Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yurt dışından ilaç alımına ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Cumhurbaşkanı kararıyla Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile birlikte ilaç temin süreçlerinde hız, şeffaflık ve verimlilik esas alınacak.
Yeni düzenlemenin hukuki çerçevesi belirlendi
Yeni sistem, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (h) bendi kapsamında yürütülecek. Ayrıca 984 sayılı Kanun ile 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu çerçevesinde yurt dışından temin edilecek beşeri tıbbi ürünler ve bu alımlara ilişkin hizmetler için uygulanacak kurallar netleştirildi.
Düzenlemeye göre SGK, alımlarda saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik ve gizlilik ilkelerini esas alacak. İlaçların genel sağlık sigortalı hastalara tedaviyi aksatmayacak şekilde ulaştırılması temel hedef olacak.
Yurt dışı ilaç alım komisyonu kurulacak
Yeni sistemin en önemli unsurlarından biri, Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu’nun kurulması oldu. Komisyon, ilaç ve hizmet alımlarına ilişkin tüm süreçleri yönetecek.
Komisyon kararları oy çokluğuyla alınacak ve üyeler çekimser kalamayacak. Karşı oy kullanan üyeler ise gerekçelerini yazılı olarak sunmak zorunda olacak. Komisyon ayrıca ihtiyaç miktarı, bütçe, ilaca özel durumlar ve geçmiş kullanım verilerini dikkate alarak alım planlarını hazırlayacak.
Dinamik alım sistemi devreye giriyor
Düzenleme kapsamında yurt dışından ilaç temininde “Dinamik Alım Sistemi” kullanılabilecek. Bu sistem, ön yeterlik kriterlerini sağlayan tüm firmalara açık olacak.
Sisteme katılmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, belirlenen şartları sağladıkları sürece başvuru yapabilecek. Ön yeterlik aşamasında fiyat teklifi alınmayacak, ancak sonraki aşamalarda davet edilen firmalar teklif verecek.
Bir yıl içinde aynı ürün için üç kez başvurusu reddedilen firmalar, o yıl tekrar başvuru yapamayacak. Sisteme kayıtlı firmalar, her alım sürecinde teklif vermeye davet edilecek.
İlaç temin kaynağı listesi oluşturulacak
SGK, yurt dışından temin edilecek ilaçlar için bir “ilaç temin kaynağı listesi” oluşturacak. Bu listeye dahil olmak isteyen firmaların, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından belirlenen kriterleri sağlaması gerekecek.
Ayrıca son iki yıl içinde SGK ile yapılan sözleşmelerin yasak fiil ve davranışlar nedeniyle feshedilmemiş olması şartı aranacak. Listede yer almayan ilaçlar veya alternatif ürünler için gerektiğinde piyasa araştırması yapılabilecek.
İhale ve doğrudan temin yöntemleri uygulanacak
Yeni düzenlemeye göre ilaç alımlarında açık ihale ve pazarlık usulü kullanılabilecek. Açık ihalede tüm istekliler teklif verebilirken, pazarlık usulünde SGK’nın davet ettiği firmalar sürece dahil olacak.
Bunun yanı sıra bazı durumlarda doğrudan temin yöntemi de uygulanabilecek. Tek tedarikçi bulunması, özel hak sahipliği, acil ihtiyaçlar veya stoklanması ekonomik olmayan ilaçlar gibi durumlarda ilan yapılmadan alım gerçekleştirilebilecek.
Teklif değerlendirme ve teminat sistemi
İhalelerde isteklilerden teklif bedelinin en az yüzde 3’ü oranında geçici teminat alınacak. Değerlendirmede yalnızca fiyat değil, kalite, teslim süresi, maliyet etkinliği ve ürünün teknik özellikleri gibi unsurlar da dikkate alınacak.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek sözleşme imzalanacak. Yapılan alımların sonuçları ise en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu’na bildirilecek.
Amaç: Daha hızlı ve etkin ilaç erişimi
Yeni düzenleme ile birlikte SGK’nın yurt dışı ilaç temin süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Sistem sayesinde hastaların ihtiyaç duyduğu ilaçlara erişimin kolaylaştırılması ve kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması amaçlanıyor.