Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan yönetmelikle, imar planlarında önemli değişikliklere gidildi. Yönetmeliğe, özel mülkiyete yapılaşma hakkı tanınamayan taşınmazlarda ilgili hakların başka parsellerde kullanılmasına olanak veren imar hakkı aktarımı tanımı eklendi. Buna bağlı olarak imar hakkı aktarılan alıcı parsel, yapılaşma hakkı verilemeyen verici parsel ve parselasyon planlarının e-Devlet üzerinden takip edildiği PARSİD sistemi de tanımlar arasına girdi.
Yeni düzenlemeyle parselasyon planları 30 gün süreyle askıya çıkarılacak ve PARSİD sistemi üzerinden e-Devlet’te duyurulacak. Bu süreçte yapılan itirazlar incelenecek; uygun bulunmazsa gerekçeli kararla planlar kesinleşecek, uygun bulunursa askı süreci yeniden başlayacak.
Kamu Hizmeti Alanlarına Esneklik ve Yeni Haklar
Yönetmelik, özel mülkiyet alanlarının kamu hizmetine ayrılması sürecini ayrıntılı biçimde düzenledi. Buna göre arazi ve arsa düzenlemesi, imar hakkı aktarımı veya kamulaştırma ve trampa gibi yöntemlerle kamu mülkiyetine geçiş mekanizmaları netleştirildi. Mevzuata uygun yapıların bedelli veya enkaz bedeli ödenerek yıkılması, hibe ya da bağış yoluyla geçiş gibi durumlarda vergi ve harç muafiyeti sağlanacak.
Kamu hizmet alanlarında kalan parsellerin imar haklarının başka parsellere aktarılabilmesi de önemli bir yenilik olarak öne çıkıyor. Alıcı ve verici parsellerin değer tespiti, lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşları veya kıymet takdir komisyonu tarafından yapılacak. Verici parselin hakları bedelsiz devredilecek ve tapu kütüğüne kamu hizmeti dışında kullanılamayacağı şerhi işlenecek.
İfraz ve Tevhid İşlemlerinde Kolaylıklar
Yeni yönetmelik, ifraz ve tevhid (birleştirme) işlemlerinde de esneklikler getiriyor. OHAL kapsamındaki alanlarda bağlantısız parseller tek bir parselasyon planına dahil edilebilecek. Ayrıca parsel dışı kalan bölümler, plan dışı kısımlar veya kamu yatırım alanları herhangi bir şart aranmaksızın düzenlemeye alınabilecek.
Bu düzenleme, özellikle afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde planlama ve uygulama açısından hız ve kolaylık sağlamayı hedefliyor.
Kamu Alanlarında Düzenleme ve Geçiş Süreçleri
Yönetmelik, kamu hizmet alanlarına ayrılan özel mülkiyetler için öncelikle arazi düzenlemesi yapılmasını öngörüyor. Gerekli durumlarda imar hakkı aktarımı, kamulaştırma, trampa veya Hazine arazilerinden tahsis gibi yöntemlerle kamu mülkiyetine geçiş sağlanacak.
Kamu hizmet alanlarındaki mevcut yapıların bedeli ödenerek kaldırılması planlanırken, bağış, terk veya trampa işlemleri için vergi, harç ve ücret alınmayacak. Bu adımların, kamu yatırımlarının daha hızlı ve düşük maliyetle hayata geçirilmesini kolaylaştırması bekleniyor.
Şehir Planlamasında Yeni Dönem
Resmi Gazete’de yayımlanan bu düzenleme, şehir planlamasında imar hakkı aktarımı kavramını yasal çerçeveye taşıyarak kentlerin planlı gelişimi açısından yeni bir dönem başlatıyor. Özel mülkiyetin korunması ve kamu yararının gözetilmesi dengesini hedefleyen yönetmelik, yatırım ve altyapı projelerinin önünü açacak nitelikte görülüyor.
Uzmanlar, özellikle PARSİD sisteminin devreye girmesiyle planlama süreçlerinin daha şeffaf ve denetlenebilir hale geleceğine dikkat çekiyor. Bu sayede hem vatandaşlar hem de yerel yönetimler için daha hızlı ve güvenilir bir süreç işletilmesi amaçlanıyor.