Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Karadeniz Stratejik Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen konferansta Rize’nin deprem riskine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bektaş, 2012 yılında Gürcistan sahilinde meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki depremin ardından Karadeniz hattı boyunca ilerleyen artçı sarsıntıların Rize açıklarına doğru yöneldiğini söyledi.
Bektaş, Batum açıklarının güçlü bir deprem kaynağı olduğunu belirterek, söz konusu artçıların Rize ve Trabzon’a doğru seyir izlediğini ve bölgedeki gerilmenin Rize’ye yöneldiğini ifade etti. Bu durumun, kentin deprem tehlikesini artırdığına dikkat çekti.
Rize üç fay hattı arasında sıkışıyor
Prof. Dr. Bektaş’a göre Rize, üç ayrı fay kaynağı arasında sıkışmış durumda. Bölgenin her yıl yaklaşık 1 milimetre kıyıya doğru itildiğini ve bu sıkışmanın devam ettiğini belirten Bektaş, AFAD Bilim Kurulu verilerine atıfla önümüzdeki 50 yıl içinde Rize sahilinde 6,6 büyüklüğünde deprem olasılığının yüzde 90 seviyesinde öngörüldüğünü aktardı.
Yüzde 10’luk bir ihtimalle daha büyük bir depremin de mümkün olabileceğini kaydeden Bektaş, özellikle dolgu alanlar üzerindeki yapılaşmaya dikkat çekti. Gevşek ve dolgu zeminlerde depremin binalara yüklediği etkinin sağlam kaya zemine göre birkaç kat daha fazla olabileceğini ifade etti.
Dolgu alanlar ve eski yapılar risk altında
Bektaş, Rize sahil şeridinde önemli ölçüde dolgu alan bulunduğunu ve bu alanlardaki yapıların daha yüksek risk taşıdığını söyledi. Deprem yükünün dolgu zeminlerde dört kata kadar artabileceğini belirten Bektaş, özellikle 2018 yılında yürürlüğe giren yeni deprem tehlike haritasından önce yapılan yapıların gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
2018 öncesi deprem haritasında Rize’nin 4. derece deprem bölgesi olarak gösterildiğini hatırlatan Bektaş, yeni harita ile birlikte risk düzeyinin önemli ölçüde yükseltildiğini ifade etti.
Deprem görülmemesi güvenli anlamına gelmiyor
Karadeniz fay hattında uzun süredir büyük bir deprem yaşanmamış olmasının riskin düşük olduğu anlamına gelmediğini belirten Bektaş, aksine enerji birikiminin devam ettiğini söyledi. “Hiç deprem yaşamadık” algısının yanıltıcı olduğunu ifade eden Bektaş, belirsizliğin tehlikeyi artırdığını kaydetti.
Kandilli Rasathanesi kayıtlarına göre son 124 yılda Karadeniz sahil şeridinde 3 ve üzeri büyüklükte yüzlerce depremin meydana geldiğini aktaran Bektaş, Rize ve Trabzon’dan geçen fayların diri fay niteliğinde olduğunu belirtti. 2018 deprem tehlike haritasında Bartın’ın risk düzeyinin düşürüldüğünü, buna karşılık Trabzon’un iki kat, Rize’nin ise üç kat artırıldığını sözlerine ekledi.