Türkiye’de kamu çalışanlarına temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi zorunlu hale getirilecek. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında kamu personeline e-öğrenme yöntemiyle eğitim sunulacak, çalışanların hem eğitimi tamamlama durumu hem de başarı düzeyi düzenli olarak takip edilecek.
Programda yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, yanlış bilgi ve derin sahte içeriklere karşı farkındalık ile etik kullanım ilkeleri öğretilecek. Eğitimleri başarıyla tamamlayan personele, kazandıkları yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.
Eğitimler insan kaynakları sistemleri üzerinden takip edilecek
Kamu personeline verilecek temel yapay zeka eğitimi, kurumların insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulacak. Çalışanlara genel eğitimin yanı sıra görev ve sorumluluklarına uygun kısa uygulama modülleri de sunulacak.
Sistemde yalnızca personelin eğitimi tamamlayıp tamamlamadığı izlenmeyecek. Ölçme ve değerlendirme sonuçları üzerinden çalışanların eğitimlerdeki başarı düzeyleri de düzenli olarak takip edilecek.
Üretken yapay zeka ve kişisel veri güvenliği öğretilecek
Yapay zeka okuryazarlığı programlarında kamu çalışanlarına temel yapay zeka kavramlarının yanı sıra üretken yapay zeka araçlarının güvenli şekilde nasıl kullanılacağı anlatılacak. Kişisel verilerin korunması ve kamu görevlerinde yapay zeka kullanılırken dikkat edilmesi gereken etik ilkeler de eğitimlerin önemli başlıkları arasında yer alacak.
Programlarda yanlış bilgi ve derin sahte içeriklere karşı farkındalık oluşturulması da hedeflenecek. Böylece kamu personelinin yapay zeka teknolojilerini yalnızca kullanabilmesi değil, bu teknolojilerin oluşturabileceği riskleri de tanıyabilmesi amaçlanacak.
Başarılı personele mikro sertifika verilecek
Eğitimleri tamamlayan kamu çalışanları ölçme ve değerlendirme sürecine alınacak. Başarılı olan personele temel yapay zeka yetkinliklerini gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.
Mikro sertifikaların, çalışanların hangi düzeyde yapay zeka bilgisine ve uygulama yetkinliğine sahip olduğunu göstermesi planlanıyor. Böylece kurumlar personelin yapay zeka becerilerini daha sistematik biçimde takip edebilecek.
Her kamu kurumunda yapay zekadan sorumlu yönetici olacak
Kamu kurumlarındaki yapay zeka dönüşümü, kullanım alanlarının belirlenmesi, uygulamaların sahada test edilmesi ve başarılı projelerin yaygınlaştırılmasını kapsayan “tara-pilotla-ölçekle” modeliyle yürütülecek. Sürecin bütüncül bir yönetişim ve güven çerçevesi içinde ilerlemesi hedeflenecek.
Bu dönüşümü yönetmek üzere kurumlarda yapay zekadan sorumlu birim amiri veya doğrudan başkana bağlı üst düzey yönetici görevlendirilecek. Söz konusu yönetici, kurumun yapay zeka proje ve uygulamalarından oluşan portföyünü yönetecek ve çalışmaların ilerleme durumunu düzenli olarak raporlayacak.
Kurumlara 12 haftalık yol haritası süresi verilecek
Yapay zekadan sorumlu yöneticilerin görevlendirilmesinin ardından kamu kurumları üç yıllık Yapay Zeka Yol Haritası hazırlayacak. Kurumların bu yol haritalarını ve yıllık hedeflerini 12 hafta içerisinde tamamlaması planlanıyor.
Hazırlanacak yol haritalarında kurumların hangi hizmet ve süreçlerde yapay zekadan yararlanacağı, hangi uygulamaların pilot olarak devreye alınacağı ve başarılı uygulamaların nasıl ölçeklendirileceği belirlenecek.
Yapay zeka alımlarında teknogirişim belgesi öne çıkacak
Pilot ve ilk ölçekli yapay zeka uygulamalarında küçük ve orta hacimli kamu alımlarına öncelik verilecek. Yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması esas alınacak.
Bu yöntemle kamu kurumlarının yenilikçi teknoloji şirketlerinden daha hızlı hizmet alabilmesi ve pilot uygulamaların daha kısa sürede hayata geçirilmesi amaçlanacak. Başarılı bulunan projelerin daha geniş ölçekli uygulamalara dönüştürülmesi planlanıyor.
10'dan fazla bakanlıkta en az 30 pilot proje başlatılacak
Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında ilk 12 ay içerisinde en az iki pilot dalgasının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu süreçte 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilot uygulamasının başlatılması planlanıyor.
Her bakanlıkta yapay zekadan yararlanılabilecek alanlar sistematik biçimde taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda hızlı pilotlar başlatılacak ve belirlenen başarı eşiğini geçen projeler 6 ila 12 ay içerisinde ölçeklendirilecek.
En az 10 kritik kamu hizmeti yapay zekayla dönüştürülecek
Plan kapsamında en az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından geniş ölçekli uygulamaya uzanan uçtan uca bir “pilot-ölçek hattı” kurulacak. Böylece başarılı yapay zeka projelerinin yalnızca deneme aşamasında kalmasının önüne geçilmesi hedeflenecek.
Projeler pilot uygulama sonucunda belirlenen başarı ölçütlerine göre değerlendirilecek. Yeterli performansı gösteren sistemler daha geniş kullanıcı gruplarına ve kamu hizmetlerine yaygınlaştırılacak.
e-Devlet yapay zeka uygulamalarında öncelikli alan olacak
Vatandaşların yapay zeka destekli kamu hizmetleriyle doğrudan karşılaşacağı öncelikli alanlardan biri e-Devlet olacak. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi uygulamalar ilk aşamada pilot olarak devreye alınacak.
En az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilotlanması ve daha sonra ölçeklendirilmesi planlanıyor. Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, alınan kararların açıklanabilir olması ve insan gözetiminin devam etmesi temel ilkeler arasında yer alacak.
Yüksek etkili yapay zeka sistemleri denetlenecek
Kamu kurumlarında kullanılan yüksek etkili yapay zeka sistemleri doğrudan uygulamaya alınmayacak. Bu sistemlerin belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu olacak.
Böylece vatandaşları doğrudan etkileyebilecek yapay zeka sistemlerinin güvenilirlik, şeffaflık ve sorumluluk ilkeleri çerçevesinde kullanılması hedeflenecek. Kamu yönetimindeki yapay zeka dönüşümünün eğitim, yönetişim, pilot uygulama ve denetim aşamalarıyla birlikte yürütülmesi planlanıyor.