Yunanistan’ın Santorini Adası, son dönemde artan sismik hareketlilik ve volkanik aktivitelerle bilim insanlarının dikkatini çekiyor. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden Mostafavi Maresht, Osmanlı dönemine ait ilk jeoloji kitabı olarak bilinen "İlm-i Tabakatü’l Arz" adlı eserde, Santorini’deki depremlerin tarih boyunca benzer şekilde yaşandığını ortaya koydu.
Santorini'de "Tarih Tekerrür Eder" Uyarısı
26 Ocak 2025’ten bu yana Santorini ve çevresinde süregelen sismik hareketlilik, 18 bin 400’den fazla depreme neden oldu. Bunlardan 1300’ü, 3 ila 5,3 büyüklüğünde gerçekleşti.
Maresht, Santorini ile Kolumbo denizaltı volkanını kapsayan 30 kilometre uzunluğunda ve 20 kilometre genişliğinde bir alanda yoğun sismik hareketlilik yaşandığını belirterek, "Tarih tekerrür eder" ifadesinin jeolojik süreçler için de geçerli olduğunu vurguladı.
Osmanlı Kaynaklarında Santorini'nin Volkanik Yapısı
Maresht’in incelemelerine göre, "İlm-i Tabakatü’l Arz" adlı Osmanlı jeoloji kitabında Santorini Adaları'nın denizaltı volkanları olduğu açıkça belirtiliyor. Kitabın 83. sayfasında şu ifadeler yer alıyor:
"Santorini Adaları, denizaltı volkanlarıdır. Bu yanardağ aynı zamanda bir denizaltı yanardağıdır. Denizaltında patlama yaşanır. Erimiş lavlar ilk olarak deniz altında oluşur, lavlar deniz yüzeyine çıktığında kristalleşerek sertleşir ve yeni adalar meydana getirir."
Kitabın 80. sayfasında ise Akdeniz havzasındaki en büyük volkanlar arasında Vezüv, Etna, Stromboli ve Santorini’nin yer aldığı belirtiliyor. Ayrıca, 1886 yılında Etna'da yaşanan büyük bir patlamanın, lavların kilometrelerce uzağa ulaşmasına neden olduğu kaydedilmiş.
Santorini ve Günümüz Sismik Hareketliliği
Osmanlı kayıtlarında yer alan bilgiler sadece Santorini ile sınırlı değil. Kitapta, bugünkü adı Nisiros olan İncirli Adası’nda yaşanan volkanik patlamadan da bahsediliyor. Maresht, bu kayıtların günümüzde Santorini’de yaşanan olaylarla birebir örtüştüğünü belirterek, jeolojik döngülerin tekrar edebileceğine dikkat çekti.
2011 yılında da Santorini’de benzer bir sismik hareketlilik yaşanmış, ancak süreç zamanla durulmuştu. Ancak günümüzdeki depremlerin daha şiddetli ve sürekli olması, bölgede volkanik aktivitenin artabileceğine dair güçlü işaretler veriyor.
Gelecek Senaryoları Korkutuyor
Santorini Adası’nda devam eden yer hareketleri, bilim insanlarının gelecekte olası bir volkanik patlama ihtimalini değerlendirmesine neden oluyor. Osmanlı kayıtlarında yer alan tarihi verilerin, günümüzdeki olaylarla büyük ölçüde örtüşmesi, geçmişte yaşanan volkanik patlamaların modern jeolojik tahminlerde önemli bir kaynak olabileceğini gösteriyor.
Santorini’deki gelişmeleri yakından takip etmek ve bölgedeki potansiyel risklere dair güncel bilgileri almak için bizi takip etmeye devam edin.