Kalıcı konutlar bizlerin girişimiyle Kaynaşlı da oldu. Yoksa ilk söylendiği yerde olsaydı gecekondular oluşacaktı. Kalıcı konutlar için evi yıkılan ev sahiplerinin yanında, kiracılar, işsiz afetzedelerde önem arz etmektedir. Çünkü bu gruplar çaresizler ve en çok zarar gören kesimlerdir. Belediyelerin sosyal tesisler inşa etmesi ve yukarıdaki grupların yerleştirilmesi çok faydalı olmuştur.
Depremlere hazırlıkta öncelikle kayıtsızlık ve akabinde kaynaksızlık gelmektedir.
Bilinçlendirme çok önemlidir. YİBO’lar için hazırlanmış 6-12 yaş grubu ilkyardım kitabı (MEB) var. Bazı bölümlerinin evde doldurulması gerekmektedir. Resimler var. Aile boyu bakılabilecek şekilde. Ayrıca deprem, yangın, ilkyardım vb. konularında düzenlenen yarışmalarda ödüller göz doldurmalı. Bilgisayar, bisiklet vs. Katılımcıları daha çok teşvik etmelidir.
Aslında vatandaşta kendi imkanlarıyla Düzce depreminden ders çıkardı. Şöyle ki; 12 Kasım depreminde dinlenme tesislerinin birinde 30 yerde yangın çıktı. Can, mal kaybı yaşandı. Deprem sonrası tesis sahibi tesisi yeniden inşa etmeden 1993 depremini yaşayan ve tecrübe sahibi olan Dinar’a gitti. Kısa sürede nasıl topallanabiliriz diye araştırma yaptı… Yeni tesisi inşa ederken birinci önceliği yangına, depreme verdi. LPG tüplerini ayırdı. Sonra ekstra valflar taktırdı. Düşüp kırılacak ve çevreye zarar verebilecek tabakları aşağıya koydurdu. Yangına otomatik müdahale sistemi kurdurdu. Söndürücüleri göstermelikten çıkarıp, uygulanabilir duruma getirdi. Kısacası tesis sahibini ‘’Akıl tecrübeye muhtaçtır’’ hesabı depremi, yangını tecrübe etti ve öncelik sıralamasını değiştirdi.
Yine deprem sonrası mahalle bakkalı kasa arkasına peçete gibi hafif malzemeler yerleştirdi. Eczacı arkadaşlar masa arkasını boş bırakmaya başladı.
Depremler sonrası sağlıklı iletişim çok önemlidir. Bakınız Kaynaşlı da deprem akabinde su bidonu lazım denileceği yerde yanlışlıkla su lazım denmiş. Halbuki su kaynakları zarar görmemiş. Belki başka yerlere gitmesi gereken su buraya gönderilmiş.
Bazı afetler için (sel baskını gibi) müftülüğün merkezi ezan sisteminden acil uyarı olarak yararlanılabilir. Vatandaş uykuda dahi olsa daha kolay haberdar olabilir. Netice olarak afetsiz bir afet için bu nokta da topyekun el ele verilmesi lazımdır.
Yalova’da 1999 -2010 afet yönetimi: Yalçın Bora İl Afet ve acil Durum Müdürü : ’’Marmara depreminde en çok zarar gören illerden bir tanesi de Yalova’dır. Depremin ilk 7 gününde 365 kişi kurtarıldı. O dönem o kadar hazırlıksız idik ki, cesetlerimize bile sahip çıkamadık. Cesetleri elma depolarına doldurduk. Elma deposunda 82 ceset bozuldu. Cesetlerimize sahip çıkmamız lazım. Moloz döküm alanlarını daha yeni yeni planlıyoruz.
Koordinasyon merkezi önemli. 15 km uzaklıktaki Orhangazi ilçesinde hayat devam ediyor. Ama biz bilgi sahibi değiliz. Her tarafı bulunduğumuz yer gibi algılıyoruz. Tahliye – yardım yolları çok önemli.
Artık Yalova’da kablosuz anons sistemi var. Siren yok, direk anons var. 30 adet deprem ölçüm cihazı var.
Yapılan planlar uygulanabilir olmalı. Planlar isme göre değil, unvana göre olmalıdır. (Yıllar önce aynı şeyleri bende savunmuştum. Ancak hala isimler bazında uğraşıyoruz. Çünkü personel gider, makamlar kalır. Örneğin; X planında MEM Eğitim Müfettişleri Başkanı Yılmaz Balcı değil, sadece ‘’Eğitim Müfettişleri Başkanı’’ görevlidir denilmelidir. O göreve gelen standart olarak nerelerde görevi olduğunu bilmelidir.)
Rahmetli babamın bir nasihatı: ‘’ OĞLUM, GELECEKTE BİR MAKAMA TALİP OLURKEN YAPACAĞIN HİZMETİN HAYALİ İÇİN HIRSLAN AMA SAKIN OLA MAKAM İÇİN MUTLAK OLSUN DİYE HIRSLAN-MA! ’’