Siyaset

“Nas Ekonomisi” KİT’leri faiz sarmalına sürükledi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Çorum Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Mehmet Tahtasız, Sayıştay’ın 2024 yılı raporlarına dayanarak Kamu İktisadi Teşekkülleri’nin (KİT) faiz yükünü kamuoyuyla paylaştı.

Abone Ol

Tahtasız’ın verdiği bilgilere göre, devlete ait 102 KİT’in 53’ü 2024 yılında toplam 86 milyar 566 milyon 144 bin TL faiz ödemesi yaptı. Aynı dönemde 34 KİT’in 168,5 milyar TL zarar ettiğini hatırlatan Tahtasız, KİT’lerin yarısından fazlasının ciddi bir faiz sarmalına girdiğini vurguladı.

Tahtasız, “Ekonomist Cumhurbaşkanı’nın ‘nas ekonomisi’ vatandaşı olduğu kadar KİT’leri de vurdu. KİT’ler kendini çeviremez hale geldiği için bankalardan yüklü krediler kullanıyor, her yıl milyonlarca lira faize gidiyor. Bu faiz sarmalı KİT’leri zarar ettiriyor. Liyakatsiz kadrolar ne bu ülkeyi ne de kamu kuruluşlarını yönetebiliyor” dedi.

FAİZ REKORU TMO’DA

Sayıştay’ın 2024 yılı raporlarına göre en yüksek faiz ödeyen KİT Toprak Mahsulleri Ofisi oldu. TMO, 19 milyar 127 milyon TL faiz ödemesiyle ilk sırada yer aldı.

Onu sırasıyla;BOTAŞ – 13 milyar 621 milyon TL, TOKİ – 10 milyar 954 milyon TL, Türkiye Şeker Fabrikaları – 8 milyar 92 milyon TL, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı – 6 milyar 738 milyon TL izledi.

FAİZ YÜKÜ BÜYÜYOR, ZARAR DERİNLEŞİYOR

Kredi faizlerinin son üç yılda hızla yükselmesiyle KİT’lerin ödemelerini çeviremez hale geldiğini belirten Tahtasız, bu nedenle bankalardan yüksek tutarlı kredilere yönelindiğini söyledi. Faaliyet gelirlerinin önemli bir kısmının faize gittiğini ifade eden Tahtasız, bu durumun KİT’leri kaçınılmaz olarak zarara sürüklediğini kaydetti.

“HER 5 LİRALIK VERGİNİN 1 LİRASI FAİZE GİDECEK”

2026 yılında her 5 liralık verginin 1 lirasının faize ayrılacağını, toplamda 2,7 trilyon TL faiz ödemesi yapılacağını hatırlatan Tahtasız, “İmam ne yaparsa cemaat de onu yapıyor. İktidarın atadığı bürokratlar üretimi ve kârlılığı artırmak yerine yüksek faizli kredilere yöneliyor, kamunun kaynaklarını faize aktarıyor. Bu düzen Sayın Erdoğan’ın yarattığı faiz ekonomisinin sonucudur. Cumhuriyet döneminde kurulan fabrikaları sattıkları yetmezmiş gibi, ayakta kalan KİT’leri de faiz sarmalına sokup batırıyorlar; sonraki adımda ise özelleştirmek istiyorlar” ifadelerini kullandı.

İŞTE 2024 YILINDA FAİZ ÖDEYEN KİT’LERİN LİSTESİ

KURUM ADI

2024 YILI FAİZ ÖDEMESİ - TL

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ

19.127.753.000

BOTAŞ

13.621.689.000

TOKİ

10.954.506.000

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş

8.092.588.000

TÜRKİYE PETROLLERİ ANONİM ORTAKLIĞI

6.738.375.000

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ - TKİ

4.969.510.000

VAKIF FİNANSAL KİRALAMA A.Ş

4.486.293.000

HALK FİNANSAL KİRALAMA A.Ş

3.815.451.000

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş - TEİAŞ

2.991.483.000

HALK FAKTORİNG A.Ş

2.958.497.000

ÇAYKUR

1.813.607.000

HALK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş

1.740.535.000

ASFAT A.Ş

992.086.000

PTT

950.986.671

HALK YAPI PROJELERİ GELİŞTİRME A.Ş

762.800.000

TCDD

656.999.000

TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI A.Ş

570.318.997

ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş - EÜAŞ

203.394.000

ZİRAAT GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş

200.222.000

TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK A.Ş

187.353.000

VAKIF YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş

141.013.000

PTT PARA LOJİSTİK A.Ş

90.343.000

TRBOR A.Ş

77.567.000

VAKIF FAKTORİNG A.Ş

74.241.000

ZİRAAT KATILIM VARLIK KİRALAMA A.Ş

59.459.000

FZK MÜHENDİSLİK A.Ş

58.741.000

SADES A.Ş

47.160.000

VAKIF PAZARLAMA SANAYİ A.Ş

38.531.000

ET VE SÜT KURUMU

27.828.000

TAKSİM OTELCİLİK A.Ş

21.966.000

BİLEŞİM FİNANSAL TEKNOLOJİLER VE ÖDEME SİSTEMLERİ A.Ş

19.976.000

VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş

13.283.000

USHAŞ A.Ş

11.410.103

TURKISH PETROLEUM A.Ş

7.907.000

HALK ELEKTRONİK PARA ÖDEME HİZMEERİ A.Ş

6.667.000

ZİRAAT GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş

5.595.000

TİGEM

4.716.000

PTT ANADOLUM LOJİSTİK A.Ş

4.072.000

ZKB VARLIK KİRALAMA A.Ş

3.453.914

RİZE ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş

3.253.000

ZİRAAT PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş

3.165.000

DOĞUSAN BORU A.Ş

2.343.000

TCDD TEKNİK MÜHENDİSLİK A.Ş

1.992.000

KULE VERİCİ A.Ş

1.824.000

KALKINMA YATIRIM VARLIK KİRALAMA A.Ş

1.685.000

ZİRAAT FİLO YÖNETİMİ A.Ş

1.437.838

TÜRKSAT

906.000

HALK GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş

733.000

VAKIF ENERJİ VE MADENCİLİK A.Ş

155.000

PTT BİLGİ TEKNOLOJİLERİ A.Ş

143.000

İSTANBUL OLİMPİYAT OYUNLARI HAZIRLIK KOMİTESİ

88.000

VAKIF GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş

44.000

TOPLAM FAİZ ÖDEMESİ

86.566.144.523