Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle kamu kurumları, mahalli idareler ve Bakanlık tarafından açılacak kreş ve gündüz bakımevlerinin açılış, işleyiş, denetim, ücret ve kapatma süreçlerine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Kreşlerin açılış ve işleyiş esasları düzenlendi
Yeni yönetmelik, mahalli idareler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılacak kreş ve gündüz bakımevlerini kapsıyor. Bu kuruluşların açılış işlemleri, izin süreçleri, hizmet standartları, personel yapısı, denetimleri, kapatılmaları ve ücretlerine ilişkin hükümler yönetmelikle netleştirildi.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191’inci maddesi kapsamındaki çocuk bakımevleri ise yönetmeliğin kapsamı dışında bırakıldı. Böylece düzenlemenin hangi kurum ve kuruluşları kapsadığı açık şekilde tanımlanmış oldu.
Kuruluşlar yılda en az bir kez denetlenecek
Yönetmeliğe göre kreş ve gündüz bakımevleri, vali onayıyla il müdürlükleri tarafından yılda en az bir kez denetlenecek. Gerekli görülmesi halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da ayrıca denetim yapabilecek.
Eğitim programlarının uygulanmasına yönelik denetimler ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecek. Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler, işlem yapılmak üzere il müdürlüklerine bildirilecek.
Eksiklikler için süre verilecek
Denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için kuruluşlara en fazla bir ay süre tanınacak. Bu sürenin sonunda eksikliklerin giderilip giderilmediği yeniden kontrol edilecek.
Eksikliklerin devam etmesi halinde 30 günü geçmemek üzere ek süre verilecek. Buna rağmen aykırılıklar giderilmezse kuruluşun kapatılmasına karar verilecek ve verilen süreler boyunca kuruluşa yeni çocuk kabulü yapılmayacak.
Bazı ihlallerde doğrudan kapatma uygulanacak
Yönetmelikte bazı durumlarda kuruluşların doğrudan kapatılacağı hüküm altına alındı. Kuruluş müdürünün hizmet verilen kişilere yönelik fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerinin tespit edilmesi bu kapsamda değerlendirilecek.
Açılış izin onayı olmadan hizmete başlamak, izinsiz devir veya nakil işlemi yapmak ve açılış sırasında ibraz edilen belge ya da beyanların gerçeği yansıtmadığının sonradan ortaya çıkması da doğrudan kapatma gerekçeleri arasında yer aldı.
İhmal ve istismar şüphesinde suç duyurusu yapılacak
Çocuklara yönelik ihmal veya istismarda bulunduğu, suç işlediği ya da işlenen suçu gizlediği tespit edilen kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak. Şüphe halinde de süreç adli mercilere taşınacak.
Bu durumlar ayrıca il müdürlüğüne bildirilecek. Böylece çocukların güvenliği ve korunmasına ilişkin idari ve adli süreçlerin birlikte işletilmesi sağlanacak.
Ücretler kamu kurumlarınca belirlenecek
Kuruluşların ücretleri, bağlı oldukları kamu kurum veya kuruluşu tarafından belirlenecek. Bu ücret, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen taban ücretten daha az olamayacak.
Mahalli idarelerde ise hizmetten ücret alınıp alınmayacağına ve ücret miktarına belediye meclisleri karar verecek. Ücretler her ayın başında peşin olarak tahsil edilecek.
Ücret iadesi ve izin koşulları belirlendi
Hastalık nedeniyle 15 iş günü ve daha uzun süreli rapora dayalı devamsızlıklarda ödenmiş ücretlerin iadesi yapılabilecek. Çocuğun kuruluştan ayrılması, ilişiğinin kesilmesi veya kuruluşun kapanması durumunda da ayrılış tarihinden sonraki günlere ve saatlere karşılık gelen ücretler iade edilecek.
Her çocuğa yılda iki ayı geçmemek üzere izin verilebilecek. Ancak izin süresince ücret tahakkuk ettirilmeye devam edecek. Mücbir sebep ve belgelenmiş sağlık sorunları dışında izin süresinin aşılması halinde, ücreti ödenmiş olsa bile çocuğun kuruluşla ilişiği kesilecek ve tekrar kaydı yapılmayacak.
Mevcut kuruluşlara 6 ay uyum süresi verildi
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla açılış onayı bulunmayan mevcut kuruluşlara 6 ay süre tanındı. Bu kuruluşların söz konusu süre içinde açılış onayı için başvurması ve faaliyetlerini yeni yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi gerekecek.
Kuruluşlara, çalışanlara ve kayıtlı çocuklara ilişkin bilgiler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bilişim sistemi üzerinden takip edilecek. Bu bilgiler ayrıca Milli Eğitim Bakanlığının e-Okul sistemine de işlenecek.