Kütahya’da yaşanan son sarsıntılarla birlikte geçmişte yaşanan büyük depremler yeniden gündeme geldi. 25 Nisan 2025 sabahı Simav ilçesi merkezli meydana gelen 4.5 büyüklüğündeki deprem sonrası “Kütahya'da en büyük deprem ne zaman ve kaç şiddetinde oldu?” sorusu araştırılıyor. İşte Kütahya’nın sismik geçmişi, deprem riski ve yaşanmış en büyük depremler hakkında tüm detaylar...
Kütahya'nın en büyük depremi: 1970 Gediz felaketi
Kütahya, Türkiye'nin aktif fay hatlarının geçtiği bölgelerden biri olarak biliniyor. Şehir, özellikle Gediz Graben Sistemi, Simav Fayı, Hisarcık Fayı ve çevresindeki birçok diri fayla birlikte Batı Anadolu Fay Zonu içinde yer alıyor. Bu nedenle tarih boyunca birçok yıkıcı depreme sahne olmuştur.
Kütahya’da kayıtlara geçen en büyük deprem, 28 Mart 1970 tarihinde Gediz ilçesinde meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki depremdir. Bu büyük felaket, hem büyüklüğü hem de yarattığı yıkım itibarıyla hâlâ hafızalardaki tazeliğini koruyor.
1970 Gediz Depremi: 1086 can kaybı, 90 bin ev yıkıldı
Gediz merkezli bu deprem, Türkiye tarihinde “asrın felaketleri” arasında yer aldı. Deprem sonucunda 1086 kişi hayatını kaybetti, 1260 kişi ağır yaralandı, ve yaklaşık 90 bin konut kullanılamaz hale geldi. Deprem sonrası Gediz ilçesi büyük oranda haritadan silinirken, bölgenin yeniden inşası için devlet büyük bir seferberlik başlattı.
O dönem alınan kararla, Gediz ilçesi 7 km uzağa taşınarak yeniden inşa edildi. Bu karar, ülke tarihinde ilk kez bir ilçenin başka bir konuma taşınması bakımından da önem taşıyor.
Kütahya’da son yıllarda yaşanan dikkat çeken sarsıntılar
Geçmişte yaşanan büyük felaketin ardından, Kütahya’da aralıklı olarak sismik hareketlilik sürüyor. Özellikle Simav, Gediz ve Altıntaş bölgeleri, fay hatlarının aktif olması nedeniyle sık sık küçük ve orta şiddetli depremlerle sarsılıyor.
19 Mayıs 2011’de Kütahya’nın Simav ilçesinde meydana gelen 5.9 büyüklüğündeki deprem, son yılların en büyük sarsıntılarından biri olarak kayıtlara geçti. Bu depremde 2 kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce yapı hasar görmüştü.
25 Nisan 2025 sabahı yaşanan ve Simav merkezli olan 4.5 büyüklüğündeki deprem, çevre illerde de hissedildi. Sarsıntı kısa süreli panik yaratsa da herhangi bir can kaybına neden olmadı.
4.5 büyüklüğündeki depremler ne kadar tehlikeli?
Uzmanlara göre 4.5 büyüklüğündeki depremler, “orta şiddette” olarak sınıflandırılıyor. Bu tür sarsıntılar genellikle ciddi yapısal hasarlara neden olmasa da, eski ya da zayıf binalarda çatlaklara, eşyalarda düşmelere ve psikolojik etkilerle sonuçlanabiliyor. Özellikle de geçmişte büyük deprem yaşamış bölgelerde bu tür sarsıntılar, halkta korku ve tedirginlik oluşturabiliyor.
Kütahya’da deprem riski devam ediyor mu?
Evet, Kütahya hâlâ aktif bir deprem kuşağında yer alıyor. Özellikle Simav, Gediz, Altıntaş, Tavşanlı gibi ilçeler aktif faylara oldukça yakın bölgelerde bulunuyor. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda da orta ve yüksek şiddetli depremlerin yaşanması mümkündür.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Kandilli Rasathanesi verilerine göre, bölgede yapılan sismik ölçümler bu fayların diri olduğunu gösteriyor. Uzmanlar ise bölgedeki yapı stokunun güçlendirilmesi, kentsel dönüşümün hızlandırılması ve deprem farkındalığının artırılması gerektiği konusunda uyarıyor.