Bakaya durumuna düşen yükümlüler hakkında 2023–2025 yılları arasında toplam 117 bin 48 idari para cezası kararı verildi. Bu kapsamda uygulanan toplam ceza tutarı 6 milyar 592 milyon 831 bin 672 lira olarak açıklandı.
Soru önergesiyle gündeme geldi
Son beş yılda bakaya kalan yükümlü sayılarına ilişkin tablo, İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş’in TBMM’ye sunduğu yazılı soru önergesiyle gündeme geldi. Türkeş, Türkiye genelinde bakaya kalan yükümlü sayıları ve bu kişilere uygulanan yaptırımlara dair verileri talep etti.
Soru önergesi, askerlik yükümlülüğüne ilişkin idari yaptırımların boyutunu ve yıllara yayılan etkisini ortaya koyması açısından dikkat çekti. Özellikle son yıllarda ceza tutarındaki artış, kamuoyunda “rekor” olarak nitelendirilen bir tabloya işaret etti.
Milli Savunma Bakanlığı’ndan yazılı yanıt
Soru önergesine yanıt veren Milli Savunma Bakanlığı, askerlik işlemlerinin Askeralma Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde yürütüldüğünü hatırlattı. Yanıtta, sevke tabi olduğu halde sevkini yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğe katılmayanların bakaya durumuna düştüğü belirtildi.
Bakan Yaşar Güler imzasıyla verilen yazılı cevapta, bakaya durumuna düşen yükümlülerin müracaat etmeleri halinde derhal silah altına alındığı bilgisine yer verildi. Ayrıca bakaya sayılarının günlere göre değişkenlik gösterdiği vurgulandı.
Son 5 yılın ortalaması 45 bin kişi
Bakanlık verilerine göre, son beş yılın ortalamasında bakaya kalan yükümlü sayısı 45 bin 447 olarak hesaplandı. Askeralma Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden sonra bakaya sayılarında genel bir düşüş eğilimi olduğu ifade edildi.
Yaş dağılımına bakıldığında, bakaya durumundaki yükümlülerin yüzde 1’inin 1929–1950, yüzde 76’sının 1951–2000, yüzde 23’ünün ise 2001–2005 doğumlu kişilerden oluştuğu bildirildi. Bu dağılım, yükümlülüğün ağırlıklı olarak çalışma çağındaki nüfusu kapsadığını gösteriyor.
Bakaya takibi ve uygulanan işlemler
Milli Savunma Bakanlığı, yoklama kaçağı ve bakaya sayılarının günlük olarak takip edildiğini açıkladı. Bu takipte yaş, memleket, yurt dışında ikamet gibi faktörlerin birlikte değerlendirildiği kaydedildi.
Bakaya durumuna düşen yükümlülerin sisteme kaydedildiği, kolluk kuvvetleri tarafından arandığı ve kendilerine bilgilendirme mesajları gönderildiği belirtildi. Bu uygulamaların, yükümlülerin askerlik hizmetine yönlendirilmesini hızlandırmayı amaçladığı ifade edildi.