Çorum Yayla Haber Gazetesi

Çorum

Çorum Haber

Çorum Haberleri

Çorum Belediyesi

Çorum Valiliği

Çorumspor

Çorum Gazetesi

Çorum Gazeteleri

Ahmet Ahlatcı

Çorumhaber

Corum

corumhaber

Çorumhaber

Çorum Yayla Haber Gazetesi

Çorum Haber Gazetesi

Çorum Haberleri oku

Sungurlu

Alaca

Osmancık

Sungurlu

İskilip

Kargı

Habercim19

habercim19.com

corumhaber.net

corumhakimiyet.net

çorum time

corum time

çorum valilik

Çorum Belediye

Çorum Belediyespor

Yeni Çorumspor

Çorum Yerel

ÇorumYerel Ekonomi

Çorum Ahmet Ahlatcı

Ahmet Ahlatcı

Çorum Ak Parti

Çorum CHP

Çorum İyi Parti

Çorum MHP

Çorum Gelecek Partisi

Çorum DEVA

Çorum Saadet Partisi

Ahmet Sami Ceylan

Cahit Bağcı

Agah Kafkas

Salim Uslu

Tufan Köse

Oğuzhan Kaya

Kenan Nohut

Ali Haydar Tanrıverdi

Hacı Odabaş

Yusuf Ahlatcı

Mustafa Tahtasız

Çorumluyuz

Çorumlu Amir

Çorumlu

Çorumda

Çorumdan

Çorum Yayla Haber Gazetesi

Yayla Haber

Çorum Yayla Haber

Çorum Haber

Çorum Haber Gazetesi

Çorum Yerel

Çorum Yerel Gazete

Çorum
Corum
Çorumhaber
Corumhaber
çorum gazetesi
çorum gazeteleri
çorum haberleri oku

26.05.2020, 18:08 2991

Oğuz Türkmen Şehri Çorum İlinin adının menşei ve kısa tarihçesi

Günümüze kadar yapılmış yayınlarda tarih, kültür ve Oğuz Türk şehri Çorum adının menşei üzerine isabetsiz görüşler ileri sürülmüştür. İl yıllıkları, yerel yayınlar da yer almış olan bu görüşler tarih bilimcileri ve yöre insanı arasında kabul görmemiştir.  
"Dzorum, Gordions, Trokmu, Çoğu Rum, Cürümlü, Çevrim" gibi antik ve efsanevi görüşlerle açıklanmış, bunlardan antik bir görüşe göre "Çorum adının kökeni Ermenice Dzorom (...Akım, akıntı) dır. Bu ad (Dzor-il, akmak) fiilinin kökenine um takısı eklemekle türemiştir. Buda yöreden geçen bir akıntı işaret etmektedir." Denilerek Çorum adındın menşei Ermenilere dayandırılmaya çalışılmıştır. 
Efsanevi bir görüşe göre ise "Danişmentli İlhanı Danişment Gazi'ye Bizans ahalisi kötü bir plan hazırlamış, kendisine karşı yapılan bu kötü planı Gazi rüyasında gören Gazi rüyanın şiddeti ile uyanmış. Baksa ki deprem oluyor, kaleden hemen askerlerini boşaltmış ve depremin etkisiyle kale yerle bir olmuş. Deprem sonucunda kale halkı helak olmuş. Bu helaktan sonra halk tarafından buraya Cürümlü adı verilmiş ve Cürümlü ise zamanla Çorumlu adına dönüşmüş" denilerek bu Oğuz Türkmen şehri efsanevi olaylarla açıklanmıştır.
Çorum adının, kelime kökeni olan Çor sözcüğü Oğuz dilinde bitki, Göktürk ve Uygur dilinde Hakan'dan sonra gelen devlet görevlisine (günümüz tanımı ile Başbakana) verilen isim, unvan olduğu ve "Baş" anlamında kullanıldığı Türk Kültür kaynaklarından anlaşılır. Yüzlerce örneği bulunmasına karşı buna, Orta Moğolistan'da Tadruşlar üzerine Çor tayin edilen 722 tarihli "İç Bora Köl İç Çor"  ve  "Uybat Üç Kül İç Çor" yazıtları ve diğer tarihi kaynaklar örnek verilebilir. 
Türklerin  1071 fethi öncesi yüzyıllarda Anadolu'ya pek çok sefer yaptıkları ve bu seferlerinde silsile ve izler bıraktıkları tarihi kaynaklardan anlaşılır. Bu meyanda Sakalar ve Göktürkler'in bir kolu olan Türgişler içerisinde büyük bir boy olan Çor'ların 592 yılında Avar ordusu tarafından yapılan Anadolu akınları ve Anadolu'da "Çor Tiğin, Çor Bey, Çorumoğlu, Çor suyu, Çoroğlu, Çorluoğlu, Çorlu, Çorum, Çorumlu, Çorlu Dede, Çorum-özü" gibi onlarca yerleşim yeri, dağ, mevki, aşiret, oymak, kişiye isimlerini verdikleri ve Danişmentli hükümdarı Danişment Gazi'nin Çor Bey unvanını kullandığı tarihi kaynaklarda yer almaktadır.

Fetih öncesi Türk Akınlarıyla Anadolu'ya geldikleri ve Bizans içerisinde yerleşik olduğu anlaşılan Çor oymağı, diğer Türk oymakları gibi 1075 yılı ilk baharında yapılan Danişmentli Devleti ilhanı Melik Ahmet Gazi Komutasındaki Oğuz Türk güçlerine katılarak Yenkoniye adlı bu Bizans şehrini fetih eyledikleri ve bu şehrin oymak beyleri İlyas Bey'in tasarrufuna bırakılmasıyla oymak adıyla anıldığı anlaşılmaktadır.
Oğuzların Peçenek Boyuna bağlı olduğu bilinen Çor oymağına izafeten verildiği anlaşılan bu şehrin: 1101 yılında yani, fetihten daha otuz beş yıl sonra yapılan 1. Haçlı Seferinde Danişmentli Devleti'nin merkezi Amasya, Niksar'ı hedefiyle ilerleyen 60.000 kişilik Haçlı ordusuna, yoğun Türk nüfusu ile caydırıcı olmaları ve bu tarihte Çorumlu adıyla kaydolunması konumuza kaynak olarak verilebilir.
Danişmetli, Selçuklu, İlhanlı, Eretna, Kadı Burhanettin, Dulkadirli ve Osmanlı dönemlerinde Çorumlu adıyla kaydolunan bu şehir, Evliya Çelebi'nin Seyahatname adlı eserinde yer bulmuş; bu eserde  "Selçuklu hükümdarı Kılıçarslan'ın oğlu Yakup Mirza ile yüzlerce askerinin Çor hastalığına yakalandığı ve bu hastaları tedavi için Çorumlu şehrine gönderdiği, Yakup Mirza ile askerlerin burada kısa sürede şifa bulduğu" bilgileri yer almıştır.
Evliya Çelebi'nin bu aktarımları ve  yörede halen "Çor" kelimesinin soğuk algınlığından oluşan nezle, grip türü bulaşıcı bir hastalığa, "Çor'um" kelimesinin bu hastalığa yakalanmış kişinin kendisini tanımlamasına, "Çorlu" ise hastalığı uzun süre üzerinden atamayan kişiler için kullanılması bilgisi, hastaların tedavisinin Çorumlu oymağı üyelerince halk hekimliği ocak geleneği ile yapıldığını göstermektedir.
Bu konuya ise halen yörede yaygın olarak kullanılan halk hekimliği ocak geleneğini ve Çor hastalığı gibi pek çok hastalığın tedavi edildiğine inanılan ocakların Çorum yöresi ve Anadolu köylerinde uygulanması örnek olarak verilebilir. 
Osmanlı döneminde uzun süre Çorumlu olarak anılmış olan şehir adı üzerinde ki "lu" eki kalkarak Çorum adı ile anılır olmuştur.
Adının menşei öz Türkçe olan, adını doğrudan Oğuz Boylarından almış "Karaevli, Bayat, Dodurga, Kargın, Oğuzlar, Sungurlu (Salgurlu-Salur)" adlı beş ilçesi, "Kayı, Karkın, Yazır, Beğdili, Avşar, Bayındır, Çepni, Alayuntlu, Kınık, Eymür, Büğdüz, Salur" gibi adlarla anılan onlarca köyü (Bu sayı 16. Yüzyılda Altmış civarında), "Dedesli, Karakeçili, Anamaslı, Kavili, Salmanlı, Barak, Aygar,  Canbek (Zeyveli), Lek (Çorum Kürdü), Mamalı, Çiçekli, Ağcalı, Karkın, Kavurgalı" gibi adlarla anılan onlarca Oğuz Aşireti bulunan, "Elvan Çelebi, Ali Baba (Ali Çelebi), Şeyh Hasan, Şeyh Ahmet, Kara Evliya, Arap Baba, Halil Dede, Koyun Baba, Ergülü Baba" gibi Oğuz Aşiret beylerinin izler bıraktığı Türk-İslam yurdu adını "Dzorum, Gordions, Trokmu, Çoğu Rum" gibi dayanaksız söylemlerle antik dönemlere dayandırmak, "Cürümlü, Çevrim" gibi tarih biliminde yeri olmayan hikayelerle açıklamak Oğuz Türkmen Yurdu Çorum İlimize olduğu gibi tarih bilimine de ters gelmektedir.
Dileğimiz, valilik, kaymakamlık ve Belediye Başkanlık makamlarında oturan kamu görevlilerinin yaptıkları il yıllıkları, yayınladıkları ilçe kitapçık ve bültenlerinde daha hassas olmaları ve Türk-İslam Oğuz yurdu Çorum İlimizin adının menşei ve tarihçesi hakkında yapılan tarihi hataları bir daha ki baskılarında düzeltmeleridir.

Ayrıntılı ve kaynak bilgi için: Başta, Oğuz Boyları Aşiret Oymak ve Cemaatler adlı kitabımız ile Tarihi, Kültürü ve İnançlarıyla Sungurlu adlı kitabımız olmak üzere;
- 28-30 Nisan,2016. Sungurlu İlçesi'nin Kuruluş Tarihi ve İskan Yapısına Dair Bazı Tespitler, Başlığı ile Hitit Üniversitesi Tarafından Düzenlenmiş Uluslar Arası Bütün Yönleriyle Çorum Sempozyumunda sunduğum Bildiriler Kitabına bakınız.

Yorumlar (1)
Recep Gür 2 ay önce
Mukemmel bunu sehrın tanıtımı ve tarıhcesı İcin Mukemmel olmuş tesekur ederim kitaplara nasıl ulasırım

19°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 03:16
Güneş 05:11
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:20
Yatsı 22:06
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24
banner2034
Arşiv

Gelişmelerden Haberdar Olun

@
Bumerang - Yazarkafe