Merhumeye Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

Ahlatcı, “Sevgili Osman Gazi evladımızı tebrik ediyor, ömrünün sağlık, başarı ve güzelliklerle dolu olmasını Yüce Mevla’dan niyaz ediyorum. Rabbim mürüvvetini de görmeyi nasip eylesin.” ifadelerini kullandı.

Ümit Erkekler +70 kilo kategorisinde tatamiye çıkan Kayra Nejan Demirci de Türkiye üçüncülüğünü elde ederek bronz madalyanın sahibi oldu.

Çorum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, şampiyonada kenti başarıyla temsil eden sporcuları ve emeği geçen antrenörleri tebrik ederek başarılarının devamını diledi.

Sağlanan kaynakla ilçeye değer katacak projelerin daha kısa sürede hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade eden Torun, belediye olarak Uğurludağ’ın gelişmesi için çalışmalarını sürdüreceklerini kaydetti.

Başkan Remzi Torun açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Uğurludağ’ımız için güzel bir gelişmeyi daha hemşehrilerimizle paylaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Belediyemize kazandırılan 4 milyon TL kamulaştırma desteği dolayısıyla, desteklerini hiçbir zaman esirgemeyen İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi’ye ve AK Parti Çorum Milletvekilimiz Sayın Yusuf Ahlatcı’ya şahsım ve tüm hemşehrilerim adına yürekten teşekkür ediyorum.”

Desteğin ilçedeki projelere ivme kazandıracağını vurgulayan Torun, “İnşallah bu destekle ilçemize değer katacak projelerimizi daha hızlı hayata geçirecek, Uğurludağ’ımız için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz. Rabbim birlik ve beraberliğimizi daim etsin” dedi.

Tabii bütün bunları tek tek açıklamak bir yazının konusu değildir. Burada maksadımız Çorum’a bu açıdan da bakılıp bir araştırma yapılması ve bunun da kitaplaşması. Çorum bu çalışmayı hak ediyor.

Yapılan bu çalışma sadece Çorum ili sınırlarında kalmayıp, Çorum kütüphanelerinde küflenmeyi beklemeyip ülke sathına yayılmalı ve ilin bütün özellikleri anlatılmalıdır. Nihayetinde an itibariyle 81 ilimizden biridir ve Çorumlu olmayan biri olarak bu vasfının bilinmesini isteyenlerdenim.

Ülkemizin bütün yerleşim yerleri özeldir.

Bu yazıyı, bir Çorumlu kaleme alsa kendi kendini övüyor denilebilir. Ben Orduluyum ve Karadeniz Bölgesi sınırları içinde bulunan 163 ilçeyi yerinde görmüş biriyim. Tabii Çorum’un da bütün ilçelerini dolaştım. Haklarında bulabildiğim kadar bilgi edindim.

Yazının girişinde de belirtildiği gibi bütün ilçelerinin çok farlı özelliği olan başka bir il daha yok ülkemizde. Bunu bir Ordulu olarak rahatlıkla söyleyebilirim.

Çorum ilinde ülkenin birçok yerinde olduğu gibi en büyük problemi kendini anlatamamış olmak. Yoksa her ilçenin kendine göre farklı özellikleri var.

Merkez ilçeyi bir kenara bırakacak olursak; Alaca, Ortaköy ve Boğazkale tarih ötesinden günümüze miras kalmış ilçeler. Mecitözü, İskilip, Kargı ve Uğurludağ farlı hikâyelere sahip.

Gelelim diğerlerine. Bayat, Dodurga, bir Türk boyu. Laçin ve Sungurlu Türklere yabancı olamayan isimler. Oğuzlar kelimesi zaten “Oğuz” kelimesinden türemiş olduğu belli.

Osmancık…

Bir devlet düşünün. Altı asır ayakta kalmış. Bu süre içinde kaç devlet bu kadar saltanat sürdü onu tarihçiler bilir. Ancak altı asırdan sonra elinde olmayan topraklarda bile hala eskilerin izlerini taşıyor. Bir Endülüs gibi değil yani.

Kurucusu Osman Bey…

Bir oymaktan bir devlet çıkmış. Adını kurucusundan almış.

Peki, Osmancık taşıdığı bu isimle bir çıkış yakalayıp ülkenin en gözde ilçelerinden hatta şartlar teşekkül ederse ülkenin en önemli illerinden biri olamaz mı?

Neden olmasın!

Bütün mesele Osmancıklı aidiyeti verilmeli yeni nesle. Gün gelip bu tarihi ilçeyi, coğrafi özellikleriyle birlikte yüceltilmeli. Yüceltmek için çalışmalar yapılmalı. Tefrikaya düşmeden meşru zeminler içinde ülkenin en müreffeh ilçelerinden biri yapmalı.

Olur mu?

İstenirse olur.

Burada ilçenin kanaat önderlerine, okur-yazarlarına çok iş düşüyor.

Atalarımız “Ağaç yaş iken eğilir” diye bir söz söylemiş. Osmancıklılar da oku çağına gelmeden çocuklarına Osmancıklı oldukları hatırlatmaları lazım.

Aidiyet hissi olmayan toplumlar, hariçten gelen kültürleri kendinin sanabilir.

Osmancık, Çorum’un olduğu kadar bölgenin, hatta ülkenin çok önemli yerlerinden biridir.

ZEKİ ORDU

Final müsabakasının ardından gümüş madalyanın sahibi olan Rümeysa Ak, Alaca’ya Türkiye derecesi kazandırarak büyük gurur yaşattı.

Türkiye’nin farklı illerinden çok sayıda genç sporcunun katıldığı organizasyonda önemli bir başarıya imza atan Ak, Alaca Belediyespor camiası ve sporseverlerden takdir topladı.

Alaca Belediyespor camiası, Rümeysa Ak’ı ve başarısında emeği bulunan antrenörlerini tebrik ederek başarılarının devamını diledi.

Türkiye, müdahalenin hukuki temelini 1960 tarihli Garanti Antlaşması’na ve Kıbrıs Türk toplumunun güvenliğinin sağlanması gereğine dayandırdı. Rum tarafı, Yunanistan ve uluslararası toplumun önemli bir bölümü ise askerî harekâtın özellikle ikinci aşamasını ve sonrasında oluşan düzeni “işgal” olarak nitelendirdi. Aradan geçen 52 yıla rağmen tarafların harekâtı tanımlama biçimlerindeki bu temel görüş ayrılığı devam ediyor.

Kıbrıs sorununun temelleri İngiliz yönetimi döneminde atıldı

Osmanlı Devleti, Kıbrıs’ın yönetimini 1878’de geçici olarak İngiltere’ye bıraktı. İngiltere, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na Almanya’nın yanında girmesinin ardından 1914’te Ada’yı tek taraflı olarak ilhak etti; Türkiye de 1923 Lozan Antlaşması’yla İngiliz egemenliğini tanıdı.

İngiliz yönetimi döneminde Rum toplumunda Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanmasını ifade eden Enosis düşüncesi güç kazandı. Kıbrıs Türk toplumu ise Enosis’in gerçekleşmesi halinde siyasi varlığını ve güvenliğini kaybedeceği endişesiyle bu hedefe karşı çıktı. Böylece sömürge yönetimine karşı mücadele, giderek Türk ve Rum toplumlarının Ada’nın geleceğine ilişkin birbirinden tamamen farklı projeler geliştirdiği bir çatışmaya dönüştü.

EOKA’nın kuruluşu çatışmaları yeni bir aşamaya taşıdı

Rum milliyetçisi Georgios Grivas liderliğinde kurulan EOKA, 1955’te İngiliz yönetimine karşı silahlı eylemlere başladı. Örgütün nihai hedefi, İngilizlerin Ada’dan çıkarılmasının ardından Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanmasıydı.

EOKA’nın faaliyetleri yalnızca İngiliz yönetimini değil, Enosis’e karşı çıkan Kıbrıs Türklerini de hedef aldı. Türk toplumunda ise Ada’nın Türkiye ile Yunanistan arasında bölünmesini ifade eden “Taksim” görüşü güç kazandı. İki toplumun güvenlik endişeleri ve milliyetçi hedefleri, ortak bir siyasi düzen kurulmasını giderek zorlaştırdı.

1960’ta iki toplumlu Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu

Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında yürütülen görüşmeler sonucunda Zürih ve Londra anlaşmaları kabul edildi. Bu düzenlemeler doğrultusunda Kıbrıs Cumhuriyeti 16 Ağustos 1960’ta bağımsızlığını ilan etti.

Yeni devlet, salt çoğunluk esasına değil, Rum ve Türk toplumlarının siyasi ortaklığına dayanan özel bir anayasal sistemle kuruldu. Cumhurbaşkanının Rum, cumhurbaşkanı yardımcısının Türk olması; Türk toplumuna hükümette, Mecliste, kamu kurumlarında ve güvenlik güçlerinde belirli oranlarda temsil hakkı verilmesi kararlaştırıldı.

Türkiye, Yunanistan ve İngiltere ise bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin garantörleri oldu. Garanti Antlaşması, Kıbrıs’ın bağımsızlığının, toprak bütünlüğünün ve anayasal düzeninin korunmasını; Ada’nın başka bir ülkeyle birleşmesinin veya bölünmesinin engellenmesini öngörüyordu.

Garanti Antlaşması müdahale tartışmasının merkezinde yer aldı

Garanti Antlaşması’nın dördüncü maddesine göre Türkiye, Yunanistan ve İngiltere, antlaşmayla kurulan düzenin bozulması halinde öncelikle birlikte hareket etmek üzere istişare edecekti. Ortak müdahalenin mümkün olmaması durumunda ise garantör devletlerden her biri, kurulan düzeni yeniden tesis etmek amacıyla tek başına hareket etme hakkını saklı tutuyordu.

Türkiye, 1974’teki müdahalesini bu maddeye dayandırdı ve amacının darbe sonucunda bozulan anayasal düzeni yeniden kurmak, Enosis’i engellemek ve Kıbrıs Türk toplumunun güvenliğini sağlamak olduğunu açıkladı. Türkiye’nin görüşüne göre harekât, uluslararası antlaşmalardan doğan bir yetkinin kullanılmasıydı.

Buna karşılık Rum ve Yunan tarafları, Garanti Antlaşması’nın kalıcı askerî kontrol veya Ada’nın fiilen bölünmesi için kullanılamayacağını savundu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de 20 Temmuz 1974 tarihli 353 sayılı kararında ateşkes çağrısı yaparak yabancı askerî müdahalenin sona ermesini ve Ada’daki yabancı askerî personelin çekilmesini istedi.

1963’te ortaklık devleti işlemez hale geldi

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin iki toplumlu yapısı kısa sürede ciddi anlaşmazlıklarla karşılaştı. Cumhurbaşkanı Makarios, 1963’te anayasanın Türk toplumuna tanıdığı bazı hakları değiştirmeyi amaçlayan 13 maddelik bir öneri sundu.

Kıbrıs Türk tarafı, önerilerin toplumun kurucu ortaklık statüsünü ortadan kaldıracağını belirterek değişiklikleri reddetti. Aralık 1963’te başlayan ve “Kanlı Noel” olarak anılan çatışmaların ardından Türkler merkezi devlet kurumlarından dışlandı veya güvenlik gerekçesiyle çekildi. Türk toplumunun önemli bir bölümü dağınık yerleşimlerden ayrılarak daha dar ve korunabilir bölgelerde yaşamaya başladı.

Toplumlar arası çatışmaların büyümesi üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 1964’te Birleşmiş Milletler Kıbrıs Barış Gücü’nü kurdu. UNFICYP’nin temel görevi çatışmaların yeniden başlamasını önlemek, asayişin korunmasına katkıda bulunmak ve normal koşullara dönüşü desteklemekti. Misyon, değişen görev tanımıyla bugün de Ada’da bulunuyor.

1964 ve 1967 krizleri Türkiye’yi müdahalenin eşiğine getirdi

1964’te çatışmaların yoğunlaşması üzerine Türkiye, Kıbrıs’a askerî müdahale seçeneğini gündemine aldı. Ancak ABD Başkanı Lyndon Johnson’ın Başbakan İsmet İnönü’ye gönderdiği ve Türkiye’nin olası müdahalesine karşı çıkan mektup, Ankara’nın harekât kararını ertelemesinde etkili oldu.

1967’de Geçitkale ve Boğaziçi bölgelerinde yaşanan çatışmalar yeni bir krize yol açtı. Türkiye’nin askerî baskısı sonucunda Yunan birliklerinin bir bölümü ve EOKA lideri Grivas Ada’dan ayrıldı. Buna rağmen iki toplum arasında kalıcı bir siyasi uzlaşma sağlanamadı.

Bu krizler, Türkiye’nin Kıbrıs’a yönelik askerî hazırlıklarını ve çıkarma kapasitesini geliştirmesine neden oldu. 1974’e gelindiğinde Ankara, on yıl öncesine göre denizden ve havadan müşterek harekât yürütebilecek daha geniş bir askerî kapasiteye ulaşmıştı.

Yunanistan’daki cunta Makarios’u hedef aldı

Yunanistan’da 1967’de iktidarı ele geçiren askerî cunta, Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanmasını hızlandırmak istiyordu. Ancak Makarios, Enosis düşüncesini tamamen reddetmemesine rağmen Kıbrıs’ın bağımsızlığını korumaya yöneldi ve Atina’daki yönetimle karşı karşıya geldi.

EOKA-B adıyla yeniden örgütlenen silahlı yapı, Makarios yönetimine karşı eylemler gerçekleştirdi. Yunan subaylarının etkili olduğu Kıbrıs Millî Muhafız Ordusu da siyasi mücadelenin önemli aktörlerinden biri haline geldi.

15 Temmuz darbesi harekâtın doğrudan gerekçesi oldu

15 Temmuz 1974’te Kıbrıs Millî Muhafız Ordusu, Yunan cuntasının desteğiyle Cumhurbaşkanı Makarios’a karşı darbe gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanlığı Sarayı saldırıya uğradı ancak Makarios Ada’dan kaçmayı başardı.

Darbe sonrasında EOKA bağlantılı Nikos Sampson devlet başkanı ilan edildi. Sampson’ın iktidara getirilmesi, Türkiye tarafından Enosis’in fiilen hayata geçirilmesine yönelik açık bir girişim olarak değerlendirildi.

Darbe, yalnızca Kıbrıs Türkleri açısından değil, Makarios yanlısı Rumlar bakımından da ciddi bir güvenlik tehdidi yarattı. Türkiye, anayasal düzenin ortadan kaldırıldığını ve Garanti Antlaşması’nın açık biçimde ihlal edildiğini belirterek diplomatik ve askerî hazırlıklara başladı.

Türkiye önce İngiltere ile ortak hareket etmeye çalıştı

Dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, garantör ülkelerden İngiltere ile ortak müdahale imkanını görüşmek üzere Londra’ya gitti. Türkiye, İngiltere’nin Ada’daki egemen üslerini ve garantörlük yetkisini kullanarak birlikte hareket edilmesini önerdi.

İngiltere ortak askerî müdahaleye yanaşmadı. Diplomatik girişimlerden sonuç alınamaması üzerine Türkiye, Garanti Antlaşması’nın tek taraflı hareket hakkı verdiği görüşüyle müdahale kararı aldı.

Dönemin Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan’ın da yer aldığı koalisyon hükümeti, Türk Silahlı Kuvvetlerine harekât talimatı verdi. Bülent Ecevit, 20 Temmuz sabahı yaptığı açıklamada Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs’a çıkarma ve indirme harekâtına başladığını duyurdu.

Birinci harekât 20 Temmuz sabahı başladı

Harekâtın ilk aşaması 20 Temmuz 1974 sabahı denizden çıkarma, havadan indirme ve hava hücum operasyonlarıyla başladı. Türk birlikleri Girne’nin batısındaki Pladini, Türk kaynaklarında kullanılan adıyla Yavuz Çıkarma Plajı bölgesine çıktı.

Paraşüt ve helikopter birlikleri ise Lefkoşa’nın kuzeyindeki bölgelere indirildi. İlk hedef, deniz kıyısında güvenli bir köprübaşı oluşturmak ve Girne ile Lefkoşa’daki Türk bölgeleri arasında kara bağlantısı kurmaktı.

Harekâtın ilk saatlerinde birlikler arasında koordinasyon, haberleşme ve lojistik sorunlar yaşandı. Türk birlikleri hem Kıbrıs Rum Millî Muhafız Ordusunun hem de Ada’daki Yunan askerî unsurlarının direnişiyle karşılaştı.

Girne-Lefkoşa hattı birleştirildi

Türk birlikleri, çıkarma sahasını koruma altına aldıktan sonra Girne yönünde ilerledi. Girne’nin kontrol altına alınması, deniz yoluyla asker ve malzeme aktarımının devam ettirilmesi bakımından kritik önem taşıyordu.

Havadan indirilen birlikler ve Kıbrıs Türk güçleri de Lefkoşa’nın kuzeyindeki mevzileri korumaya çalıştı. İlk günlerde en önemli hedef, kıyıdaki birliklerle Lefkoşa çevresindeki Türk bölgeleri arasında kesintisiz bir koridor oluşturmaktı.

Türk birlikleri 22 Temmuz’a kadar Girne-Lefkoşa bağlantısını büyük ölçüde kurdu. Böylece kıyıdaki çıkarma alanı ile Türk toplumunun yoğunlaştığı Lefkoşa’nın kuzeyi arasında askerî ve lojistik bir hat oluşturuldu.

Kocatepe faciası harekâtın en acı olaylarından biri oldu

Harekât sırasında Türk Hava Kuvvetlerine ait uçaklar, denizdeki bazı Türk savaş gemilerini Yunan gemileri sanarak ateş açtı. Dost ateşi sonucunda TCG Kocatepe muhribi battı ve çok sayıda Türk denizcisi hayatını kaybetti.

TCG Adatepe ve TCG Mareşal Fevzi Çakmak muhripleri de saldırılarda hasar gördü. Olay, müşterek harekâttaki haberleşme ve teşhis sorunlarının ağır sonuçlarını gösteren en önemli örneklerden biri olarak tarihe geçti.

Birleşmiş Milletler ateşkes çağrısı yaptı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, harekâtın başladığı 20 Temmuz’da 353 sayılı kararı oy birliğiyle kabul etti. Kararda ateşkes sağlanması, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, yabancı askerî müdahalenin sona ermesi ve görüşmelerin başlatılması istendi.

22 Temmuz’da ateşkes ilan edilmesine rağmen sahadaki çatışmalar ve mevzi kazanma girişimleri bir süre daha devam etti. Taraflar ateşkes çizgisini güçlendirmeye çalışırken bazı bölgelerde Türk yerleşimleri kuşatma altında kaldı.

Atina’daki cunta harekâtın ardından çöktü

Türkiye’nin müdahalesi, Yunanistan’daki askerî rejimin krizini derinleştirdi. Kıbrıs darbesini düzenleyen cunta, harekât karşısında siyasi ve askerî bakımdan başarısız kaldı.

23 Temmuz 1974’te Yunanistan’daki askerî yönetim çöktü ve Konstantin Karamanlis ülkeye dönerek sivil hükümeti kurdu. Kıbrıs’ta Nikos Sampson görevden ayrıldı; Temsilciler Meclisi Başkanı Glafkos Klerides geçici devlet başkanı oldu.

Bu yönüyle Kıbrıs Harekâtı, yalnızca Ada’daki düzeni değil, Yunanistan’ın iç siyasetini de doğrudan etkiledi. Yedi yıllık askerî yönetim sona ererken ülkede demokratik rejime dönüş süreci başladı.

Cenevre görüşmelerinden kalıcı anlaşma çıkmadı

Türkiye, Yunanistan ve İngiltere dışişleri bakanları, ateşkesin ardından İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya geldi. İlk Cenevre Konferansı sonunda 30 Temmuz 1974 tarihli deklarasyon kabul edildi.

Taraflar, Ada’da fiilen iki ayrı özerk yönetimin bulunduğunu kabul eden bir çerçeve üzerinde uzlaştı. Ayrıca Rum ve Yunan güçlerinin kuşatma altında tuttuğu Türk bölgelerinden çekilmesi ve güvenlik alanlarının oluşturulması gündeme geldi.

Ancak sahadaki uygulamalar ve Kıbrıs’ın gelecekteki anayasal yapısı konusunda anlaşma sağlanamadı. Türkiye ve Kıbrıs Türk tarafı coğrafi temele dayalı, iki bölgeli bir federal model isterken Rum tarafı geniş toprak düzenlemelerine ve nüfus hareketine yol açacak önerilere karşı çıktı.

İkinci harekât 14 Ağustos’ta başlatıldı

İkinci Cenevre görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının ardından Türkiye, 14 Ağustos 1974’te harekâtın ikinci aşamasını başlattı. Türk kamuoyunda bu karar, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in Ankara’ya gönderdiği “Ayşe tatile çıksın” parolasıyla özdeşleşti.

İkinci harekâtta Türk birlikleri doğuda Mağusa’ya, batıda Lefke’ye ve güneyde Lefkoşa’nın çevresine doğru ilerledi. Kısa süre içinde Ada’nın kuzeyinde coğrafi olarak birbirine bağlı geniş bir alanın kontrolü sağlandı.

16 Ağustos’ta ilan edilen ateşkese kadar Türk kuvvetleri Ada’nın yaklaşık üçte birinden fazlasını kontrol altına aldı. Bugünkü fiilî ayrım hattının ana çerçevesi de bu aşamada ortaya çıktı.

Harekât büyük bir nüfus hareketine yol açtı

1974 çatışmaları, hem Rum hem de Türk toplumlarında kitlesel yer değiştirmelere neden oldu. Kuzeyde yaşayan Rumların önemli bölümü güneye, güneyde yaşayan Türklerin büyük bölümü ise kuzeye geçti.

Evlerini, arazilerini ve iş yerlerini terk etmek zorunda kalan insanlar, uzun yıllar mülteci veya yerinden edilmiş kişi statüsünde yaşadı. Mülkiyet kayıpları, kayıp kişiler ve ailelerin yaşadığı travmalar Kıbrıs sorununun en ağır insani boyutunu oluşturdu.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin önüne taşınan davalarda kayıp kişiler, yerinden edilme, ev ve mülke erişim ile etkili başvuru hakkı gibi konular incelendi. Mahkeme, çeşitli kararlarında özellikle kayıp kişilere ilişkin etkili soruşturma yükümlülüğü ve yerinden edilen kişilerin mülkiyet hakları bakımından ihlaller tespit etti.

Türk tarafı da 1963-1974 döneminde Türk köylerine yapılan saldırıları, zorunlu göçleri, kayıpları ve toplu mezarları sorunun insani bilançosunun ayrılmaz bir parçası olarak vurguluyor. Bu nedenle iki toplum, aynı tarihsel dönemi farklı başlangıç noktaları ve farklı toplumsal hafızalar üzerinden değerlendiriyor.

Ada’nın ortasında Birleşmiş Milletler hattı oluştu

1974 ateşkesinin ardından Türk ve Rum bölgeleri arasında Birleşmiş Milletler denetiminde bir tampon bölge oluşturuldu. “Yeşil Hat” olarak bilinen bölge, Ada’yı batıdan doğuya geçerek başkent Lefkoşa’yı da ikiye ayırdı.

Yaklaşık 180 kilometre boyunca uzanan tampon bölgenin genişliği bazı yerlerde birkaç metreye inerken bazı bölgelerde kilometreleri buluyor. UNFICYP, ateşkes hatlarını denetleme, iki taraf arasındaki gerilimi azaltma ve sivil faaliyetleri kolaylaştırma görevini sürdürüyor.

Lefkoşa, Berlin Duvarı’nın yıkılmasından sonra Avrupa’nın bölünmüş son başkentlerinden biri olarak kaldı. Kontrol noktalarının açılmasıyla iki taraf arasındaki geçişler kolaylaşsa da askerî hatlar ve tampon bölge varlığını koruyor.

Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu

Harekâttan sonra Kıbrıs Türk ve Rum temsilcileri arasında toplumlar arası görüşmeler yeniden başladı. Ancak ortak federal yapının niteliği, yetki paylaşımı, toprak, güvenlik ve göçmenlerin dönüşü konusunda anlaşmaya varılamadı.

Kıbrıs Türk tarafı, gelecekte kurulması öngörülen federasyonun Türk kanadını oluşturmak üzere 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti’ni ilan etti. Yönetimin başına Rauf Denktaş geçti.

1975’te yapılan nüfus düzenlemeleri ve geçişler sonucunda Türk nüfusun büyük bölümü kuzeyde, Rum nüfusun büyük bölümü güneyde toplandı. Böylece iki bölgeli fiilî yapı demografik açıdan da belirginleşti.

KKTC 1983’te ilan edildi

Kıbrıs Türk Federe Devleti Meclisi, 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurulduğunu ilan etti. Yeni devleti yalnızca Türkiye tanıdı.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, KKTC’nin bağımsızlık ilanını hukuken geçersiz sayan kararlar kabul etti ve diğer devletlere tanımama çağrısı yaptı. Bu nedenle uluslararası toplum, Ada’nın tamamını temsilen Kıbrıs Cumhuriyeti’ni tanımayı sürdürüyor.

Türk tarafı ise Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1963’ten itibaren iki toplumlu ortaklık niteliğini kaybettiğini, Rum yönetiminin tek başına bütün Ada’yı temsil edemeyeceğini savunuyor. Günümüzdeki çözüm tartışmasının temelinde de bu egemenlik ve temsil uyuşmazlığı bulunuyor.

Türkiye’ye uygulanan silah ambargosu savunma sanayisini etkiledi

Harekât, Türkiye’nin Batı ülkeleriyle ilişkilerinde ciddi bir krize yol açtı. ABD Kongresi, Amerikan silahlarının Kıbrıs Harekâtı’nda kullanıldığı gerekçesiyle 1975’te Türkiye’ye silah ambargosu uyguladı.

Ambargo, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yedek parça ve mühimmat tedarikinde sorunlara neden oldu. Türkiye buna karşılık bazı Amerikan askerî tesislerinin faaliyetlerini sınırlandırdı.

Bu dönem, Türkiye’nin dışa bağımlı savunma yapısının risklerini açık biçimde gösterdi. ASELSAN başta olmak üzere millî savunma sanayisi kuruluşlarının geliştirilmesi ve haberleşme sistemlerinin yerlileştirilmesi yönündeki çalışmalar hız kazandı. Harekât bu nedenle Türkiye’nin savunma sanayisi politikasında önemli bir kırılma noktası olarak kabul ediliyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB üyeliği yeni bir katman oluşturdu

Kıbrıs Cumhuriyeti, Ada’da kapsamlı bir çözüm sağlanamadan 2004’te Avrupa Birliği’ne üye oldu. Hukuken Ada’nın tamamı AB toprağı sayılmasına rağmen, Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin etkili kontrol kullanmadığı kuzey kesiminde AB müktesebatının uygulanması geçici olarak askıya alındı.

Bu yapı nedeniyle Kıbrıslı Türkler AB vatandaşlığı haklarından bireysel olarak yararlanabilse de kuzeydeki kurumlar AB’nin resmî yapısına dahil değil. AB, Kıbrıs Türk toplumuna ekonomik ve sosyal destek programları uyguluyor ancak bu yardımların kuzeydeki yönetimi tanıma anlamına gelmediğini özellikle belirtiyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB üyeliği, Türkiye’nin Avrupa Birliği sürecini de doğrudan etkiledi. Limanların ve havaalanlarının Kıbrıs Cumhuriyeti bağlantılı taşıtlara açılması, müzakere başlıkları ve karşılıklı tanıma tartışmaları Türkiye-AB ilişkilerinin kronik sorunlarından biri haline geldi.

2004 Annan Planı iki toplumdan farklı sonuç aldı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan’ın hazırladığı kapsamlı çözüm planı, 24 Nisan 2004’te iki toplumda ayrı ayrı referanduma sunuldu. Plan, iki kurucu devletten oluşacak birleşik federal bir Kıbrıs öngörüyordu.

Kıbrıs Türk seçmenlerin çoğunluğu plana “evet” derken Kıbrıs Rum seçmenlerin büyük çoğunluğu “hayır” oyu verdi. Planın yürürlüğe girebilmesi için her iki toplum tarafından kabul edilmesi gerektiğinden birleşme gerçekleşmedi.

Referandum sonucu, Türk tarafında uluslararası izolasyonların kaldırılması beklentisini güçlendirdi ancak geniş çaplı doğrudan tanınma sağlanmadı. Rum tarafında ise güvenlik, Türk askerlerinin varlığı, garantiler, mülkiyet ve planın uygulanabilirliği konularındaki kaygılar belirleyici oldu.

Crans-Montana görüşmeleri de sonuçsuz kaldı

BM gözetiminde uzun yıllar boyunca çok sayıda müzakere turu gerçekleştirildi. Görüşmeler genel olarak iki toplumlu, iki bölgeli ve siyasi eşitliğe dayalı bir federasyon çerçevesinde yürütüldü.

2017’de İsviçre’nin Crans-Montana kasabasında düzenlenen konferans, çözüm için en kapsamlı girişimlerden biri oldu. Yönetim ve güç paylaşımı, toprak, mülkiyet, güvenlik ve garantiler başlıkları ele alınmasına rağmen taraflar nihai anlaşmaya ulaşamadı.

Crans-Montana sonrasında Kıbrıs Türk tarafında egemen eşitliğe dayalı iki devletli çözüm tezi daha güçlü biçimde savunulmaya başlandı. Kıbrıs Rum tarafı ise BM kararları çerçevesindeki iki bölgeli, iki toplumlu federasyon modelini temel çözüm zemini olarak korudu.

Günümüzde iki farklı çözüm modeli karşı karşıya bulunuyor

Türkiye ve Kıbrıs Türk tarafı, mevcut koşullarda yeni bir ortaklığın ancak iki tarafın egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesiyle kurulabileceğini savunuyor. Bu yaklaşım, iki devletin işbirliğine dayalı bir çözümü öne çıkarıyor.

Kıbrıs Rum tarafı, Yunanistan, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin yerleşik kararları ise iki bölgeli, iki toplumlu federasyon modelini destekliyor. Rum tarafı, iki devletli çözümün Ada’nın bölünmesini kalıcı hale getireceğini ileri sürüyor.

Tarafların müzakerelerin hangi statü temelinde başlayacağı konusunda dahi anlaşamaması, kapsamlı görüşmelerin yeniden başlamasını zorlaştırıyor. BM Genel Sekreteri’nin 2025’te yürüttüğü gayriresmî toplantılarda yeni geçiş noktaları, mayın temizliği, çevre, gençlik ve ortak teknik çalışmalar gibi güven artırıcı önlemler üzerinde ilerleme aranmıştı.

Doğu Akdeniz’deki enerji mücadelesi Kıbrıs’ın önemini artırdı

Doğu Akdeniz’de doğal gaz sahalarının keşfedilmesi, Kıbrıs sorununu enerji güvenliği ve deniz yetki alanları tartışmalarının merkezine taşıdı. Kıbrıs Cumhuriyeti, çeşitli ülkelerle münhasır ekonomik bölge anlaşmaları yaparak uluslararası enerji şirketlerine ruhsat verdi.

Türkiye, Kıbrıs Türklerinin Ada’nın doğal kaynaklarında eşit hak sahibi olduğunu ve Rum yönetiminin tek taraflı işlemler yapamayacağını savundu. Ankara ayrıca kendi kıta sahanlığı iddiaları doğrultusunda sondaj ve sismik araştırma faaliyetleri yürüttü.

Bu uyuşmazlık, Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve diğer bölge ülkeleri arasındaki ilişkileri etkiliyor. Kıbrıs’ta siyasi çözüm sağlanması halinde enerji kaynaklarının ortak projeler ve bölgesel işbirliği için kullanılabileceği; çözümsüzlüğün devamında ise gerilim kaynağı olmayı sürdüreceği değerlendiriliyor.

Mülkiyet sorunu çözümün en karmaşık başlıklarından biri

1974’te yer değiştiren Rum ve Türklerin geride bıraktıkları taşınmazlar, Kıbrıs sorununun en kapsamlı hukuki ve ekonomik dosyalarından birini oluşturuyor. Eski mülk sahipleri iade, tazminat veya takas talep ederken mevcut kullanıcıların haklarının nasıl korunacağı konusunda farklı görüşler bulunuyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kuzeyde oluşturulan Taşınmaz Mal Komisyonunu belirli koşullarda başvurulması gereken iç hukuk yolu olarak kabul etti. Bununla birlikte mülkiyet meselesi, yalnızca bireysel davalarla çözülebilecek bir konu olmaktan çok, kapsamlı siyasi anlaşmanın toprak ve nüfus düzenlemeleriyle bağlantılı bir parçası olmayı sürdürüyor.

Olası bir çözümde hangi bölgelerin yönetiminin değişeceği, kaç kişinin eski mülküne dönebileceği, hangi taşınmazlar için tazminat ödeneceği ve finansmanın nasıl sağlanacağı temel tartışma alanları arasında bulunuyor.

Kayıp kişiler dosyası insani önemini koruyor

1963-1964 çatışmaları ile 1974 olaylarında yüzlerce Türk ve Rum kayboldu. Aileler uzun yıllar yakınlarının akıbetini öğrenemedi.

Birleşmiş Milletler desteğiyle çalışan Kayıp Şahıslar Komitesi, iki toplumlu ekipler aracılığıyla mezar alanlarını araştırıyor, bulunan kalıntıları kimliklendirmeye ve ailelere teslim etmeye çalışıyor. Bu faaliyet, siyasi anlaşmazlıktan bağımsız biçimde yürütülen en önemli insani işbirliği alanlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Ancak tüm kayıpların akıbeti henüz açıklığa kavuşturulmuş değil. Tanıkların yaşlanması, yerleşim alanlarının değişmesi ve bazı mezarların taşınmış olabileceği iddiaları, çalışmaların zamanla yarışmasına neden oluyor.

Kapalı Maraş tartışması devam ediyor

Mağusa yakınlarındaki Maraş bölgesi, 1974 öncesinde Akdeniz’in önemli turizm merkezlerinden biriydi. Rum nüfusun bölgeden ayrılmasının ardından Maraş askerî kontrol altında kapalı tutuldu.

Birleşmiş Milletler kararlarında bölgenin eski sakinleri dışındaki kişilerce iskân edilmemesi gerektiği belirtilirken, son yıllarda Maraş’ın bazı kısımlarının ziyaretçilere açılması yeni tartışmalara neden oldu. Rum tarafı ve uluslararası kuruluşlar adımların BM kararlarına aykırı olduğunu savunurken, Türk tarafı mülkiyet hakları gözetilerek açılım yapılabileceğini belirtiyor.

Maraş, mülkiyet, egemenlik, yerinden edilmiş kişiler ve güven artırıcı önlemlerin bir araya geldiği sembolik dosyalardan biri olmayı sürdürüyor.

Harekât Türkiye ile Yunanistan ilişkilerini kalıcı biçimde etkiledi

1974 sonrasında Türkiye-Yunanistan ilişkileri yalnızca Kıbrıs üzerinden değil, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki diğer uyuşmazlıklarla birlikte şekillendi. Kıta sahanlığı, hava sahası, karasuları, adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanları gibi sorunlar Kıbrıs meselesiyle iç içe geçti.

İki ülke arasındaki siyasi gerilim yükseldiğinde Kıbrıs’taki askerî denge daha fazla önem kazanıyor. Diyalog dönemlerinde ise Ada’daki çözüm çabalarının ilerleyebileceği beklentisi doğuyor.

Kıbrıs meselesi, NATO üyesi Türkiye ve Yunanistan arasında savunma planlamasını zorlaştıran stratejik bir sorun olmaya devam ediyor. İngiltere’nin Ada’daki egemen üsleri ve garantörlük statüsü de Kıbrıs’ı Avrupa, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz güvenlik denkleminde özel bir konumda tutuyor.

Kuzey Kıbrıs’ın ekonomisi Türkiye ile yakından bağlantılı

KKTC’nin yalnızca Türkiye tarafından tanınması, doğrudan uluslararası ticaret, ulaşım ve finans ilişkilerini sınırlandırıyor. Kuzey Kıbrıs’a uluslararası uçuşların büyük bölümü Türkiye üzerinden gerçekleştiriliyor.

Türkiye, KKTC’nin bütçesine, altyapısına, ulaşımına, eğitimine ve kamu hizmetlerine mali destek sağlıyor. Türk lirasının kullanılması nedeniyle Türkiye’deki enflasyon ve kur hareketleri kuzey ekonomisini doğrudan etkiliyor.

Buna karşılık yükseköğretim, turizm, inşaat ve hizmet sektörleri kuzey ekonomisinin temel alanlarını oluşturuyor. Siyasi çözümsüzlük, yabancı yatırım, uluslararası finansmana erişim ve ticaret imkanları üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Toplumlar arası temaslar geçmişe göre arttı

2003’ten itibaren geçiş noktalarının açılması, Türk ve Rum toplumları arasında günlük temasları artırdı. Binlerce kişi çalışma, eğitim, alışveriş, turizm, dinî ziyaret veya aile bağları nedeniyle karşılıklı geçiş yapmaya başladı.

İki toplumlu sivil toplum kuruluşları, sendikalar, meslek örgütleri ve gençlik grupları ortak projeler yürütüyor. Kültürel mirasın korunması, kayıp kişilerin bulunması, sağlık, çevre ve afetlerle mücadele gibi alanlarda teknik komiteler faaliyet gösteriyor.

Bununla birlikte yarım yüzyılı aşan ayrılık, iki toplumun farklı eğitim sistemlerinde ve farklı tarih anlatılarıyla yetişmesine yol açtı. Yeni kuşakların birbirini yeterince tanımaması, karşılıklı güvensizlik ve milliyetçi söylemler kalıcı uzlaşmanın önündeki toplumsal engeller arasında yer alıyor.

Türkiye’de 20 Temmuz barış ve güvenliğin simgesi olarak anılıyor

Türkiye ve KKTC’de harekâtın başladığı 20 Temmuz, “Barış ve Özgürlük Bayramı” olarak kutlanıyor. Resmî törenlerde harekâtın Kıbrıs Türk toplumunu ortadan kaldırılma tehlikesinden kurtardığı ve Ada’ya barış getirdiği vurgulanıyor. Türkiye’nin resmî görüşü, 1974’ten bu yana toplumlar arası geniş çaplı çatışma yaşanmamasını harekâtın yarattığı güvenlik dengesiyle ilişkilendiriyor.

Kıbrıs Rum tarafında ise 20 Temmuz, işgalin ve yerinden edilmenin başlangıcı olarak anılıyor. Törenlerde kayıp kişiler, göçmenler, mülkiyet kayıpları ve Ada’nın bölünmüşlüğü öne çıkarılıyor.

Bu karşıt anma biçimleri, Kıbrıs sorununda yalnızca toprak ve yönetim paylaşımı değil, tarihsel hafıza ve adalet algısı konusunda da derin bir ayrılık bulunduğunu gösteriyor.

Harekâtın en belirgin sonucu güvenlik ile bölünmüşlüğün birlikte kalıcılaşması oldu

Kıbrıs Barış Harekâtı, Türk toplumu açısından 1960’lı yıllardan beri devam eden kuşatma, saldırı ve güvenlik kaygılarını sona erdiren temel gelişme olarak kabul ediliyor. Kuzeyde coğrafi bütünlüğe sahip bir Türk yönetiminin oluşması, Kıbrıs Türklerinin kendi kurumları altında yaşamasını sağladı.

Öte yandan harekât, Ada’nın fiilen ikiye bölünmesini, geniş nüfus hareketlerini, mülkiyet sorunlarını ve uluslararası tanınma uyuşmazlığını kalıcılaştırdı. Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün 1964’ten beri görev yapması, çözümsüzlüğün ne kadar uzun sürdüğünü ortaya koyuyor.

Bugün Kıbrıs’ta sıcak savaş yaşanmaması önemli bir kazanım olsa da mevcut düzen kapsamlı barış anlaşmasına dayanmıyor. Ateşkes hattı, yabancı askerî varlık, garantörlük sistemi, kayıplar, mülkiyet, egemenlik ve uluslararası statü sorunları varlığını koruyor.

Kıbrıs sorununun geleceğini siyasi eşitlik ve güvenlik belirleyecek

Kalıcı çözüm için yönetim ve güç paylaşımı, siyasi eşitlik, toprak düzenlemesi, mülkiyet, güvenlik, garantiler ve askerî varlık başlıklarının aynı paket içinde ele alınması gerekiyor. Taraflardan biri için güvenlik sağlayan bir düzenin diğer tarafça tehdit olarak görülmesi, müzakerelerin temel çıkmazını oluşturuyor.

Türk tarafı geçmişte yaşanan saldırılar nedeniyle Türkiye’nin etkin ve fiilî garantisinin vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Rum tarafı ise Türkiye’nin askerî varlığının ve tek taraflı müdahale hakkının devam ettiği bir düzeni güvenli kabul etmiyor.

Kıbrıs Barış Harekâtı bu nedenle yalnızca 1974’te tamamlanmış bir askerî operasyon olarak değil, günümüzdeki siyasi modelleri, güvenlik doktrinlerini, Türkiye-Yunanistan ilişkilerini ve Doğu Akdeniz dengelerini biçimlendiren canlı bir tarihsel kırılma olarak önemini koruyor. Aradan geçen yarım yüzyılı aşkın süre, çatışmanın durdurulabildiğini ancak ortak ve kalıcı bir barış düzeninin henüz kurulamadığını gösteriyor.

Belediye Başkanı Muhsin Dere’nin şehir dışındaki programlarının tamamlanmasının ardından görevine yeniden başlayacağı bildirildi.

Çocukların keyifli vakit geçirmesinin amaçlandığı etkinliğe ilçedeki tüm çocuklar davet edildi.

Şükrü, Zafer ve Oktay Aşkın’ın babası, Dudu, Kazım, Ali, Cafer Aşkın’ın kardeşleri olan Servet Aşkın’ın vefatı, ailesi ve sevenlerini derin üzüntü içerisinde bıraktı.

Merhumun cenazesi bugün Çorum Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü'nde yapılacak olan cenaze hazırlık işlemlerinin tamamlanması sonrası saat13.00 'de Büyük Palabıyık Köyü’nde toprağa verilecek.

Merhuma Allah’tan rahmet, ailesi ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

Merhumun cenazesi, ailesi, yakınları ve köy sakinlerinin katılımıyla Bozyayla Köyü Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlandı.

Bayram Ünlü’ye Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

Merhuma Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve hemşerilerine başsağlığı dileriz.

Merhumun cenazesi, ailesi, yakınları ve sevenlerinin katılımıyla Ulu Mezarlık’ta son yolculuğuna uğurlandı.

Hasan Kavaklı’ya Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

FIFA Dünya Kupası tarihinde ilk kez düzenlenen kapsamlı devre arası gösterisi, New Jersey’deki New York New Jersey Stadyumu’nda gerçekleştirildi. FIFA tarafından açıklanan programda gösterinin Coldplay’in solisti Chris Martin tarafından hazırlandığı ve milyonlarca izleyiciye canlı ulaştırılacağı belirtilmişti.

Dünyaca ünlü sanatçılar sahneye çıktı

Devre arası gösterisinde Madonna, Shakira, BTS ve Justin Bieber kısa performanslarla sahne aldı. Burna Boy, orkestra şefi Gustavo Dudamel, PS22 Çocuk Korosu ve Coldplay üyeleri de yaklaşık 11 dakikalık programda yer aldı.

Madonna’nın gösterinin açılışını yaptığı, BTS’in “Dynamite” adlı şarkıyı seslendirdiği ve Justin Bieber’ın akustik bir performans sunduğu bildirildi. Shakira ise Burna Boy ile birlikte turnuva için hazırlanan parçayı seslendirdi.

dünya kupası final show'u izlemek için tıkla

TRT reklam ve maç analizine yer verdi

Türkiye’de final karşılaşmasını yayınlayan TRT 1, ilk yarının sona ermesinin ardından stadyumdaki gösteriye geçmedi. Devre arasında reklam kuşağı yayınlanırken, spor yorumcuları karşılaşmanın ilk yarısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bu nedenle karşılaşmayı TRT 1’den takip eden izleyiciler, FIFA’nın resmi devre arası programını canlı olarak izleyemedi. TRT’nin gösteriyi neden yayınlamadığına ilişkin haberin hazırlandığı saate kadar kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmuyordu.

Yayın tercihi sosyal medyada gündem oldu

Devre arası gösterisinin ekrana getirilmemesi, sosyal medya kullanıcılarının tepkisine neden oldu. Çok sayıda futbolsever, uzun süredir duyurulan ve yıldız sanatçıların katıldığı organizasyonun Türkiye’deki yayında gösterilmemesini eleştirdi.

Bazı kullanıcılar TRT’nin reklam ve maç analizini tercih etmesini yayıncılık açısından yanlış bulurken, bazı izleyiciler de devre arasının sportif değerlendirmelere ayrılmasını savundu. Tartışma kısa sürede sosyal medyanın öne çıkan başlıkları arasına girdi.

Devre arası şovu ilk kez düzenlendi

FIFA, 2026 Dünya Kupası finaliyle birlikte turnuva tarihinde ilk kez Super Bowl benzeri kapsamlı bir devre arası gösterisi düzenledi. Program, FIFA ile Global Citizen işbirliğinde hazırlanırken elde edilen gelirin çocukların eğitim ve spor olanaklarını destekleyen bir fona aktarılması hedeflendi.

Gösterinin futbolun geleneksel yapısını değiştirdiğini savunanlar kadar, organizasyonu küresel bir eğlence etkinliğine dönüştürdüğünü düşünenler de oldu. Bazı yabancı yayıncılar programı canlı verirken, bazı kanallar devre arasını maç yorumlarına ayırmayı tercih etti.

İspanya kupaya uzatmalarda ulaştı

Final karşılaşmasının normal süresinde gol sesi çıkmadı ve mücadele uzatma bölümlerine taşındı. İspanya, Ferran Torres’in 106. dakikada attığı golle Arjantin’i 1-0 mağlup ederek Dünya Kupası’nı kazandı.

İspanya bu sonuçla tarihindeki ikinci dünya şampiyonluğuna ulaşırken, son şampiyon Arjantin unvanını koruyamadı. Dev final kadar, karşılaşmanın devre arasındaki yayın tercihi de Türkiye’de gecenin en fazla konuşulan gelişmelerinden biri oldu.

Merhumenin cenazesi, ailesi, yakınları ve köy sakinlerinin katılımıyla Örenseki Köyü Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlandı.

Hamide Uludağ’a Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.

Çiftin nikâh akdi, Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın tarafından şahitler ve davetlilerin huzurunda gerçekleştirildi.

Başkan Aşgın, genç çifti ve ailelerini tebrik ederek Kübra ile Eren’e ömür boyu mutluluklar diledi.

Adli tatil döneminde tutuklu dosyaları, tutukluluk incelemeleri ve kanunlarda ivedi olduğu belirtilen dava ve işler ele alınacak. Ertelenen yargılamalara ise yeni adli yılın başlayacağı 1 Eylül 2026’dan itibaren devam edilecek.

Nöbetçi mahkemeler görev yapacak

Adli tatil, adliyelerin tamamen kapanması anlamına gelmiyor. Belirlenen nöbetçi mahkemeler ve Cumhuriyet savcılıkları, tatil süresince yargı hizmetlerinin aksamaması için görev başında olacak.

Ceza Muhakemesi Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda adli tatilde görülebileceği belirtilen işler sonuçlandırılmaya devam edecek. Adalet Bakanlığının önceki dönem açıklamalarında da nöbetçi mahkeme ve savcılıkların bu kapsamdaki dava ve işlemleri sürdüreceği bildirilmişti.

Tutuklu dosyalarına öncelik verilecek

Adli tatil boyunca tutuklu sanıklara ilişkin dosyalar ile tutukluluk durumlarının incelenmesi gereken işlemler bekletilmeyecek. Koruma tedbirleri ve gecikmesinde sakınca bulunan ceza yargılaması işlemleri de nöbetçi birimlerce ele alınacak.

Kanunlarda acil olduğu açıkça belirtilen hukuk ve idari yargı işleri de tatil kapsamının dışında tutulacak. Adli tatilde görülmesi zorunlu olmayan dava ve duruşmalar için ise yeni tarihler belirlenecek.

Yargıtayda iki nöbetçi daire çalışacak

Yargıtayda adli tatil süresince biri ceza, diğeri hukuk alanında olmak üzere nöbetçi daireler görev yapacak. Ceza dairesi öncelikle tutuklu sanıklara ilişkin dosyaları inceleyecek.

Nöbetçi hukuk dairesi ise kanunen acil sayılan başvuru ve işlemleri değerlendirecek. Diğer dosyaların incelenmesine yeni adli yılın başlamasının ardından devam edilecek.

Danıştay acil başvuruları değerlendirecek

Danıştayda oluşturulacak nöbetçi heyet, adli tatil boyunca acil nitelikteki idari yargı başvurularını ele alacak. Yürütmenin durdurulması talepleri, gecikmesi halinde telafisi güç zarar doğurabilecek işlemler arasında değerlendirilecek.

Nöbetçi heyetin çalışma alanı adli tatilde görülmesine izin verilen konularla sınırlı olacak. Olağan inceleme kapsamındaki dosyalar ise tatilin ardından ilgili dairelerin gündemine alınacak.

Anayasa Mahkemesi adli tatil kapsamında değil

Anayasa Mahkemesinde adli tatil uygulaması bulunmuyor. Yüksek Mahkeme, bireysel başvurular ve diğer anayasal görevleri kapsamında çalışmalarına devam ediyor.

AYM’de izinlerin genellikle yaz döneminde kullanılması çalışmaların tamamen durduğu anlamına gelmiyor. Başvuru süreleri ve yasal yükümlülükler bakımından vatandaşların ilgili mevzuatta belirlenen tarihleri dikkate alması gerekiyor.

Yeni adli yıl 1 Eylül’de başlayacak

20 Temmuz’da başlayan adli tatil, 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü sona erecek. Mahkemeler, savcılıklar ve yüksek yargı organları 1 Eylül’den itibaren olağan çalışma düzenine dönecek.

Yeni adli yılın başlamasıyla ertelenen duruşmalar yapılacak ve adli tatil süresince bekleyen dosyaların incelemesine devam edilecek. Yargıtayın adli yıl açılışları da adli tatilin sona ermesinin ardından gerçekleştiriliyor.

Merhum Tümer Erdoğan’ın cenazesi, bugün Akşemseddin Camisi’nde ikindi namazının ardından kılınacak cenaze namazını müteakip Ulu Mezarlık’ta toprağa verilecek.

Merhuma Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve eğitim camiasına başsağlığı dileriz.

Sistemle LGS’ye giren yaklaşık 1 milyon öğrenci ile YKS’ye katılan yaklaşık 2,5 milyon genç ve ailelerinin tercih sürecinde iş gücü piyasası verilerinden yararlanması amaçlanıyor. DABİS, öğrencilere doğrudan bölüm önermek yerine mezuniyet sonrasındaki çalışma hayatına ilişkin genel bir görünüm sunuyor.

Meslek ve bölümlere ilişkin göstergeler sunuluyor

Danışman Bilgi Sistemi’nde mesleki alanları tercih edecek öğrenciler için 14, ön lisans ve lisans programlarını tercih edecek adaylar için ise 15 ayrı gösterge yer alıyor. Kullanıcılar farklı meslek ve bölümlerin mezuniyet sonrasındaki sonuçlarını aynı sistem üzerinden inceleyebiliyor.

Göstergeler arasında istihdam oranı, ilk iş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan iş yeri sayısı, girişimcilik oranı ve akademide çalışma oranı bulunuyor. Mezunların çalıştıkları sektörler ile işletmelerin büyüklüklerine ilişkin veriler de sistemde gösteriliyor.

Mezunların iş bulma süreleri karşılaştırılabiliyor

DABİS, mezunların eğitim hayatından çalışma hayatına ne kadar sürede geçtiğini ayrıntılı biçimde gösteriyor. Mezuniyetten önceki altı ayda işe başlayanlar ile mezuniyet sonrasındaki ilk altı ayda iş bulanlar ayrı gruplar halinde değerlendiriliyor.

İlk işine altı ila 12 ay arasında veya 12 aydan daha uzun sürede yerleşen mezunların oranları da sistem üzerinden görülebiliyor. Böylece adaylar, tercih etmeyi düşündükleri alandan mezun olanların iş gücü piyasasına geçiş hızını karşılaştırabiliyor.

İstihdamın devamlılığı da görülebiliyor

Sistem yalnızca mezunların bir işe girip girmediğini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve mesleki hareketliliklerini de ortaya koyuyor. Üniversite mezunlarının işten ayrıldıktan sonra yeni bir işe geçiş süreleri bölüm ve üniversite bazında incelenebiliyor.

Mesleki alanlarda mezunların eğitim aldıkları ilde çalışmaya devam edip etmedikleri de bölgesel istihdam oranlarıyla gösteriliyor. Böylece öğrenciler, seçmeyi düşündükleri alanın kendi şehirlerindeki istihdam imkânları hakkında da fikir edinebiliyor.

Ücret ve girişimcilik verileri incelenebiliyor

DABİS üzerinden farklı bölüm ve mesleklerden mezun kişilerin ücret dağılımları karşılaştırılabiliyor. Veriler, öğrencilere kesin bir maaş garantisi sunmuyor ancak geçmiş dönem mezunlarının kazanç durumlarına ilişkin genel bir tablo ortaya koyuyor.

Üniversite mezunlarının kendi işini kurma oranları ile girişimlerin ne kadar süre faaliyet gösterdiği de sistemde yer alıyor. Mezunların ağırlıklı olarak hangi sektörlerde ve hangi ölçekteki işletmelerde çalıştıkları da kullanıcıların erişimine sunuluyor.

Veriler üç kurumdan alınan bilgilerle oluşturuldu

Sistemdeki göstergeler, Yükseköğretim Kurulu ve Millî Eğitim Bakanlığından alınan mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumunun çalışan kayıtlarına dayanıyor. 2010-2024 yılları arasındaki veriler, kişisel bilgilerden arındırılarak eşleştirildi ve analiz edildi.

Oluşturulan mikro veri setleri sayesinde mesleki eğitim alanları ile üniversite programlarının iş gücü piyasasındaki karşılıkları ölçülebiliyor. Kullanıcılara bireysel kişilerin bilgileri yerine toplulaştırılmış sonuçlar gösteriliyor.

Sisteme İŞKUR Mobil üzerinden erişiliyor

Öğrenci, veli ve mezunların sistemi kullanabilmesi için İŞKUR Mobil uygulamasını telefonlarına indirmesi gerekiyor. Kullanıcılar profil oluşturduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi bölümüne giriş yapabiliyor.

Mesleki alanlar için “Ortaöğretim”, ön lisans ve lisans programları için ise “Yükseköğretim” sekmesinin seçilmesi gerekiyor. Uygulama hem IOS hem de Android işletim sistemine sahip cihazlardan kullanılabiliyor.

Sistem tercih yerine geçmiş verileri gösteriyor

DABİS, gençlerin yerine tercih yapan veya mezuniyet sonrasında kesin iş garantisi veren bir uygulama olarak kullanılmıyor. Sistemdeki göstergeler, geçmiş yıllarda mezun olan kişilerin çalışma hayatına ilişkin toplulaştırılmış verilerinden oluşuyor.

Bu nedenle öğrencilerin tercih yaparken ilgi, yetenek, akademik başarı ve kişisel hedeflerini de dikkate alması gerekiyor. İş gücü piyasası göstergeleri ise tercih sürecinde değerlendirilmesi gereken destekleyici unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

DABİS herkesin erişimine açıldı

Danışman Bilgi Sistemi, Temmuz 2025’te Cumhurbaşkanlığı tarafından İŞKUR’a devredildi. Sistem daha sonra 81 ilde görev yapan İŞKUR iş ve meslek danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılmaya başlandı.

DABİS’in İŞKUR Mobil uygulamasına taşınmasıyla hizmet öğrenci, veli ve mezunların doğrudan erişimine açıldı. Böylece gençlerin yalnızca hangi bölümü kazanabileceklerini değil, mezuniyet sonrasında kendilerini nasıl bir çalışma hayatının bekleyebileceğini de değerlendirebilmesi hedefleniyor.

Açıklamada, “Diyarbakır’da görevi başında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybeden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Başmüfettişimiz Musa Eker’in vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz. Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, çalışma arkadaşlarına ve Bakanlık camiamıza başsağlığı ve sabır diliyoruz. Mekânı cennet, makamı âli olsun” ifadelerine yer verildi.

Olayın meydana geldiği anlar bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi. Görüntülerde hortumun aniden oluştuğu, çevredeki hafif yapıları ve park halindeki araçları etkilediği dikkat çekti.

Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum paniğe neden oldu

Ulukavak Mahallesi’nde bulunan Pazartesi Pazarı alanında oluşan hortum, özellikle pazar çevresindeki vatandaşları endişelendirdi. Hortumun etkisiyle bölgede park halindeki bir minibüs ile bir hafif ticari aracın şiddetli şekilde sarsıldığı kaydedildi.

Olay anında pazarda bulunan bir kişinin, hortumun yaklaştığını fark ederek hızla olay yerinden uzaklaştığı görüldü. Olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı ancak oluşan ani doğa olayı, çevrede kısa süreli panik yarattı.

Hortum anı güvenlik kamerasıyla kaydedildi

Hortumun meydana geldiği anlar, pazaryerine yakın bir iş yerine ait güvenlik kamerasına yansıdı. Kayıtlarda, hortumun aniden oluştuğu, çevredeki tozları savurduğu ve park halindeki araçları şiddetli şekilde sarstığı net şekilde görülüyor.

Kısa sürede etkisini kaybeden hortumun ardından vatandaşlar yaşadıkları şaşkınlığı gizleyemezken, olayla ilgili herhangi bir maddi hasar bildirilmedi.

Pençe-Kilit operasyonu bölgesinde 20 Şubat Perşembe günü bölücü terör örgütü mensupları ile çıkan çatışmada Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu şehit düştü. 24 yaşındaki Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi, dün gece saatlerine askeri uçakla Merzifon Havalimanı’na getirildi. Ailesi ve protokol üyeleri tarafından karşılanan Mustafa Uslu’nun naaşı, daha sonra tören için memleketi Bayat ilçesine bağlı Çukuröz köyüne getirildi. Helallik istenmesinin ardından Şehit Mustafa Uslu için tören düzenlendi. Öğlen namazını müteakiben kılınan cenaze namazının ardından Şehit Mustafa Uslu’nun cenazesi köy mezarlığında toprağa verildi.

Vali, "Vatana helal olsun" diyen babayı alnından öptü

Bekar olduğu öğrenilen Mustafa Uslu’nun kardeşleri, Recep, Ramazan, Döndü ve Fatma Uslu ile annesi Keziban Uslu, babası Sadık Uslu ve aile yakınları tabutun başında gözyaşı döktü. Şehit Mustafa Uslu’nun babası Sadık Uslu ise gözyaşı dökerken, "Asker oğlum vatana helal olsun" diyerek bağırdı. Güçlükle yürüyen baba Sadık Uslu’nun yanına gelen Çorum Valisi Ali Çalgan, kendisini alnından öptü.

Mevzisini son ana kadar terk etmemiş

Öte yandan, İHA muhabirinin ulaştığı bilgilere göre, Piyade Sözleşmeli Er Mustafa Uslu'nun Pençe-Kilit operasyonu alanındaki üs bölgesine sızmaya çalışan teröristler ile sis sebebiyle 5 metreye kadar düşen görüş mesafesine rağmen mevzisini terk etmeyerek son ana kadar çatıştığı öğrenildi. Mehmetçik tarafından, saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen 3 teröristin ise olaydan kısa süre sonra kaçmaya çalışırken etkisiz hale getirildiği ve Uslu’nun kanının yerde bırakılmadığı bilgisine ulaşıldı.

Cenaze törenine Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu, Çorum Valisi Ali Çalgan, AK Parti Çorum Milletvekilleri Oğuzhan Kaya ve Yusuf Ahlatçı, Çorum Belediye Başkanı Halil ibrahim Aşgın, askeri erkan, protokol üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Çevredeki vatandaşlar 112'yi arayarak yardım istedi.

Bu sırada aynı sokakta esnaflık yapan Eren Ünal, iş yerindeki yangın tüpünü alarak yangını söndürdü.

Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, itfaiye gelene dek çöpteki yangının tarihi yapıya sıçrama tehlikesi olduğunu, bu nedenle yangına müdahale ettiğini söyledi.

Ünal, yangının çöp konteynerine dökülen soba külünden çıkmış olabileceğini kaydetti.

Bu arada vatandaşlar 112'yi arayarak, yangının söndürüldüğünü haber verdi.

Sağlık görevlilerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından yaralılardan M.K, Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, zanlı İ.Ö ise kentte bulunan özel bir hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Olayın duyulmasının ardından M.K.'nin yakınları hastaneye akın ederken, polis ekipleri hastanede geniş güvenlik önlemi aldı.

Olayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

İznin ardından bina sakinleri evlerine, görevlilerce verilen baretleri takarak girdi ve ihtiyaç duydukları bazı eşyaları aldı.

Çorum Belediyesi ekipleri de bina içindeki hasarı tespit etmek üzere inceleme yaptı.

Patlamadan etkilenen daireler görüntüledi

Akıncı Apartmanı'nın, Hilal Apartmanı'na bakan cephesindeki dairelerin camlarının kırıldığı, cephe duvarlarının bazı bölümlerinin yıkıldığı, eşyaların hasara uğradığı görüldü.

Akıncı Apartmanı sakinlerinden Şahin Alkan, AA muhabirine, patlama nedeniyle evdeki eşyalarının paramparça olduğunu söyledi.

Patlamanın ardından kiraladığı başka bir evde kalmaya başladığını belirten Alkan, "Bugün girmemize izin verilince evden kıyafet ve yiyecek bir şeyler aldık. Canımızın sağ olması bize yeter. Mal elimizin kiridir." dedi.

Apartman sakinlerinden Mustafa Sungurlu da patlamanın ardından kardeşinin evine yerleştiğini dile getirerek, "Evin içi cam kırıkları ve molozla dolu. Her şey çok kötü." diye konuştu.

Apartmanın 5. katında oturan babasının eşyalarını almaya gelen İbrahim Eker ise kendi evlerinin yalnızca pencerelerinin kırıldığını, diğer bazı dairelerdeki bütün eşyaların ise zarar gördüğünü anlattı.

Binadaki bazı çelik kapıların dahi kırıldığını vurgulayan Eker, "Babam diyaliz hastası. Eve girip diyaliz malzemelerini aldık. Büyük bir felaketten kurtulduk. İnşallah devlet elinden geleni yapacak, bize yardım edecek." ifadesini kullandı.

Gürcan Dereli ise 4. kattaki dairesinin camlarının kırıldığına, zararın az olduğuna işaret ederek, "Bizim başka bir sıkıntımız yok ama ikinci ve üçüncü katlarda zayiat çok. Kırılan yerler var. Evden kıyafet ile bazı acil ihtiyaçlarımız için eşyalar çıkardık." dedi.

Çorum'da Osmancık Caddesi'ndeki Hilal Apartmanı'nda 3 Kasım'da doğal gazdan kaynaklandığı değerlendirilen patlamada 1 kişi hayatını kaybetmiş, 33 kişi yaralanmıştı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce hazırlanan raporda 16 daire ile 12 iş yerinin patlama nedeniyle ağır hasar aldığı belirtilmiş, patlamanın meydana geldiği Hilal Apartmanı için ağır hasarlı olması nedeniyle yıkım kararı verilmişti.

Edinilen bilgiye göre, İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube ekiplerinin Söğütlüevler Caddesi üzerinde yaptıkları uygulamada, şüphe üzerine durdurulan araçta 30 gram bonzai maddesi ele geçirildi.

Araç sürücüsü İ.B. gözaltına alınırken araç incelenmek üzere çekici ile polis merkezine götürüldü.

Kaza, Çorum-Samsun karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, şehir merkezine seyir halinde olan Fatih Pilgir yönetimindeki motosiklet, Bölge Trafik Müdürlüğü yakınlarında sürücüsünün kontrolünden çıkarak bariyerlere çarptı. Kazada yaralanan motosiklet sürücüsü sağlık ekiplerinin olay yerinde yaptığı ilk müdahalenin ardından Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

NASA, Türkiye'den de gözlemlenebilen meteorlar için saatte yaklaşık 100 meteor beklediğini açıklamıştı.  Çorum Çatak Tabiat Parkı'ndaki görüntüler eşsiz manzaralara sahne oldu.

Eşsiz görüntüler ortaya çıkaran "Perseid meteor yağmuru" Çorum Çatak Tabiat Parkı'nda gözlemlendi.

PERSEID METEOR YAĞMURU NEDİR?

Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı partiküllerin her yıl ağustos ayında dünya atmosferine girmesiyle oluşan perseid meteor yağmuru bu adı gökyüzünde görünür saçılma noktası Perseus Takımyıldızı'na denk geldiği için alıyor.

Kazayı gören vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından müdahaleleri yapılan yaralılar hastaneye kaldırıldı.

Kaza ile ilgili inceleme başlatılırken, kaza anı saniye saniye Kent Güvenliği Sistemi kameralarına yansıdı. Görüntülerde, kavşaktan karşıya geçmek isteyen otobüs ile hafif ticari aracın çarpıştığı görülüyor. Çarpmanın etkisi ile hafif ticari araç metrelerce sürüklenerek durabiliyor.