KİT’lerin bir yıllık zararı 168 milyar lirayı aştı
CHP’li Tahtasız: KİT’ler yönetilemiyor, batıyor!
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Çorum Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Mehmet Tahtasız, devlete ait Kamu İktisadi Teşekkülleri’nin (KİT) 2024 yılı zararlarını açıkladı.
Aralarında TCDD, PTT, TÜRKSAT, BOTAŞ, TMO, Türk Şeker gibi köklü kurumlarında olduğu 34 KİT, 2024 yılında toplamda 168 milyar 554 milyon 122 bin TL zarar etti.
CHP Çorum Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Mehmet Tahtasız, tıpkı Türkiye gibi KİT’lerin de kötü yönetildiğini aralarında iki asırlık TCDD’nin de olduğu kurumların her yıl zarar ettiğini söyledi. Tahtasız, “Sayıştay’ın 2024 yılı raporlarına göre devlete ait 102 KİT’ten 34’ü toplamda 168 milyar 554 milyon 122 bin TL zarar etti. 2024 yılı zarar rekoru kendi alanlarında tekel olan BOTAŞ ve TCDD’ye ait. Botaş 44 milyar 960 milyon 594 bin TL zararıyla ilk sırada yer alırken, 36 milyar 595 milyon TL’lik zararla TCDD ikinci sırada. TCDD Taşımacılık A.Ş’nin 25 milyar 79 milyon TL, EÜAŞ’ın 16 milyar 171 milyon TL, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 12 milyar 96 milyon TL ve Türkiye Şeker Fabrikaları’nın 11 milyar 681 milyon TL’lik zararları da dikkati çekiyor. Rakipleri olmayan kurumların bu denli büyük zarar etmesi KİT’lerin liyakatsiz ellerde kötü yönetildiğinin açık bir göstergesidir” dedi.
NELER YAPILABİLİRDİ?
KİT’lerin sadece bir yıllık zararlarının eski parayla 168 katrilyonu aştığını vurgulayan Mehmet Tahtasız, bu parayla neler yapılabileceğini şöyle sıraladı:
“168 milyar 554 milyon 122 bin TL gibi son derece büyük bir kamu kaynağıyla, Türkiye’nin temel ve yakıcı sorunlarına doğrudan çözüm üretecek pek çok yatırım yapılabilirdi. Yaklaşık maliyetler üzerinden somut örneklerle ifade edersek: 34 kamu kurumunun 168 milyarı aşan zararıyla 3 bine yakın tam donanımlı okul, tüm Türkiye’de yıllarca sürebilecek ücretsiz okul yemeği programı, 200’den fazla tam teşekküllü devlet hastanesi, 300 binin üzerinde sosyal konut, 800 kilometreye yakın metro ve raylı sistem hattı yapılabilir çiftçiye yıllarca mazot, gübre ve tohum desteği verilebilirdi. AKP iktidarı artık ne ülkeyi, ne ekonomiyi ne de KİT’leri yönetebiliyor. Bu milletin cebinden çıkan vergiler çar çur ediliyor. Türkiye’nin göz bebeği niteliğindeki kurumlar önce zarar ettiriliyor, sonra da zarar bahane edilerek özelleştirilmek isteniyor. Kurumların yapısında bir sorun yoktur, asıl sorun liyakatsiz atamalar, yandaşlara verilen ballı ihaleler ve kötü yönetimdir. Bu ‘zarar-ziyan’ düzeni değişecek, değişmelidir.”
İŞTE KİT’LERİN ZARAR LİSTESİ
BOTAŞ Boru Hatları İle Petrol Taşımacılığı A.Ş. 44.960.594.448 TL
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları -TCDD 36.595.023.239 TL
TCDD Taşımacılık A.Ş 25.079.636.706 TL
Elektrik Üretim Anonim Şirketi- EÜAŞ 16.171.862.894 TL
Toprak Mahsulleri Ofisi - TMO 12.096.138.158 TL
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş - TÜRKŞEKER 11.681.717.284 TL
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu- TKİ 6.694.925.259 TL
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi- PTT 3.613.410.843 TL
Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş- TEDAŞ 2.916.754.743 TL
Ziraat Filo Yönetimi ve Mobilite Çözümler A.Ş 2.742.362.293 TL
Turkish Energy A.Ş 2.327.221.017 TL
Turkish Petroleum International A.Ş 1.075.784.542 TL
Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş 904.519.030 TL
Türkiye Nükleer Enerji A.Ş 320.502.537 TL
Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş 261.538.388 TL
Sümer Holding A.Ş. 237.019.628 TL
Türkiye Taşkömürü Kurumu- TTK 216.455.753 TL
FZK Mühendislik ve Sınai Yatırımlar A.Ş 209.754.281 TL
TRBOR A.Ş 127.855.651 TL
Vakıf Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş 51.326.398 TL
Kule Verici Tesisleri İşletim ve Teknolojileri A.Ş 45.660.093 TL
Halk Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş 42.428.180 TL
Ankara Doğal Elektrik Üretim A.Ş 35.994.996 TL
Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü 35.192.438 TL
Vakıf Enerji ve Madencilik A.Ş 24.347.108 TL
Doğusan Boru 21.960.385 TL
Vakıf Gayrimenkul Değerleme A.Ş 21.263.677 TL
ZG Tarım Piyasaları A.Ş 19.006.922 TL
Rinerji Rize Elektrik Üretim A.Ş 7.033.119 TL
PTT Para Lojistik ve Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş 5.205.276 TL
Kalkınma Girişim Sermayesi Portföy Yönetimi A.Ş 5.194.000 TL
Ziraat İşletme Yönetimi ve Gayrimenkul Geliştirme A.Ş 3.719.313 TL
Etimine A.Ş 1.902.164 TL
Karadeniz Bakır İşletmeleri 811.864
TOPLAM ZARAR: 168 milyar 554 milyon 122 bin TL