslam özelde Türk dünyasında yaşanılan anlam krizlerine çare olabilecek potansiyeller taşımaktadır.[6]

Velhasıl, Hoca Ahmed Yesevî, bir nevi sivil “kurucu göçebelik” işlevi görmüş, yetiştirdiği müridlerinin gayretleriyle de yeni bir mekân/yurt ve yeni bir toplum tasavvuru mümkün olduğunu insanlara göstermiştir. Bugün de Yesevi’nin irfanî mirası, yalnızca tarihî bir hatıra değil, aynı zamanda çağdaş toplumun ahlaki, kültürel ve metafizik meselelerine dair çözüm imkânları sunan bir kaynaktır. Onun tevhide dayalı düşünce sistemi, insanı hem bireysel kemale hem de toplumsal sorumluluğa çağırır. Yesevi’nin kelâmı, çağlar aşarak hâlâ kalplerde yankılanmakta; onun mayaladığı Anadolu irfanı, Yunus Emre’den Mevlânâ’ya, Hacı Bektaş Veli’den günümüz halk tasavvufuna kadar süren bir irfan zincirinin ilk halkası olarak değerlendirilmektedir. Bu bakımdan Yesevî, yalnızca bir mutasavvıf değil, bir medeniyet mimarıdır; Türk-İslam dünyasının ortak hafızasında hem kurucu hem de kalıcı bir figür olarak yer almaya devam etmektedir.

I. MUG VE PİR-İ MUGAN KAVRAMSALLAŞTIRMASI

1. Mug-Mugan-Mobed Kavramlarının Temellendirilmesi

Ahmed Yesevî’nin hikmetlerinde yer alan “Pîr-i Mugan” terkibini doğru değerlendirebilmek için öncelikle “muğ”, “mugan” ve “môbed” kavramlarının tarihî ve kültürel arka planını dikkate almak gerekir. Farsça "مغ" (muğ) kelimesi, içerdiği birden fazla anlamlarla İran kültürünün hem doğal çevresi hem de inanç sistemleriyle derin bir bağını yansıtmaktadır. Bu kelimenin ilk çağrışımları doğanın biçimleriyle ilişkilidir; derin çukurlar, vadiler ya da nehirler gibi fiziki alanları tanımlaması, insanın çevresiyle olan somut ilişkisini gösterir.

Bu bağlamda, “mug” sadece coğrafi bir terim değil, aynı zamanda doğanın sunduğu yaşam alanlarının ve güçlerin farkında olunan ifadesidir. Mazenderani lehçesindeki “delik” veya “oyuk” anlamı, bu kavramın yerel toplulukların doğaya bakışındaki ayrıntılı algısını ve sözcüğün somutlaşmış haliyle varlığını gösterir. Ancak "mug" kelimesi, esas önemini kültürel ve dini bağlamlarda kazanır. Zerdüştlüğün dini yapısında “mug” veya “mobed” olarak adlandırılan din adamları, sadece ritüellerin yöneticileri değil, aynı zamanda toplumun manevi rehberleri, bilgelerin temsilcileri ve kutsal bilginin bekçileridir. Bu anlamıyla "mug" hem bireysel hem toplumsal anlamda derinlik ve gizem barındıran bir makamdır. Fiziksel “derinlik” kavramıyla sembolik olarak örtüşen bu durum, “mug” un hem dış dünyada hem de insan ruhunda bir derinliği temsil ettiğine işaret eder.

Bununla birlikte, "mug" kelimesinin eş anlamlılarının “gabr” ve “mecusî” gibi terimlerle bağlantısı, bu unvanın İran toplumundaki dinî kimlik ve farklı inançlara ilişkin tarihsel kodlarını açığa çıkarır. Dolayısıyla, "mug" terimi sadece dinsel bir görev ya da meslek değil, aynı zamanda inanç sistemlerinin, kültürel etkileşimlerin ve toplumsal yapının iç içe geçtiği bir kavramdır. İran’ın kültürel hafızasında “mug” kelimesinin çok katmanlı yapısı, doğa ve dini yaşam arasındaki sınırların bulanıklığını ve bu iki dünyanın karşılıklı beslenmesini yansıtır. Doğadaki derinlikler ve gizemler, dini bilgelik ve liderlik ile örtüşür; “mug” kelimesiyle ifade edilen bu birliktelik, medeniyetin hem somut hem de soyut unsurlarının iç içe geçtiği bir tarihsel mirası temsil eder. Velhasıl “mug” terimi, İran coğrafyasının fiziki özelliklerinden çıkıp, bu toprakların ruhuna, inançlarına ve sosyal yapısına nüfuz eden zengin bir anlam ağına sahiptir. Dolayısıyla bu kelime, dini otorite ve bilgelik sembolü olarak, İran medeniyetini anlamada kritik bir anahtar işlevi görür.[7] Bu bağlamda, muğ, môbed, atrabân ve attârân gibi kavramlar, İran’ın kadim inanç sisteminde yalnızca ritüel icracıları olarak değil, aynı zamanda doğayla, bilgiyle ve kutsallıkla derin bağlar kuran entelektüel ve manevî bir zümrenin temsilcileri olarak öne çıkar. Her biri, kozmik düzenin farklı yönlerine hizmet eden uzmanlaşmış roller üstlenmiş; böylece dini yapının sadece teolojik değil, aynı zamanda ekolojik ve epistemolojik bir çerçeveye kavuşmasına katkıda bulunmuşlardır.

Muğ kelimesi, Avesta'daki mogu kökünden türeyerek “büyük görev” ya da “yüce iş” anlamlarını taşır; bu da onun sıradan bir rahipten öte, kutsal düzenin bilgisini taşıyan bir figür olduğunu ima eder. “Atrabân” ise doğrudan kutsal ateşi koruma göreviyle ilişkilendirilmiş, Zerdüştî kozmolojide ateşin arınma ve hakikatle ilişkisinden ötürü büyük bir sorumluluğun simgesi olmuştur. Sasaniler döneminden itibaren yaygınlaşan “môbed” unvanı, bu dini sınıfın hiyerarşik biçimde örgütlendiğini ve zamanla merkezi bir otoriteye kavuştuğunu gösterir; môbedân-ı môbed (din adamlarının başı) gibi unvanlar bu sistemin tepesinde yer almıştır. Bu yapının bir başka halkası olan attârân, kutsal bilgiyle doğanın şifa veren unsurları arasında köprü kuran hem fiziksel hem de ruhsal iyileşmeyi sağlayan figürler olarak dikkat çeker. Bitki bilgisi, ilaç yapımı ve metafiziksel tıbbın sınırlarında çalışan bu kişiler, doğanın dilini okuyabilen, onu kutsalla ilişkilendiren uzmanlardır. Böylece bu kavramlar, bireysel inancı yönlendirmekten öte, İran medeniyetinin doğayla iç içe geçmiş metafizik yapısını yansıtan birer kültürel sembole dönüşür. Her biri, sadece dini sistemin değil, aynı zamanda doğa tasavvurunun, bilgi aktarımının ve kutsallığın da taşıyıcısı olmuştur. Yani muğ yalnızca bir rahip değil; bilgiyi kuşanan, doğanın sırlarına vakıf olan ve kutsalla birey arasındaki bağı kuran bir rehber olarak İran’ın kültür ve tarihinde yer alır.[8]

İslam öncesi Türk topluluklarının inanç dünyasında, toplumsal hayatın manevi liderliğini üstlenen ve çoğunlukla “kam” ya da “şaman” olarak anılan kişiler büyük rol oynamıştır. Kamlar, yalnızca ritüel uygulayıcıları değil, aynı zamanda hastalıkları iyileştiren, ruhlarla iletişim kurabilen, doğaüstü varlıklarla temas halinde olan ve topluluğun metafizik refahını da gözeten figürlerdir. Bu yönleriyle hem birer hakîm (bilge kişi) hem de hekim (şifacı) sıfatlarını taşımaktadırlar.[9]

Yukarıda verdiğim bilgilere bakıldığında İran'da Zerdüştlük çerçevesinde şekillenen muğ ve môbed kavramlarının da benzer bir yapıya işaret ettiğini görürüz. Avesta ‘da mogu kökünden gelen “muğ”, büyük görevleri ve kutsal otoriteyi temsil ettiğini ifade etmiştim. Muğların sadece dini ritüelleri yerine getiren kişiler olmadığını aynı zamanda doğa ile insan arasında sembolik bir köprü kuran rehberler olduğunu gördük. Bu figürlerin “kutsal ateşi koruma” (atrabân) gibi işlevleri, kamların “ocak” merkezli kozmolojisiyle de paralellik arz etmektedir. Bu benzerlik, özellikle Batı Türkistan’daki muğlar ile Türklerin kamlık anlayışı arasında bir bağ olduğunu söyleyebiliriz. İslamiyet’in Türk toplulukları arasında yayılmasıyla şamanizme ve muglara ait figürler doğrudan ortadan kalkmamış, aksine tasavvufi gelenek içinde dönüşerek varlığını sürdürmüştür.

İslam düşüncesinde mucize, keramet ve meunet kavramları son derece önemlidir. Mucize sebep sonuç ilişkilerini açıklamada, peygamberlere mahsus iken, fizik metafizik irtibatını kuran alim-abid ve arif kişelirin bazı filleri “keramet” olarak niletendirilir. Bunun salt tasavvufa ait bir kavram olarak nitelemek tutarlı değildir, çünkü asıl olan meunettir, yani yalnızca ondan yardım dileyin, ona dayanmak, onun rızasına uygun davranmaktır.[10] Bununla birlikte sufilerde yaşandığı söylenilen olağanüstü hallere, sûfîlerin manevi ilerleyişleri sırasında tanıklık edildiğinin söylenmesi, İslam öncesi Türk topluluklarında şaşırtıcı değildir. Çünkü kamların veya İran coğrafyasındaki muğların gerçekleştirdiği doğaüstü eylemlerle dikkat çekici bir paralellik arz eder. Kamların ruhlarla iletişim kurarak öte âlemlerle temas sağlaması ya da muğların kutsal düzeni korumaya yönelik metafizik eylemleri, sûfîlerin gösterdiği kerametlerde dönüşerek yaşar. Bunların içinde en dikkat çekici olanlar, "tayy-ı zaman" (zamansal sınırların aşılması) ve "tayy-ı mekân" (mekânsal engellerin ortadan kalkması) gibi deneyimlerdir. Bu tür kerametler, hem zaman-mekân algısını aşan bir varoluş biçimini, hem de manevî yolculuğun ulaştığı irfani bir seviye olarak değerlendirilir. Dolayısıyla, bu tasavvufî fenomenler yalnızca olağanüstü haller değil, aynı zamanda eski inanç sistemlerindeki kutsal figürlerin modern bir yorumla yeniden anlam kazanmasıdır.[11]

Bu tür olağanüstü hallere ilişkin en somut örneklerden biri de “don değiştirme” motifidir. Don değiştirme hem İslam öncesi Türk kültüründe hem de İslam sonrası Anadolu inanç yapısında metafizik bir dönüşüm biçimi olarak kendisini gösterir. Şamanlar, özellikle ölüm, hastalık ve ruhsal geçiş ritüellerinde, kuşlar başta olmak üzere çeşitli hayvan donlarına bürünerek ruhlar âlemine yolculuk eder; bu süreçte hem rehberlik hem de koruyucu roller üstlenirler. Anadolu’ya yerleşen Türkler, bu kadim inancı İslam’ın kabul ve normlarına uygun şekilde yeniden yorumlayarak tasavvufî uygulamalarla bütünleştirmiştir.

Don değiştirme üç ana biçimde ortaya çıkar: insan formuna bürünme (örneğin bir kahramanın yaşlı birine dönüşmesi ya da başka bir surete geçişi), hayvan formuna girme (özellikle kutsal sayılan güvercin, doğan, turna gibi kuşlar), ve cansız nesnelere —çoğunlukla taşa— dönüşüm. Bu dönüşümler bazen bireyin kendi iradesiyle, bazen de daha yüksek bir manevi kudretin müdahalesiyle gerçekleşir. Don değiştirme, salt fiziksel bir dönüşüm olmayıp, metafizik bir yeniden doğuşu, kimlik gizlemeyi, korunmayı ve ilahi kudretin tecellisini simgeler. Böylece don değiştirme hem eski kültürel kodların hem de tasavvufî deneyimlerin iç içe geçtiği zengin ve çok katmanlı bir sembolik yapıyı temsil eder.[12]

Hacı Bektaş-ı Velî’nin Ahmed Yesevî’den aldığı icazetin ardından Rum diyarına gönderilişini anlatan menkıbede[13] geçen tayy-ı mekân, güvercin donuna bürünme ve diğer kerametler, tarihî bir olaydan ziyade Horasan tasavvuf geleneğinin Anadolu’ya intikalini sembolik olarak anlatan unsurlar olarak değerlendirilmelidir.

Bu hikâye, sadece bir tasavvufî olgunluk ve metafizik güç sergilemekle kalmaz; aynı zamanda Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan “Tayy-ı mekân” gibi zaman-mekân sınırlarını aşan kerametler, Türk ruhunun özgürlük ve dönüşüm arzusunu mistik bir dille dile getirirken; kuş donuna bürünme gibi don değiştirme pratikleri, koruma, kimlik saklama ve yeniden doğuşun evrensel sembolleri olarak yaşatılır.

Bu metin aynı zamanda, Anadolu’da yükselen tasavvufî kimliğin, köklerinden kopmayarak, binlerce yıllık Türk inanç ve kültür geleneğini kendi içinde harmanlayarak, çağlar üstü bir mana ve güçle var olduğunu gösterir. Hacı Bektaş-ı Velî’nin kerametleri ve don değiştirme hikâyeleri, Türk kültürünün mistik derinliğini ve ruhi zenginliğini kuşaktan kuşağa taşıyan yaşayan bir mirastır. Bu bağlamda, don değiştirme ve keramet motifleri, sadece bir tasavvufî fenomen değil, aynı zamanda Türk milletinin manevî diriliş ve dönüşümünün kadim simgeleri olarak ölümsüzleşmiştir.

Bütün bu tarihî ve kültürel arka plan, Ahmed Yesevî’nin neden özellikle “Pîr-i Mugan” terkibini tercih ettiğini anlamayı mümkün kılmaktadır. Yesevî, ne İran’daki muğ geleneğini olduğu gibi devam ettirmiş ne de İslam öncesi Türk kamlığını yeniden üretmiştir. Aksine her iki kültür çevresinde kutsal rehberi ifade eden kavramları İslam’ın irfan anlayışı içerisinde yeniden yorumlayarak yeni bir mürşid tipolojisi inşa etmiştir. Böylece “Pîr-i Mugan”, yalnızca tasavvufî bir unvan değil; kadim kültürel hafızanın İslam düşüncesi içerisinde yeniden anlam kazandığı özgün bir kavramsallaştırma hâline gelmiştir. Ahmed Yesevî’nin kullandığı kavramların, yalnızca tasavvufî öğretisini ifade etmekle kalmayıp aynı zamanda yaşadığı coğrafyanın tarihsel ve kültürel kodlarını da yeniden yorumlanması sonucu ortaya çıktığı aşikardır. Bu bağlamda onun Divan-ı Hikmet’te sıkça başvurduğu “Pîr-i Mugan” terkibi hem İslami hem de İslam öncesi Türk-İran kültürlerinden süzülerek gelen bir kavram olduğunu görmekteyiz. Yesevî’nin, İslami irfanı halkın dilinde anlaşılır kılarken, eski inanç sistemlerinden gelen kavramları seçici bir şekilde İslami anlamlarla yeniden icat ettiği ortadadır. Bu bağlamda “Pîr-i Muğan” kavramı, onun kültürel sentez gücünü ve irfanî süreklilik anlayışını yansıtan bir terkip olarak ortaya çıkar.

2. Pîr-i Mugan Kavramının Temellendirilmesi

Farsça kökenli pîr kelimesi sözlükte “ihtiyar, ak saçlı, tecrübeli kimse” anlamına gelse de tasavvuf geleneğinde çok daha derin ve sembolik bir anlam taşır. Tasavvufî terminolojide pîr, seyr-ü sülûk yolunu tamamlayıp müridlerini Hakikat yolunda irşad eden hem zahirî hem de bâtınî rehber olan kâmil mürşid demektir. Bu anlamıyla pîr, sadece bireysel bir şahsiyeti değil, ilahî hakikatin yaşatan ve aktaran bir makamı temsil eder. Pîr, aynı zamanda bir geleneğin taşıyıcısı, manevî mirasın koruyucusu ve kültürel sürekliliğin temsilcisidir. Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Türkistan” unvanıyla anılması ve Divan-ı Hikmet’te özellikle “Pîr-i Muğan” terkibini kullanması, onun bu kavramı yalnızca tasavvufî anlamıyla değil, aynı zamanda Türk-İran coğrafyasında kadim kültürel mirası dönüştürerek yeniden İslamîleştirme gayesiyle kullandığını gösterir. “Pîr-i Muğan” ifadesi hem İslam öncesi dini geleneklere hem de İslam sonrası metafizik hakikat arayışına işaret eden çok katmanlı bir terkiptir. Bu bağlamda Yesevî’nin pîr anlayışı hem halkın anlayabileceği sadelikte hem de felsefî derinlikte bir “irfan geleneği” inşasıdır. “Pîr” burada hem öğretici hem de inşa edici bir metafizik şahsiyettir.[14]

Hoca Ahmed Yesevi şiirlerini/hikmetlerini İslâm’la yeni tanışan veya henüz bu dini kabul etmemiş Türk topluluklarına İslam’ın temel esaslarını, şeriatın hükümlerini ve Ehl-i Sünnet inancını açık ve anlaşılır bir şekilde öğretmek gayesiyle söylemiştir. Aynı zamanda bu hikmetler, Yeseviyye tarikatının mensuplarına tasavvufun derinliklerini, tarikatın adab ve erkânını telkin eden öğretici metinlerdir. Bu nedenle hikmetlerde estetik kaygılardan çok didaktik bir üslup hâkimdir. Ancak, bazı hikmetlerde görülen içli söyleyiş, coşkulu ifade ve sûfiyâne lirizm, onları kuru didaktik metinler olmaktan kurtarıp halkın gönlünde karşılık bulan derin manevî metinler haline getirmiştir. Hikmetlerin dil ve yapı özellikleri, Ahmed Yesevî’nin yaşadığı çevrenin sosyal ve kültürel dokusu ile yakından ilişkilidir. O, İslâm’ın inanç ve ahlâk ilkelerini bir Türk sûfîsi olarak yorumlamış; bu yorumunu halk edebiyatına ait nazım kalıplarını ve hece veznini kullanarak, herkesin anlayabileceği bir dille ifade etmiştir. Bu tercih, hem hikmet türünün doğmasına vesile olmuş hem de bu türün Yesevî dervişleri aracılığıyla Anadolu, Horasan ve Balkanlara kadar yayılan güçlü bir gelenek haline gelmesini sağlamıştır.[15]

Hikmet’lerinden bazılarını detaylı olarak ele alalım;

Hikmet-162

Pir-i muğan, Hak Mustafa bişek biling, Pir-i muğan, Hak Mustafa şüphesiz bilin

Atı çıksa, dürud aytıp, tazim kılıng. Adı geçse dürud deyip, tazim edin.

Sünnetlerin Mehkem tutub, ümmet bolung, Sünnetlerini sıkı tutup, ümmet olun,

Ümmet bolğan şer yolıdınyanmas bolur. Ümmet olan şer yolundan yanmaz olur.[16]

Pîr -i muğan Hak Mustafa bi-şek biling” ifadesinde görüldüğü üzere İslâm Peygamberine işaret eder.

Hikmet-215

Mahmur oldı dilu can, küydi meyi arğuvan, Mahmur oldu kalb ve can, yandı erguvan suyu,

Sultan Satuk Buğrahan, Pir-i muğan imes mü? Sultan Satuk Buğrahan, Pir-i muğan değil mi?[17]

Bazen “Hızır”a, bazen de kalp ve canı mamur eden İlk Müslüman Türk hükümdarı olan Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han (942-955)ın Pîr-i Muğan olduğunu ifade eder.

Hikmet-95

“Pîr -i Muğan eteğini muhkem tutgıl Pir-i kamil eteğini sıkı tut

Marifetni bazarıda özüng satgıl Marifetin pazarında özünü sat

Mey nuş etip sema kılıb zikrin aytgıl Mey içerek sema eyleyip zikrini söyle

Hakk cemalin körsetmese damen bolay Halk cemalini göstermese perişan olunur[18]

“Pîr -i Muğan eteğini sıkı tut/Marifetin pazarında özünü sat/Mey içerek sema eyleyip zikrini söyle/Halk cemalini göstermese perişan olunur” ifadeleriyle de “tarikat şeyhine” işaret etmiş olması yüksek ihtimal.

63. Hikmetin 15.beytinde Pîr-i Mugan’ın dergahını durmadan öpmek isteğini belirtir. Burada hürmetin dergâh öpmek şeklinde belirtilmesi, günümüzde Alevi-Bektaşi türbelerinde “eşik/kapı öpmek” şeklinde kısmen devam ettiğini görürüz.

Hikmet-173

Hizmet kılğan yeter ahir Hudayige, Hizmet kılan yeter ahir Hudasına,

Pir-i muğan zamin boldı günahige Pir-i muğan şefaatçi oldu günahına.

Pir yetkürgey Hak Teala penahige, Pir yetiştirir Hak Teala yardımına,

Eşitib, ukub, hizmet kılıng, dostlarım a İşitip, okuyup, hizmet eyleyin, dostlarıma ey. [19]

Hz. Muhammed’i yol gösterici, hidayete vesile olan kişi anlamında kullanır.

Özellikle Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” terkibini kullanması, bu kültürel sürekliliği anlamak açısından büyük önem taşır. Zira bu terkip, İslam öncesi Türk toplumlarındaki kam ve şaman figürlerinin, İran kültüründeki mug, mugan, mobed veya mobedan-ı mobed gibi dinî rehber tipleriyle birlikte düşünüldüğünde, İslami çerçevede yeniden anlamlandırıldığını gösterir. Yesevî, bu eski geleneği İslam’ın irfanî öğretisiyle yoğurmuş ve bu sentezle hem halkın anlayacağı dilde bir dini-felsefi yaklaşım sunmuş hem de Türk tasavvuf geleneğinin temel taşlarını atmıştır.

“Pîr-i Mugan” kavramı, Yesevî’nin nazarında yalnızca bir şeyhi veya mürşidi değil; aynı zamanda ilahî hakikatin yol göstericisini, rehberini ve kutbunu simgeler. Bu bağlamda Yesevî, Hz. Muhammed’i, Hz. Hızır’ı, İslamlaşma sürecinde sembol bir figür olan Satuk Buğra Han’ı “yol başçıları” olarak kabul etmiş ve onları nitelemek için “şeyh”, “mürşid”, “mürebbi” gibi terimleri tercih etmiştir. Ahmed Yesevî’nin hikmetlerinde sıkça geçen “Pîr-i Mugan”, “mugan” ve “şeyh” gibi kavramlar, yalnızca tasavvufî birer unvan değil, aynı zamanda tarihî-kültürel bir geçmişin İslamileştirilmiş izlerini taşır. Bu kavramların her biri, Türk düşünce dünyasında birikmiş metafizik ve ahlak anlayışının, İslami değerlerle kaynaştırılarak yeni bir anlatı düzenine kavuşturulmasının ifadesidir. Bu açıdan bakıldığında, Yesevî yalnızca bir sûfî değil; aynı zamanda Türk felsefesinin ilk sistematik taşıyıcılarından biri, İslam sonrası Türk düşüncesinin kurucu isimlerinden biridir. Onun kullandığı bu kavramlar, sadece döneminin tasavvuf diliyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda “Türkçe felsefe” inşasında temel taşlar olarak yerini almıştır.

SONUÇ

Yesevî’nin düşünce dünyasında “Pîr-i Mugan” kavramının kullanım biçimi, onun hem tarihî-kültürel birikimi hem de zamanın sosyo-politik koşullarını ustalıkla değerlendirerek benzersiz bir kültürel-sentetik yaklaşım geliştirdiğini gösterir. Bu kavram, sadece tasavvufî bir rütbe veya rehberlik makamı değil; aynı zamanda İran’ın eski dinî-irfani geleneklerinin, Türklerin kamlık ve şamanlık figürleriyle iç içe geçmiş şeklinin İslami bir yorumla yeniden üretildiği bir metafizik semboldür.

İslam öncesi İran kültüründeki “muğ”, “môbed” ve “atrabân” gibi dinî otorite kavramları, Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” anlayışında varoluşsal ve epistemolojik bir çerçeveye dönüşür. Bu kavramlar, kutsal bilgeliğin hem somut toplumsal ritüellerde hem de bireyin manevi yolculuğunda merkezi bir rol üstlenmesini sağlar. Yesevî, bu eski kadim geleneği, Anadolu ve Orta Asya’nın çok katmanlı kültürel yapısına uygun şekilde, İslam’ın irfanî öğretisiyle kaynaştırarak, halkın anlayabileceği sade ve etkili bir dilde yeniden inşa etmiştir. Böylece “Pîr-i Mugan” hem metafizik hakikati hem de tarihî kültürel kimliği bir arada temsil eden kapsamlı bir kavramsal yapı haline gelmiştir.

Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” terkipleri, Hz. Muhammed’den Hz. Hızır’a, Karahanlı Sultan Satuk Buğra Han’dan tasavvufi şeyh ve mürşitlere kadar uzanan bir irfan hiyerarşisini hem metafizik hem tarihî bir bağlamda temsil eder. Bu bağlamda, Yesevî’nin tasavvufi terminolojisinde yer alan “pîr”, “mugan” ve “şeyh” gibi kavramlar salt bir unvan olmanın ötesinde, zaman ve mekân üstü bir kutsallık ve bilgi aktarımının simgeleri olarak işlev görür. Bu kavramlar, Türk düşünce dünyasının köklü metafizik ve ahlaki birikiminin, İslami değerlerle yeniden harmanlanarak yeni bir anlatı diline kavuştuğunun en açık göstergesidir.

Yesevî’nin ise bu felsefi zemin üzerinde halk irfanını inşa etmesi, Türk felsefe geleneğinin oluşumunda önem ifade eder. Farabi’nin, Türk aklını -ki burada harsını da diyebiliriz-İslami öğreti ile harmanlayarak bütüncül bir sistem kurması ile Yesevî’nin irfanî sentez girişimi arasında anlamlı bir paralellik kurmak mümkündür. Her iki düşünür de hem kendi zamanlarının hem de coğrafyalarının kültürel, tarihî ve sosyal dinamiklerini derinlemesine okuyup buna uygun entelektüel üretimlerde bulunmuş, böylece Türk-İslam felsefe-tasavvuf ekolünün temel taşlarını döşemişlerdir.

Felsefe kelam ve tasavvufun eş güdümlü okunmasıyla buluştuğu bu noktada, Yesevî’nin halk diliyle inşa ettiği öğretinin, soyut bilgeliği somut halk kültürüne taşıyan bir köprü işlevi gördüğü anlaşılır. Bu, onun sadece bir mutasavvıf ya da halk şairi değil, aynı zamanda felsefi düşünceyi halkın irfanına sunan önemli bir sentez alimi olduğunu gösterir. Bu anlamda Yesevî, Farabi’nin felsefeyi asli yurduna getirirken islami öğreti ile harmanlayarak köklerinden beslenen daha güçlü bir damarın tasavvuf boyutundaki bir devamı ve halklaşmış tezahürüdür diyebiliriz.

Sonuç olarak, Hoca Ahmed Yesevî’nin “Pîr-i Mugan” kavramı, kadim Türk aklının köklerinden beslenen, ancak İslami irfan ışığında yeniden şekillenen derin bir metafizik kavramdır. Bu kavram, felsefi aklın ve Kur’an’ın tabiriyle “akleden kalbin/gönlün karşılıklı beslenerek Türk-İslam düşünce sisteminde özgün bir sentez oluşturulduğunu gösterir. Yesevî’nin öğretisi, çağlar boyunca hem felsefi hem tasavvufi geleneklerin halk kitlelerine ulaşmasında kritik bir rol oynamış, aynı zamanda “Türkçe felsefe”nin kurucu unsurlarından biri olarak tarihteki yerini almıştır.

Esmanur TAŞKIN

KAYNAKÇA

Arpaguş, Safi. ‘‘Pîr’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.34. İstanbul: TDV Yayınları,2007.

Avesta Zerdüştîlerin Kutsal Metinleri. haz. Mehmet Emin Sular. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022.

Eraslan, Kemal. ‘‘Divan-ı Hikmet’’, Türkiye Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.9. İstanbul: TDV Yay., 1994.

Eren, Mustafa, Askar Turganbaev, Nevzat Şimşek ve Aidarbek Amirbek, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Esin, Emel. İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslâma Giriş. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1978.

Es-Serrac, Muhammed b. Ali b. ‘’Tuffahu’l-Ervah ve Mifathu’l-İrbah Ruhaların Meyvesi ve Kazancın Anahtarı’’, hazırlayanlar Nejdet Gürkan, Mehmet Necmettin Bardakçı ve Mehmet Saffe Sarıkaya. İstanbul:2015.

Hoca Ahmet Yesevi ‘‘Divanı Hikmet’’, haz. Hayati Bice. Ankara: TDV Yayınları, 2015.

İnan, Abdülkadir. Makale ve İncelemeleriyle Türk Mitolojisi ve Şamanizm. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2000.

Jandarbek, Zikiriya. “Hoca Ahmet Yesevi’nin Türk Halklarının Tarihi Kaderindeki Rolü,’’ Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Katrabayeva, Erke. “Hoca Ahmet Yesevî Geleneğinin Türk Halkları Maneviyatındaki Yeri”, Hoca Ahmed Yesevî’nin Manevi Mirası, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Kıdır, Törali , “Yesevi Mirasının Araştırılmasında Günümüz Güncel Sorunları,” Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Koç, Yalçın. Anadolu Mayası Türk Kimliği Üzerine Bir İnceleme. Ankara: Cedit Neşriyat, 2008.

Köprülü, Fuad. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 1991.

Küçük,Mehmet Alparslan, ‘‘Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde “Don Değiştirme”, Bilig Dergisi, 94 (Temmuz, 2020):98-114.

Manakıb-ı Hacı Bektaşi Veli, Vilayet-Name, haz. Abdülbaki Gölpınarlı, İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1958. Melikoff, İrene. Hacı Bektaş Efsaneden Gerçeğe. Cumhuriyet Kitapları, 2010.

Mert, Hamdi. Bilimi Öne Alan Din Anlayışının Temsilcisi Hoca Ahmet Yesevi; Hayatı Fikirleri, Hizmeti Baskı: TDV. Yay. Ahmet Yesevi Üniversitesine Yardım Vakfı Bilig Yayınları.

Ocak, Ahmet Yaşar, Milletlerarası Hoca Ahmet Yesevi Sempozyumu Bildirileri (Kayseri: 1993) 299-306.

Tan, M. Nedim. “Tay”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 2. Ankara: TDV Yay., 2019.

Taş, İsmail. Türk Felsefesi. Konya: Palet Yayınları, 2022.

Tatçı, Mustafa. ‘‘Yunus Emre’’, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c,43. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı yayınları.

Türer, Celal. ‘‘Hoca Ahmet Yesevi Modern Düşünceye Ne söyler?’’, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası içinde, ed. Eren, Mustafa, Turganbaev, Askar, Şimşek, Nevzat ve Amirbek, Aidarbek. Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası. Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017.

Uyanık, Mevlüt, ‘‘Yeni Bir Türk-İslam Tasavvuru İçin Hoca Ahmed-i Yesevi ve Yönteminin Önemi’’, Diyanet İlmi Dergi 52, sy. 1(Ekim-Kasım-Aralık 2016): 193- 210.

Uyanık, Mevlüt: Türk Metafiziğinin Temellerini Yesevilik Ve “Pir-İ Muğan” Kavramları Üzerinden Takip Etmek, https://www.tarihistan.org/mevlut-uyanik-turk-metafiziginin-temellerini-yesevilik-ve-pir-i-mugan-kavramlari-uzerinden-takip-etmek/23443 (30.04.2021)

Uyanık, Mevlüt, Türk Metafiziğine Öndeyiş, https://www.yaylahaber.com.tr/turk-metafizigine-ondeyis (Erişim:05.01.2026)

Uyanık, Mevlüt, Türk Felsefesini Temalaştırmak, Ankara: Elis Yayınevi, 2025.

Uyanık, Mevlüt, Akyol Aygün , İslam Felsefesi, Teşekkül Dönemi, Ankara: Elis Yayınevi, 2017.

Uygur, Müjgan. Anadolu’nun Bütünleşmesinde Ahmed Yesevî ’nin Yeri. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 1997.

‘‘ “مغ,” Vajehyab, https://vajehyab.com/?q=مغ&d= ’’, erişim 22 Haziran, 2025. https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%BA&d= Ve https://www.iranicaonline.org/articles/mogan-parent-i-ii/

[1] Mevlüt Uyanık, Türk Felsefesini Temalaştırmak, (Ankara: Elis Yayınevi, 2025), 219-306, Mustafa Eren v. dğr., Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası (Almatı: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü (ERI),2017). Önsöz 14. Uyanık, Mevlüt, Türk Metafiziğine Öndeyiş, https://www.yaylahaber.com.tr/turk-metafizigine-ondeyis (Erişim:05.01.2026)

[2] Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 1991), 17-24.

[3] Emel Esin, İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslâma Giriş (İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1978) 178. Mevlüt Uyanık: Türk Metafiziğinin Temellerini Yesevilik Ve “Pir-İ Muğan” Kavramları Üzerinden Takip Etmek, https://www.tarihistan.org/mevlut-uyanik-turk-metafiziginin-temellerini-yesevilik-ve-pir-i-mugan-kavramlari-uzerinden-takip-etmek/23443 (30.04.2021)

[4] Musa Yıldız, Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası, sunuş 11,12.

[5] Mevlüt Uyanık, ‘‘Yeni Bir Türk-İslam Tasavvuru İçin Hoca Ahmed-i Yesevi ve Yönteminin Önemi’’, Diyanet İlmi Dergi 52, sy. 1(Ekim-Kasım-Aralık 2016): 193-

[6] Mustafa Eren v. dğr., Hoca Ahmet Yesevi’nin Manevi Mirası, önsöz 15.

[7] ‘‘ “مغ,” Vajehyab, https://vajehyab.com/?q=مغ&d= ’’, erişim 22 Haziran, 2025. https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%BA&d= Ve https://www.iranicaonline.org/articles/mogan-parent-i-ii/ (erişim: August 21, 2015)

[8] ‘‘Avesta Zerdüştîlerin Kutsal Metinleri’’, haz. Mehmet Emin Sular (Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022), 45, 470, 504.

[9] Abdülkadir İnan, Makale ve İncelemeleriyle Türk Mitolojisi ve Şamanizm (Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2000), 45-70.

[10] Ahlaki kötülüklerden uzak durmuş, riyazet ile nefsini tezkiye etmiş, takva sahibi insanların kalbine melekût âleminin sırrı akıtılır ve akılda bunların inceliklerini anlamaya yönelir. Burada organlar dine aykırı hususları yapmaktan kaçınır. Nefs, basit ve kötü alışkanlıkları reddeder, akıl vehmi hayallerden kurtulur, kalp beşeri miskinliklerden uzaklaşır, müşahede başlar ve ledunni ilmin sırları verilir. Tevhid yoluna girilince (berk), vecd hâsıl olur. “Veli/dost/yoldaş” olmak bu demektir. Keramet ve üst bir insan tasavvuru değildir ki bu; her müslim(e)nin “meunet” kavramı; yani yalnızca ona yönelip, ondan yardım dileyip^[10] iman, İslam, ihsan mertebelerini içselleştirmesidir. Bu yoldaşlığın ışıklarını müşahede etmek zevktir. Bunun sonucunda kalp ile görme (laht) belirir. Mevlüt Uyanık, Aygün Akyol, İslam Felsefesi, Teşekkül Dönemi, (Ankara: Elis Yayınevi, 2017) ?

[11]Muhammed b. Ali b. Es-Serrac, ‘’Tuffahu’l-Ervah ve Mifathu’l-İrbah Ruhaların Meyvesi ve Kazancın Anahtarı’’, hazırlayanlar Nejdet Gürkan,Mehmet Necmettin Bardakçı ve Mehmet Saffet Sarıkaya(İstanbul:2015), 52. ve M. Nedim Tan, “Tay”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 2 (Ankara: TDV Yay., 2019), 582-583.

[12] Mehmet Alparslan Küçük, ‘‘Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde “Don Değiştirme”, Bilig

Dergisi, 94 (Temmuz, 2020):98-114.

[13] İrene Melikoff, ‘‘Hacı Bektaş Efsaneden Gerçeğe’’ (Cumhuriyet Kitapları, 2010) 116-119.

[14] Safi Arpaguş, ‘‘Pîr’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.34 (İstanbul: TDV Yay.,2007), 272-273.

[15] Kemal Eraslan, ‘‘Divan-ı Hikmet’’, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.9 (İstanbul: TDV Yay., 1994), 429.

[16] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 339.

[17] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 421.

[18] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 421.

[19] Yesevi, Divan-ı Hikmet, 355.

Genç çiftin mutluluğuna ortak olduklarını belirten heyet, “Genç çifte bir ömür boyu sağlık, huzur ve mutluluklar dilediler.

Genç çiftin ve ailelerinin mutluluğunu paylaşan Bıyık ve beraberindekiler, Melek Nur ile Bekir’e bir ömür boyu sağlık, huzur ve mutluluk temennisinde bulundu.

Çorum İl Genel Meclis Başkanlığından yapılan açıklamada, Akköylü ve Koz aileleri tebrik edilerek, “Bu anlamlı günde Melek Nur ve Bekir kardeşlerimizin mutluluğuna ortak olduk. Genç çiftimize bir ömür boyu sağlık, huzur, mutluluk ve saadet diliyoruz. Rabbim birlik ve beraberliklerini daim, yuvalarını bereketli eylesin” ifadelerine yer verildi.

Güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde, sokaktan geçen kadının önce dükkânın önündeki çiçekleri incelediği görüldü. Kadın, bir süre çevresine baktıktan sonra çiçeklerden birini sökerek bölgeden uzaklaştı.

Önce çiçekleri inceledi

Olay, Çorum merkez Şenyurt 6. Sokak’ta faaliyet gösteren bir berber dükkânının önünde meydana geldi. Yoldan geçen kadın, dükkânın önünde dekoratif amaçla yetiştirilen çiçekleri fark ederek durdu.

Bir süre çiçeklere bakan kadın, daha sonra aralarından birini seçti. Kadının hareketleri, iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi.

Çiçeği sökerek götürdü

Görüntülerde kadının, dükkânın önündeki çiçeklerden birini kök kısmından tutarak söktüğü görüldü. Kadın, aldığı çiçekle birlikte hiçbir şey olmamış gibi yoluna devam etti.

Daha sonra güvenlik kamerası kayıtlarını inceleyen iş yeri sahibi, çiçeğin bir kadın tarafından götürüldüğünü fark etti. Görüntüler, çevredeki vatandaşların da şaşkınlığına neden oldu.

O anlar kameraya yansıdı

Güvenlik kamerası görüntülerinde olayın gündüz saatlerinde gerçekleştiği görüldü. Kadının önce çevreyi kontrol etmesi, ardından çiçeği söküp götürmesi kayıtlara yansıdı.

Dükkânın önünü güzelleştirmek amacıyla yetiştirilen çiçeklerden birinin bu şekilde alınması tepki çekti. Yaşanan ilginç olay, “çiçek hırsızlığı” yorumlarına neden oldu.

Temmuzda hizmet sektörü güven endeksi 112, perakende ticaret sektörü güven endeksi 111 ve inşaat sektörü güven endeksi 83,5 olarak kaydedildi. Endeksin 100’ün üzerinde olması sektörde iyimser, 100’ün altında kalması ise kötümser görünüm bulunduğuna işaret ediyor.

Hizmet sektöründe talep beklentisi güçlendi

Hizmet sektöründe güven endeksi, haziran ayına göre yüzde 1,4 artarak 112 seviyesine çıktı. Böylece sektörün mevcut ve gelecek döneme ilişkin iyimser görünümü temmuz ayında güçlendi.

Son üç aylık döneme ilişkin iş durumu yüzde 0,5 artarken gelecek üç aylık dönemde hizmetlere yönelik talep beklentisi yüzde 3,7 yükseldi. Buna karşılık son üç aylık dönemde gerçekleşen hizmet talebi yüzde 0,2 azaldı.

Perakende ticarette üç göstergede düşüş yaşandı

Perakende ticaret sektörü güven endeksi temmuzda yüzde 1,6 azalarak 111’e geriledi. Endeks düşmesine rağmen 100 seviyesinin üzerinde kalarak sektördeki iyimser görünümün sürdüğünü gösterdi.

Sektörde son üç aylık dönemde iş hacmi ve satışlar yüzde 0,5 düştü. Mevcut mal stok seviyesi göstergesi yüzde 0,1, gelecek üç aylık dönemde iş hacmi ve satış beklentisi ise yüzde 3,8 geriledi.

İnşaatta siparişler arttı, istihdam beklentisi düştü

İnşaat sektörü güven endeksi aylık bazda yüzde 0,6 artarak 83,5 değerine yükseldi. Endeksteki artışa rağmen göstergenin 100 seviyesinin altında kalması, sektörde kötümser görünümün devam ettiğine işaret etti.

İnşaat sektöründe alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi yüzde 3,9 arttı. Gelecek üç aylık döneme ilişkin toplam çalışan sayısı beklentisi ise yüzde 2,3 azaldı.

Sektörler arasında farklılaşma dikkat çekti

Temmuz verileri, hizmet sektöründe gelecek döneme yönelik talep beklentisinin güveni desteklediğini ortaya koydu. Perakende ticarette ise satış beklentilerindeki düşüş, sektör güven endeksini aşağı çeken temel unsur oldu.

İnşaat sektöründe mevcut siparişlerin artması olumlu bir gelişme olarak kayda geçti. Buna karşılık çalışan sayısı beklentisinin gerilemesi ve endeksin 100 seviyesinin altında kalması, sektörde temkinli görünümün sürdüğünü gösterdi.

Toplantıda, yeni ilçe yönetimiyle tanışılırken Mecitözü’nde yürütülecek teşkilat çalışmaları, gelecek dönem hedefleri ve planlanan faaliyetler ele alındı. İl ve ilçe yöneticileri, çalışmaların daha etkin yürütülmesi amacıyla karşılıklı görüş alışverişinde bulundu.

AK Parti Çorum İl Başkanı Yakup Alar, Mecitözü İlçe Başkanı İsmail Erdoğan ve yönetim kurulu üyelerine yeni görevlerinde başarılar diledi.

Teşkilat içindeki birlik ve beraberliğin önemine dikkat çeken Alar, Mecitözü için durmadan ve yorulmadan çalışmayı sürdüreceklerini ifade etti.

İhbarların 152 bin 974’ü gerçek, 86 bin 382’si ise asılsız olarak kayıtlara geçti. Buna göre KADES üzerinden yapılan bildirimlerin yaklaşık yüzde 64’ünü gerçek ihbarlar oluşturdu.

Tek dokunuşla güvenlik birimlerine ulaşılıyor

KADES’i kullanan kadınlar, tehdit veya şiddet anında telefonlarının konum özelliğini açarak yardım butonuna basabiliyor. Konum bilgisiyle birlikte güvenlik birimlerine ulaşan bildirimin ardından olay yerine en yakın kolluk ekibi yönlendiriliyor.

İhbarın gerçek olup olmadığı ekipler bölgeye ulaşmadan kesin olarak belirlenemediği için her çağrı can güvenliğine yönelik bir risk olarak değerlendiriliyor. Müdahale süreci, bildirimin asıllı veya asılsız olup olmadığına bakılmaksızın başlatılıyor.

Uygulama 10 farklı yabancı dili destekliyor

KADES, Türkçenin yanı sıra 10 farklı yabancı dil seçeneğiyle kullanılabiliyor. Böylece Türkiye’de yaşayan veya geçici olarak bulunan yabancı kadınların da acil durumlarda güvenlik birimlerine ulaşabilmesi amaçlanıyor.

Uygulamadan yararlanabilmek için kimlik bilgilerinin doğrulanması ve konum erişimine izin verilmesi gerekiyor. Yardım butonuna basılmasının ardından ihbar, konum bilgisiyle birlikte ilgili güvenlik merkezine iletiliyor.

Kadın ile devlet arasında doğrudan güvenlik hattı

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, KADES’in kadınların ihtiyaç duydukları anda güvenlik birimlerine hızlı biçimde ulaşmalarına imkân sağladığını belirtti. Çiftçi, uygulamanın yalnızca bir mobil yazılım değil, tehlike anında kadın ile devlet arasında kurulan doğrudan bir güvenlik hattı olduğunu ifade etti.

KADES’i henüz kullanmayan kadınlara uygulamayı telefonlarında hazır bulundurmaları çağrısında bulunan Çiftçi, tehdit hissedildiği anda yardım talebinde bulunulması gerektiğini söyledi. Uygulama üzerinden yapılan her çağrının en yüksek hassasiyetle değerlendirildiğini vurguladı.

Elektronik kelepçeyle 13 bin 803 vaka takip edildi

Kadına yönelik şiddetle mücadelede KADES’in yanı sıra elektronik kelepçe sistemi de kullanılıyor. İçişleri Bakanlığının verilerine göre 2021 yılından bu yana elektronik kelepçe tedbiri kapsamında toplam 13 bin 803 vaka takip edildi.

Bu vakalardan 12 bin 327’sinin takip süreci sona ererken, 70 ilde 1.476 vakanın aktif takibi sürüyor. Elektronik kelepçe tedbiri uygulanan kişiler, Elektronik İzleme Merkezi tarafından haftanın 7 günü 24 saat boyunca izleniyor.

Mesafe ihlalinde güvenlik ekipleri harekete geçiyor

Elektronik kelepçe takılan kişinin mahkeme tarafından belirlenen mesafeyi ihlal etmesi, korunan kişiye yaklaşması veya yasaklı bölgeye girmesi halinde sisteme otomatik uyarı düşüyor. Kelepçenin çıkarılmaya veya etkisiz hale getirilmeye çalışılması durumunda da merkez tarafından alarm oluşturuluyor.

Uyarının ardından koruma altındaki kişi bilgilendirilirken en yakın güvenlik ekibi de bölgeye sevk ediliyor. Sistemle şiddet tehdidi altındaki kişilerin korunması ve olası saldırılara daha hızlı müdahale edilmesi hedefleniyor.

MTV ödemelerini süresinde yapmayan araç sahiplerine gecikme zammı uygulanacak. Vergi borcu bulunan araçların muayene işlemlerinde de sorun yaşanabileceği için ödemelerin son güne bırakılmaması öneriliyor.

İkinci taksit için son gün 31 Temmuz

Motorlu Taşıtlar Vergisi, her yıl ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödeniyor. 2026 yılı ikinci taksit ödeme dönemi 1 Temmuz’da başladı.

Gelir İdaresi Başkanlığının vergi takvimine göre ikinci taksit için son ödeme tarihi 31 Temmuz 2026 olarak belirlendi. Bu tarihten sonra ödenmeyen borçlara gecikme zammı eklenecek.

MTV ödemeleri internetten yapılabiliyor

Araç sahipleri MTV borçlarını Dijital Vergi Dairesi üzerinden şifre girişi yapmadan sorgulayarak ödeyebiliyor. İşlem sırasında plaka, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası ile tescil tarihi ya da sahiplik belge tarihi bilgilerinden biri isteniyor.

Ödemeler GİB Mobil uygulaması, anlaşmalı bankaların internet şubeleri ve mobil uygulamaları aracılığıyla da gerçekleştirilebiliyor. Dijital Vergi Dairesinde MTV ve trafik para cezası ödemeleri için ayrı bir hızlı ödeme bölümü bulunuyor.

Vergi dairesi ve PTT’den de ödeme yapılabiliyor

MTV ödemeleri dijital kanalların yanı sıra vergi dairelerinden ve PTT şubelerinden de yapılabiliyor. Anlaşmalı bankaların şubeleri de ödeme kabul eden kanallar arasında yer alıyor.

Banka üzerinden ödeme yapacak vatandaşların işlem sonrasında dekont bilgilerini kontrol etmesi önem taşıyor. Özellikle son gün yaşanabilecek sistem yoğunluğu nedeniyle araç sahiplerinin ödemelerini daha erken tamamlamaları tavsiye ediliyor.

Borç ödenmeden araç muayenesi yapılamıyor

Araç muayenesi öncesinde MTV borcu, trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borçlarının kontrol edilmesi gerekiyor. Borcu bulunan araçların muayene işlemleri, ilgili tutarlar ödenmeden tamamlanamıyor.

Araç sahipleri MTV borçlarını Dijital Vergi Dairesindeki hızlı ödeme ekranından görüntüleyebiliyor. Ödeme yapıldıktan sonra borcun sistemden düşüp düşmediğinin de kontrol edilmesi gerekiyor.

Geciken ödemeye zam uygulanacak

31 Temmuz’a kadar yatırılmayan MTV tutarları için vade tarihinden itibaren gecikme zammı hesaplanacak. Borç ödenmediği sürece gecikme tutarı da artmaya devam edecek.

Gelir İdaresi Başkanlığının dijital sistemi üzerinden gecikme zammı ve faiz hesaplaması yapılabiliyor. Araç sahipleri güncel borçlarını sorgulayarak ödeme öncesinde toplam tutarı öğrenebiliyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü koordinasyonunda gerçekleştirilecek kampın, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki korunan alanlarda yapılması planlanıyor. Her il için ayrı kontenjan belirlenecek, başvuru tarihleri ve katılım şartları daha sonra açıklanacak.

Baba-Çocuk Kampı’nın kapsamı genişletildi

Bakan Yumaklı, geçen yıl yoğun ilgi gören Baba-Çocuk Kampı’nın bu yıl kapsamının genişletildiğini belirtti. Organizasyonun tüm aile bireylerinin katılımına açılarak Aile Kampı adıyla gerçekleştirileceğini bildirdi.

Etkinlikle ailelerin korunan alanlarda birlikte vakit geçirmeleri ve doğayı yakından tanımaları amaçlanıyor. Çocukların doğayı yalnızca kitaplardan veya ekranlardan değil, yaşayarak öğrenmelerinin hedeflendiği ifade edildi.

Konaklamalı ve günübirlik katılım sağlanabilecek

Aileler etkinliğe kendi tercihleri doğrultusunda çadır konaklamalı veya günübirlik olarak katılabilecek. Konaklamalı katılıma ilişkin çadır, ekipman ve kamp alanı kullanım şartlarının il bazında duyurulması bekleniyor.

Günübirlik katılacak aileler de kamp programında yer alan faaliyetlere katılabilecek. Katılımcı sayısı, kamp alanlarının fiziki kapasitesi ve güvenlik koşulları dikkate alınarak her il için ayrı ayrı belirlenecek.

Doğa yürüyüşünden yıldız gözlemine kadar farklı etkinlikler yapılacak

Kamp alanlarının uygunluk durumuna göre doğa yürüyüşleri, kuş gözlemi ve çocuklara yönelik doğa atölyeleri düzenlenecek. Programda kamp oyunları, geleneksel çocuk oyunları ve kamp ateşi etkinliklerinin de yer alması planlanıyor.

Akşam saatlerinde uygun alanlarda yıldız gözlemi yapılması da öngörülüyor. Faaliyetlerle çocuklara doğa sevgisi kazandırılması, çevrenin korunması ve sürdürülebilir yaşam konusunda farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Etkinlikler korunan alanlarda gerçekleştirilecek

Aile Kampı’nın milli parklar, tabiat parkları ve diğer korunan alanlarda düzenlenmesi planlanıyor. Organizasyonun, Türkiye’de aynı anda gerçekleştirilen en kapsamlı aile ve doğa temalı etkinliklerden biri olması hedefleniyor.

Etkinliğin Ankara’da Çubuk Karagöl Tabiat Parkı, İstanbul’da Şamlar Tabiat Parkı, Antalya’da Termessos Milli Parkı, Bolu’da Abant Gölü Milli Parkı ve Muğla’da Marmaris Milli Parkı gibi alanlarda yapılması bekleniyor. Kesin kamp noktalarının il bazındaki duyurularla netleşmesi öngörülüyor.

Başvuru takvimi daha sonra açıklanacak

Aile Kampı için henüz genel başvuru takvimi ve katılım koşulları açıklanmadı. Her ildeki kamp alanı ve kontenjanın belirlenmesinin ardından başvuruların alınmaya başlanması bekleniyor.

Başvuru tarihleri, katılımcılardan istenecek belgeler ve kamp alanlarına ilişkin ayrıntılar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından duyurulacak. Katılmak isteyen ailelerin DKMP ile il şube müdürlüklerinin açıklamalarını takip etmesi gerekiyor.

Uzm. Dr. Zeynep Tatar hasta kabulüne başladı

Genç nüfusta tütün kullanımıyla mücadeleyi hedefleyen poliklinikte, Çocuk Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Zeynep Tatar hasta kabulüne başlayarak çocukların tedavi süreçlerini yakından takip ediyor. Çocuk psikiyatrisi desteğiyle yürütülen multidisipliner yaklaşım; bağımlılığın arka planındaki psikolojik etkenleri de ortadan kaldırarak tedavinin kalıcı olmasını sağlıyor.

Başhekim yardımcısı Dr. Hande Büyük: "Geleceğimizi koruyoruz"

Projenin ilçedeki başarısına ve önemine dikkat çeken Patnos Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı Pratisyen Hekim Hande Büyük, yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'deki 7 pilot bölgeden biri olarak böyle anlamlı bir projeye ev sahipliği yapmaktan gurur duyuyoruz. Çocuklarımızın tütün ürünlerinden uzak durması, sadece bugünü değil geleceğimizi korumak adına hayati bir öneme sahip. Uzman hekimimiz Dr. Zeynep Tatar'ın göreve başlamasıyla polikliniğimizdeki tedavi ve takip süreçleri çok daha güçlü bir boyuta ulaştı. Kısa sürede birçok evladımızın bu alışkanlığı bıraktığını görmek bizler için en büyük mutluluk kaynağı."

Vatandaşlardan ve ailelerden tam not

Uygulamanın ilçede başlatılmasından büyük memnuniyet duyan Patnos halkı, polikliniğin çocuklar üzerindeki olumlu etkisini gözlemlediklerini belirtiyor. Çocuklarının uzman kadro eşliğinde ve psikolojik destek alarak tedavi edilmesinden güven duyduklarını aktaran veliler, emeği geçen tüm sağlık çalışanlarına ve hastane yönetimine teşekkür etti.

Kontenjan planlamasının yalnızca geçmiş yıllardaki öğrenci tercihleri üzerinden yapılmadığını belirten Özvar, dijital dönüşüm, stratejik sektörlerin ihtiyaçları ve mezunların istihdam olanaklarının da dikkate alındığını söyledi. Geleceğin mesleklerine yönelik programlarda kapasite artırılırken mezun sayısının yüksek olduğu alanlarda daha dengeli bir politika izlendiğini ifade etti.

📌Üniversite kontenjanları, yükseköğretim planlamamızda azami titizlik gösterdiğimiz alanlardan biri.

Her bir program için, ülkemizin kalkınma hedeflerini, iş gücü piyasasının dinamiklerini ve kritik alanların ihtiyaçlarını birlikte değerlendirerek planlama yapıyoruz.

Bu… pic.twitter.com/3Q4kIPUp7n

— Erol Özvar (@erolozvar) July 27, 2026

Kontenjanlarda istihdam odaklı planlama yapılıyor

Özvar, üniversite programlarının kontenjanları belirlenirken kurumların akademik kadroları, fiziki imkânları, uygulama ve araştırma altyapılarının birlikte değerlendirildiğini belirtti. Mezunların iş bulma olanakları ile sektörlerin gelecekte ihtiyaç duyacağı nitelikli insan gücünün de planlamada etkili olduğunu kaydetti.

Çalışmalar sırasında ilgili bakanlıklar, üniversiteler, meslek kuruluşları, sanayi ve ticaret odaları ile sektör temsilcilerinin görüşlerinden yararlanıldığı bildirildi. Özvar, kontenjan kararlarının geçici eğilimlere göre değil, uzun vadeli ve veriye dayalı bir anlayışla alındığını vurguladı.

Siber güvenlik kapasitesi yaklaşık 16 katına çıktı

Yükseköğretimdeki en yüksek kapasite artışlarından biri siber güvenlik programlarında gerçekleştirildi. Özvar’ın verdiği bilgiye göre bu alandaki eğitim kapasitesi yüzde 1.520 artırılarak önceki seviyesinin yaklaşık 16 katına çıkarıldı.

Siber güvenlik programlarındaki artışın, kamu kurumları ve özel sektörde büyüyen uzman ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu belirtildi. Dijital sistemlerin yaygınlaşması, veri güvenliği ve siber saldırılarla mücadele ihtiyacı bu alandaki nitelikli insan kaynağı talebini artırıyor.

Bilişim teknolojilerinde kontenjanlar yükseltildi

Ön lisans düzeyindeki bilişim teknolojileri programlarının kontenjanları yaklaşık yüzde 48 artırıldı. Organize Sanayi Bölgelerinde faaliyet gösteren meslek yüksekokullarının kontenjanlarında ise yaklaşık yüzde 41 oranında artış gerçekleştirildi.

Bu programlarla öğrencilerin uygulamalı eğitim alması ve mezuniyet sonrasında üretim sektörlerine daha hızlı katılması amaçlanıyor. Üniversiteler ile sanayi kuruluşları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi de kontenjan politikasının temel hedefleri arasında bulunuyor.

Bilgisayar ve bilişim bilimlerine daha fazla öğrenci alınacak

Lisans düzeyinde bilgisayar ve bilişim bilimleri alanındaki kontenjanların son üç yılda yaklaşık yüzde 31 artırıldığı açıklandı. Yazılım, yapay zekâ, veri bilimi ve dijital teknolojiler alanlarında artan uzman ihtiyacı, bu programlardaki kapasite artışının temel gerekçeleri arasında gösterildi.

Özvar, gençlerin geleceğin mesleklerine hazırlanmasının ve Türkiye’nin teknoloji alanındaki insan kaynağının güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti. Üniversitelerde yeni nesil bilişim programlarının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmaların da sürdüğü kaydedildi.

Spor ve sanat programlarının kapasitesi de artırıldı

Özel yetenek sınavıyla öğrenci kabul eden programların toplam kontenjanları yüzde 11 artırıldı. Spor Bilimleri Fakültelerindeki programlarda yüzde 34, Sanat ve Tasarım Fakültelerinde ise son dört yılda yaklaşık yüzde 16 oranında kontenjan artışı yapıldı.

Stratejik öneme sahip diğer alanlarda daha sınırlı ve dengeli bir artış uygulandı. Bu kapsamda tıp fakültelerinin kontenjanları yaklaşık yüzde 2,8, ziraat, tarım ve hayvancılık alanlarının kontenjanları ise yüzde 1,6 artırıldı.

Mezun sayısı ile istihdam arasında denge hedefleniyor

Özvar, kontenjan planlamasının yalnızca öğrencilerin üniversitelere yerleştirilmesi anlamına gelmediğini söyledi. Üniversitelerin eğitim kapasitesinin Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu sektörlere yönlendirilmesinin ve gençlerin istihdam imkânı yüksek alanlara hazırlanmasının amaçlandığını ifade etti.

Yeni planlamayla mezun sayısı ile iş gücü piyasasındaki talep arasındaki dengenin güçlendirilmesi hedefleniyor. Bilişim, siber güvenlik, dijital teknolojiler ve üretim odaklı alanlarda daha fazla nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi planlanıyor.

Partililere hitap eden Aydal, Türkiye’nin dış politikası ve ABD’nin bölgedeki faaliyetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

“Biz tehdit altındayız”

Türkiye’nin çevresinde ABD’nin askerî ve siyasi etkisinin arttığını savunan Aydal, şu ifadeleri kullandı:

“Biz tehdit altındayız. Hem de dost diye tanımladığımız Amerika tarafından. Etrafımız Amerikan güçleriyle çevrilmiş durumda. Türkiye’nin sürekli dostları ya da düşmanları yoktur; geçici dostları ve geçici düşmanları vardır. Bunu kabul etmezsek sıkıntıya gireriz.”

ABD’nin Suriye ve Irak’taki politikalarını da eleştiren Aydal, terör örgütü PKK’nın Suriye uzantıları PYD ve YPG’ye verilen desteğe tepki gösterdi.

Büyük Orta Doğu Projesi ve eyalet sistemi eleştirisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçmiş yıllardaki açıklamalarına değinen Aydal, Büyük Orta Doğu Projesi ve eyalet sistemi tartışmaları üzerinden iktidarı eleştirdi.

Aydal, “Sayın Cumhurbaşkanı geçmişte Büyük Orta Doğu Projesi’nin eş başkanı olduğunu söyledi. Eş başkan deniliyorsa diğer başkanın kim olduğunun açıklanması gerekir. Bunu öğrenmek milletin hakkıdır” dedi.

Türkiye’de eyalet sistemi tartışmalarının da geçmişte gündeme getirildiğini savunan Aydal, bu açıklamaların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“Üç gün sonra Öcalan’a kravat takacaklar”

Terör örgütü PKK’nın silah bırakması ve yeni çözüm süreci tartışmalarına ilişkin de konuşan Aydal, terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan üzerinden sert eleştirilerde bulundu.

Aydal, “Büyük kardeşlik, barış ve silah bırakma söylemlerinin altında başka hesaplar olduğunu düşünüyoruz. Üç gün sonra Öcalan’a kravat takacaklar. Binlerce insanın ölümünden sorumlu bir kişiyi, ‘Kürtlerin başkanı’ olarak topluma kabul ettirmeye çalışacaklar” ifadelerini kullandı.

İçerisine yerleştirilen nostaljik unsurlar ve özel dekorlarla zenginleştirilen lavanta bahçesi, gelin ve damatların stüdyosu haline geldi. Sosyal medya kullanıcıları ve doğa fotoğrafçıları için vazgeçilmez bir alan bahçeyi ziyaret eden vatandaşlar, şehrin gürültüsünden uzaklaşarak mor çiçekler arasında hem stres atıyor hem de hatıralarını ölümsüzleştiriyor.

Lavanta bahçesine gezmek Sungurlu ilçesinden gelen Mikail Kenan Sarı ve eşi Büşra Sarı, bahçeyi herkesin ziyaret etmesi gerektiğini söylediler.

"Rüya şehre yakışır bir rüya cenneti olmuş"

Lavanta ilk kez geldiğini belirterek çok beğendiğini söyleyen Ferdi Önen, "Çorum için rengarenk olmuş. Çorum halkı içinde çok güzel rengarenk çiçeklerle örtülü güzel bir bahçe. İnsanların zamanını geçirebileceği rüya şehre yakışır bir rüya cenneti olmuş" diye konuştu.

"Belediye başkanımıza teşekkürler"

Ailesiyle birlikte lavanta bahçesine gelerek eğlenceli vakit geçirdiğini söyleyen Ebrar Uçar ise, "Burası çok güzel ve her sene geliyoruz. Bugün arabaya ve traktöre bindim ve eğlendim. Belediye Başkanımız Halil İbrahim Aşgın'a teşekkür ederiz" şeklinde konuştu.

Aynı saatlerde Batı Teksas türü ham petrolün varili 83,85 dolar seviyesinde alıcı buldu. Gün içerisindeki işlemlerde fiyatların hızla değişmesi nedeniyle farklı vadeli kontratlarda ve veri ekranlarında küçük fiyat farklılıkları görüldü. Brent petrolün bazı işlemlerde 86,30 dolar civarına kadar gerilediği bildirildi.

Gerilimin azalması savaş risk primini düşürdü

Petrol fiyatlarındaki sert düşüşte, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına ara vermesi ve taraflar arasındaki gerilimin azalabileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Diplomatik görüşmelere yeniden alan açılabileceği yönündeki işaretler, Orta Doğu’dan petrol arzının daha fazla kesintiye uğrayacağı endişelerini hafifletti.

Piyasalarda çatışmalar nedeniyle petrol fiyatlarına eklenen savaş risk priminin bir bölümü geri verildi. Analistler, petrol yatırımcılarının gerilimin azalmasına yönelik haberleri hızlı biçimde fiyatladığını ancak mevcut tablonun kalıcı bir ateşkes anlamına gelmediğini belirtiyor.

Brent petrol geçen hafta 100 doları aşmıştı

Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar ve deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin artmasıyla geçen hafta 100 doların üzerine çıkmıştı. Brent vadeli kontratları 23 Temmuz’daki işlemleri yüzde 7 yükselişle 100,69 dolardan tamamlamıştı.

Fiyatların yükselmesinde Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin azalması ve Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere yönelik saldırıları etkili olmuştu. Orta Doğu’dan dünya piyasalarına yapılan petrol sevkiyatının sekteye uğrayabileceği endişesi, enerji piyasalarındaki oynaklığı artırmıştı.

Hürmüz ve Babülmendep’te risk sürüyor

Jeopolitik tansiyonun azalmasına rağmen petrol arzına ilişkin riskler tamamen ortadan kalkmadı. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı’ndaki gemi trafiğinin henüz normal seviyelere dönmemesi, piyasalarda temkinli görünümün korunmasına neden oluyor.

Orta Doğu’daki petrol sevkiyatının alternatif güzergâhlara yönlendirilmesi ve bazı ülkelerin stoklarını kullanması, arz kesintilerinin etkisini sınırladı. Ancak çatışmaların yeniden şiddetlenmesi veya deniz yollarında yeni aksaklıklar yaşanması halinde petrol fiyatlarının yeniden yükselişe geçebileceği değerlendiriliyor.

Çin’in diplomatik girişimleri piyasaları destekledi

Çin’in Washington ile Tahran arasında diplomatik temasların yeniden başlaması için girişimde bulunduğuna yönelik haberler de petrol fiyatlarındaki düşüşü destekledi. Taraflar arasında saldırıların durdurulmasına yönelik bir uzlaşma sağlanabileceği beklentisi, piyasalardaki arz kaygılarını azalttı.

Buna karşın ABD’nin operasyonlara neden ve ne kadar süreyle ara verdiğine ilişkin belirsizlik devam ediyor. Analistler, fiyatların gerilimin tamamen sona erdiği beklentisinden çok, küresel petrol piyasasının arz kesintilerine uyum sağlayabildiği düşüncesiyle hareket ettiğine işaret ediyor.

Küresel talepte düşüş beklentisi fiyatları baskılıyor

ABD Enerji Enformasyon İdaresi, 2026 yılında küresel petrol talebinin önceki yıla göre günlük ortalama 1,1 milyon varil azalmasını bekliyor. Düşük talep beklentisi, jeopolitik gerilimin azalmasıyla birlikte petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırıyor.

Kurum, artan küresel arz ve yavaşlayan stok çekişleri nedeniyle Brent petrolün 2026’nın üçüncü çeyreğinde ortalama 74 dolar seviyesinde olacağını tahmin ediyor. Bununla birlikte Orta Doğu’daki gelişmelerin, tahminler üzerinde önemli bir belirsizlik oluşturmaya devam ettiği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarındaki düşüş pompaya yansıyabilir

Brent petrol fiyatlarının gerilemesi, Türkiye’de benzin ve motorin maliyetleri açısından aşağı yönlü bir etken oluşturuyor. Ancak pompa fiyatları yalnızca petrol fiyatına değil, döviz kuru, uluslararası ürün fiyatları, rafineri marjları ve vergi kalemlerine göre belirleniyor.

Bu nedenle Brent petroldeki her düşüş aynı oranda ve hemen akaryakıt fiyatlarına yansımıyor. Bununla birlikte petrol fiyatlarındaki gerilemenin kalıcı olması halinde benzin ve motorin fiyatlarında yeni indirimlerin gündeme gelmesi beklenebilir.

İndirimin uygulanması halinde motorinin litre fiyatı İstanbul’da 75,57 liraya, Ankara’da 76,68 liraya ve İzmir’de 76,95 liraya gerileyecek. Doğu illerinde ise ortalama fiyatın 78,41 lira seviyesinde olması bekleniyor.

Petrol fiyatlarındaki düşüş pompaya yansıyacak

ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların sona ermesinin ardından uluslararası petrol fiyatlarında gerileme yaşandı. Jeopolitik risklerin azalmasıyla petrol piyasasında görülen düşüşün, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına indirim olarak yansıması bekleniyor.

Akaryakıt fiyatları; uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru ile vergi kalemlerindeki değişikliklere bağlı olarak belirleniyor. Bu nedenle piyasalardaki hareketlilik benzin ve motorin fiyatlarına zam ya da indirim olarak yansıyabiliyor.

İstanbul’da motorin 75,57 liraya düşecek

Beklenen 2,95 liralık indirimin ardından motorinin litre fiyatının İstanbul’da 75,57 liraya gerilemesi öngörülüyor. Ankara’da yeni fiyatın 76,68 lira, İzmir’de ise 76,95 lira olması bekleniyor.

Doğu illerinde ulaşım ve dağıtım maliyetlerinin etkisiyle motorin fiyatlarının diğer şehirlere göre daha yüksek kalacağı tahmin ediliyor. Bu bölgelerde litre fiyatının yaklaşık 78,41 liraya düşmesi bekleniyor.

İndirim gece yarısından itibaren uygulanacak

Motorin fiyatındaki indirimin 28 Temmuz Salı günü saat 00.01’den itibaren geçerli olması bekleniyor. İndirimin kesinleşmesi halinde akaryakıt istasyonlarının fiyat tabelaları gece yarısından itibaren güncellenecek.

Akaryakıt fiyatları şehirler, ilçeler ve dağıtım şirketlerine göre küçük farklılıklar gösterebiliyor. Bu nedenle açıklanan rakamların ortalama pompa fiyatları olduğu, istasyonlarda kuruş düzeyinde değişiklik yaşanabileceği belirtiliyor.

Çorum Belediyesi, manzarası ve sosyal alanlarıyla dikkat çeken Akkent Teras Kafe’nin açılışına tüm vatandaşları davet etti. Tesisin, bölge sakinlerinin dinlenebileceği ve sosyal vakit geçirebileceği yeni bir buluşma noktası olması hedefleniyor.

Önceki dönem milletvekillerinin ortak açıklaması, eski CHP Ankara Milletvekili Mehmet Tomanbay tarafından kamuoyuna duyuruldu. Açıklamada, istifaların CHP’nin tüzel kişiliğinin yeniden geri alınacağı belirtilen döneme kadar “geçici bir ayrılık” olarak değerlendirildiği ifade edildi.

Üç eski Çorum milletvekili listede yer aldı

İstifa eden önceki dönem milletvekilleri listesinde Ali Haydar Şahin, Feridun Ayvazoğlu ve Tufan Köse’nin isimleri bulunuyor. Üç isim de farklı yasama dönemlerinde CHP’den Çorum milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı.

Ali Haydar Şahin 20. Dönem, Feridun Ayvazoğlu 22. Dönem Çorum Milletvekili olarak Mecliste yer aldı. Tufan Köse ise 24, 25 ve 26. dönemlerde Çorum Milletvekili seçildi.

Partimizin yaşadığı hukuksuzluklara sessiz kalamayız

Ortak açıklamada, CHP’nin köklü tarihine, Atatürk ilke ve devrimlerine, laik ve demokratik Cumhuriyet’in temel değerlerine bağlı oldukları belirtildi. Önceki dönem milletvekilleri, partinin son dönemde yaşadığını savundukları hukuksuzluklara sessiz kalamayacaklarını ifade etti.

Açıklamada, “Bugün büyük bir üzüntüyle CHP’mizin tüzel kişiliğini bir gün geri alana kadar partimizden geçici olarak ayrılma kararı aldık” denildi. İstifa kararının, partinin tarihsel kimliğine ve kurucu değerlerine bağlılık gerekçesiyle alındığı kaydedildi.

Meşruiyet krizinin parçası olmayacağız

Eski milletvekilleri, CHP yönetimine ilişkin verilen “mutlak butlan” kararını hukuka ve demokratik süreçlere aykırı olarak nitelendirdi. Kararın, partinin iradesini ve demokratik işleyişini ortadan kaldırdığı savunuldu.

CHP’nin laiklik, demokrasi, hukuk devleti ve sosyal devlet ilkelerinin en önemli taşıyıcılarından biri olduğu vurgulanan açıklamada, bu değerlerin mevcut yapı içerisinde savunulmasının olanaksız hale geldiği öne sürüldü. Önceki dönem milletvekilleri, ortaya çıktığını belirttikleri meşruiyet krizinin bir parçası olmayacaklarını bildirdi.

Yeni Parti’ye destek açıklaması

İstifa eden eski milletvekilleri, Özgür Özel liderliğinde kurulan Yeni Parti’nin siyasal anlayışına destek vereceklerini açıkladı. Yeni oluşumun demokrasi, hukukun üstünlüğü, çoğulculuk, sosyal demokrasi ve parti içi demokrasi ilkelerini esas alacağı belirtildi.

Açıklamada, tüm üyelerin katılımıyla yapılacak ön seçim anlayışının desteklendiği kaydedildi. Özgür Özel ve beraberindeki milletvekillerinin CHP’den ayrılarak Yeni Parti’nin kuruluş sürecini başlattığı, partinin kuruluş belgelerinin 24 Temmuz 2026’da İçişleri Bakanlığına sunulduğu açıklanmıştı.

CHP’nin tarihsel mirasını savunacağız

Ortak açıklamada, Yeni Parti’nin Cumhuriyet’in kurucu değerlerine bağlı bir siyasi hareket olacağına inanıldığı ifade edildi. Özgür Özel’in liderliğindeki oluşumun toplumsal barışı, dayanışmayı, kardeşliği ve hoşgörüyü yeniden güçlendireceği savunuldu.

Eski milletvekilleri, CHP’nin tarihsel mirasını ve Cumhuriyet’in temel değerlerini ödünsüz biçimde sahipleneceklerini belirtti. Türkiye’yi aydınlık bir geleceğe taşımak amacıyla Yeni Parti’ye destek vereceklerini kamuoyuna duyurdu.

Çorum’dan istifa listesine giren eski milletvekilleri

Ali Haydar Şahin: 1950 yılında Çorum’da doğdu. 20. Dönemde CHP Çorum Milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı.

Feridun Ayvazoğlu: 1952 yılında Çorum’da doğdu. 22. Dönemde CHP Çorum Milletvekili olarak görev aldı.

Tufan Köse: 24, 25 ve 26. dönemlerde CHP’den Çorum Milletvekili seçildi. TBMM’de çeşitli komisyonlarda ve Meclis Başkanlık Divanında görev yaptı.

Rüstem Şahin’e Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

Çorum köklü bir tarihe sahip olan ve çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmış bir il olarak tarihe ilgilisi olan herkesi kendisine çekebilecek bir şehir. Bu medeniyetler bilimsel kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkartılmıştır.

Hititler, Frigler, Kimmer, Medler, Persler, Galatlar, Roma, Bizans, Selçuklular, Danişmendliler Beyliği, Moğollar, Eretna Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu'na ev sahipliği yapan Çorum’da sizler için yapılan bilimsel kazı çalışmalarını araştırdık.

Olayın meydana geldiği anlar bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi. Görüntülerde hortumun aniden oluştuğu, çevredeki hafif yapıları ve park halindeki araçları etkilediği dikkat çekti.

Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum paniğe neden oldu

Ulukavak Mahallesi’nde bulunan Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum, özellikle pazar çevresindeki vatandaşları endişelendirdi. Hortumun etkisiyle bölgede park halindeki bir minibüs ile bir hafif ticari aracın şiddetli şekilde sarsıldığı kaydedildi.

Olay anında pazarda bulunan bir kişinin, hortumun yaklaştığını fark ederek hızla olay yerinden uzaklaştığı görüldü. Olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı ancak oluşan ani doğa olayı, çevrede kısa süreli panik yarattı.

Hortum anı güvenlik kamerasıyla kaydedildi

Hortumun meydana geldiği anlar, pazaryerine yakın bir iş yerine ait güvenlik kamerasına yansıdı. Kayıtlarda, hortumun aniden oluştuğu, çevredeki tozları savurduğu ve park halindeki araçları şiddetli şekilde sarstığı net şekilde görülüyor.

Kısa sürede etkisini kaybeden hortumun ardından vatandaşlar yaşadıkları şaşkınlığı gizleyemezken, olayla ilgili herhangi bir maddi hasar bildirilmedi.

Pençe-Kilit operasyonu bölgesinde 20 Şubat Perşembe günü bölücü terör örgütü mensupları ile çıkan çatışmada Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu şehit düştü. 24 yaşındaki Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi, dün gece saatlerine askeri uçakla Merzifon Havalimanı’na getirildi. Ailesi ve protokol üyeleri tarafından karşılanan Mustafa Uslu’nun naaşı, daha sonra tören için memleketi Bayat ilçesine bağlı Çukuröz köyüne getirildi. Helallik istenmesinin ardından Şehit Mustafa Uslu için tören düzenlendi. Öğlen namazını müteakiben kılınan cenaze namazının ardından Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi köy mezarlığında toprağa verildi.

Vali, "Vatana helal olsun" diyen babayı alnından öptü

Bekar olduğu öğrenilen Mustafa Uslu’nun kardeşleri, Recep, Ramazan, Döndü ve Fatma Uslu ile annesi Keziban Uslu, babası Sadık Uslu ve aile yakınları tabutun başında gözyaşı döktü. Şehit Mustafa Uslu’nun babası Sadık Uslu ise gözyaşı dökerken, "Asker oğlum vatana helal olsun" diyerek bağırdı. Güçlükle yürüyen baba Sadık Uslu’nun yanına gelen Çorum Valisi Ali Çalgan, kendisini alnından öptü.

Mevzisini son ana kadar terk etmemiş

Öte yandan, İHA muhabirinin ulaştığı bilgilere göre, Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu'nun Pençe-Kilit operasyonu alanındaki üs bölgesine sızmaya çalışan teröristler ile sis sebebiyle 5 metreye kadar düşen görüş mesafesine rağmen mevzisini terk etmeyerek son ana kadar çatıştığı öğrenildi. Mehmetçik tarafından, saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen 3 teröristin ise olaydan kısa süre sonra kaçmaya çalışırken etkisiz hale getirildiği ve Uslu’nun kanının yerde bırakılmadığı bilgisine ulaşıldı.

Cenaze törenine Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu, Çorum Valisi Ali Çalgan, AK Parti Çorum Milletvekilleri Oğuzhan Kaya ve Yusuf Ahlatçı, Çorum Belediye Başkanı Halil ibrahim Aşgın, askeri erkan, protokol üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Çevredeki vatandaşlar 112'yi arayarak yardım istedi.

Bu sırada aynı sokakta esnaflık yapan Eren Ünal, iş yerindeki yangın tüpünü alarak yangını söndürdü.

Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, itfaiye gelene dek çöpteki yangının tarihi yapıya sıçrama tehlikesi olduğunu, bu nedenle yangına müdahale ettiğini söyledi.

Ünal, yangının çöp konteynerine dökülen soba külünden çıkmış olabileceğini kaydetti.

Bu arada vatandaşlar 112'yi arayarak, yangının söndürüldüğünü haber verdi.

Sağlık görevlilerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından yaralılardan M.K, Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, zanlı İ.Ö ise kentte bulunan özel bir hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Olayın duyulmasının ardından M.K.'nin yakınları hastaneye akın ederken, polis ekipleri hastanede geniş güvenlik önlemi aldı.

Olayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

İznin ardından bina sakinleri evlerine, görevlilerce verilen baretleri takarak girdi ve ihtiyaç duydukları bazı eşyaları aldı.

Çorum Belediyesi ekipleri de bina içindeki hasarı tespit etmek üzere inceleme yaptı.

Patlamadan etkilenen daireler görüntüledi

Akıncı Apartmanı'nın, Hilal Apartmanı'na bakan cephesindeki dairelerin camlarının kırıldığı, cephe duvarlarının bazı bölümlerinin yıkıldığı, eşyaların hasara uğradığı görüldü.

Akıncı Apartmanı sakinlerinden Şahin Alkan, AA muhabirine, patlama nedeniyle evdeki eşyalarının paramparça olduğunu söyledi.

Patlamanın ardından kiraladığı başka bir evde kalmaya başladığını belirten Alkan, "Bugün girmemize izin verilince evden kıyafet ve yiyecek bir şeyler aldık. Canımızın sağ olması bize yeter. Mal elimizin kiridir." dedi.

Apartman sakinlerinden Mustafa Sungurlu da patlamanın ardından kardeşinin evine yerleştiğini dile getirerek, "Evin içi cam kırıkları ve molozla dolu. Her şey çok kötü." diye konuştu.

Apartmanın 5. katında oturan babasının eşyalarını almaya gelen İbrahim Eker ise kendi evlerinin yalnızca pencerelerinin kırıldığını, diğer bazı dairelerdeki bütün eşyaların ise zarar gördüğünü anlattı.

Binadaki bazı çelik kapıların dahi kırıldığını vurgulayan Eker, "Babam diyaliz hastası. Eve girip diyaliz malzemelerini aldık. Büyük bir felaketten kurtulduk. İnşallah devlet elinden geleni yapacak, bize yardım edecek." ifadesini kullandı.

Gürcan Dereli ise 4. kattaki dairesinin camlarının kırıldığına, zararın az olduğuna işaret ederek, "Bizim başka bir sıkıntımız yok ama ikinci ve üçüncü katlarda zayiat çok. Kırılan yerler var. Evden kıyafet ile bazı acil ihtiyaçlarımız için eşyalar çıkardık." dedi.

Çorum'da Osmancık Caddesi'ndeki Hilal Apartmanı'nda 3 Kasım'da doğal gazdan kaynaklandığı değerlendirilen patlamada 1 kişi hayatını kaybetmiş, 33 kişi yaralanmıştı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce hazırlanan raporda 16 daire ile 12 iş yerinin patlama nedeniyle ağır hasar aldığı belirtilmiş, patlamanın meydana geldiği Hilal Apartmanı için ağır hasarlı olması nedeniyle yıkım kararı verilmişti.

Edinilen bilgiye göre, İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube ekiplerinin Söğütlüevler Caddesi üzerinde yaptıkları uygulamada, şüphe üzerine durdurulan araçta 30 gram bonzai maddesi ele geçirildi.

Araç sürücüsü İ.B. gözaltına alınırken araç incelenmek üzere çekici ile polis merkezine götürüldü.

Kaza, Çorum-Samsun karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, şehir merkezine seyir halinde olan Fatih Pilgir yönetimindeki motosiklet, Bölge Trafik Müdürlüğü yakınlarında sürücüsünün kontrolünden çıkarak bariyerlere çarptı. Kazada yaralanan motosiklet sürücüsü sağlık ekiplerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

NASA, Türkiye'den de gözlemlenebilen meteorlar için saatte yaklaşık 100 meteor beklediğini açıklamıştı.  Çorum Çatak Tabiat Parkı'ndaki görüntüler eşsiz manzaralara sahne oldu.

Eşsiz görüntüler ortaya çıkaran "Perseid meteor yağmuru" Çorum Çatak Tabiat Parkı'nda gözlemlendi.

PERSEID METEOR YAĞMURU NEDİR?

Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı partiküllerin her yıl ağustos ayında dünya atmosferine girmesiyle oluşan perseid meteor yağmuru bu adı gökyüzünde görünür saçılma noktası Perseus Takımyıldızı'na denk geldiği için alıyor.

Kazayı gören vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından müdahaleleri yapılan yaralılar hastaneye kaldırıldı.

Kaza ile ilgili inceleme başlatılırken, kaza anı saniye saniye Kent Güvenliği Sistemi kameralarına yansıdı. Görüntülerde, kavşaktan karşıya geçmek isteyen otobüs ile hafif ticari aracın çarpıştığı görülüyor. Çarpmanın etkisi ile hafif ticari araç metrelerce sürüklenerek durabiliyor.