Kredi kartı veya banka kartıyla ödeme yapan tüketicilerden bazı işletmelerin “kart farkı”, “POS komisyonu” ya da “hizmet bedeli” adı altında ek ücret istemesi yeniden gündeme geldi. Mevzuata göre işyerleri, yalnızca kartla ödeme yapıldığı gerekçesiyle müşteriden ayrıca ücret talep edemiyor. Ek bedel ödeyen tüketiciler ise ellerindeki fiş, fatura ve ödeme belgeleriyle haklarını arayabiliyor.
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 17'nci maddesi, üye işyerlerinin banka veya kredi kartıyla ödeme yapan müşteriden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödeme istemesini yasaklıyor. Düzenleme hem kredi kartlarını hem de banka kartlarını kapsıyor.
Kartla ödemede ek ücret alınması yasak
Kanuna göre üye işyerleri, müşterinin yaptığı mal veya hizmet alışverişinin bedelini banka veya kredi kartıyla ödeme talebini kabul etmekle yükümlü. İşletmenin yalnızca kart kullanıldığı gerekçesiyle satış fiyatının üzerine ayrıca bir bedel eklemesine izin verilmiyor.
Kurala aykırılık halinde üye işyeri anlaşması yapan kuruluş tarafından işyerinin sözleşmesinin feshedilmesi ve bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılmaması öngörülüyor. Bu nedenle “kart komisyonu”, “POS farkı” veya benzeri isimler kullanılması uygulamanın hukuki niteliğini değiştirmiyor.
POS komisyonu ile tüketiciden alınan kart farkı aynı şey değil
İşletmelerin bankalara ödediği POS komisyonuyla müşteriden ayrıca talep edilen kart farkının birbirinden ayrılması gerekiyor. POS komisyonu, banka ile üye işyeri arasındaki ticari ilişkinin maliyeti olarak uygulanıyor.
TCMB düzenlemelerine göre 2026'da kredi kartıyla yapılan taksitsiz işlemlerde uygulanabilecek azami üye işyeri komisyon oranı yüzde 3,56 seviyesinde bulunuyor. Banka kartıyla gerçekleştirilen işlemlerde ise azami oran yüzde 1,04 olarak uygulanıyor. Bankalar, bu üst sınırları aşmamak kaydıyla işyerleriyle daha düşük oranlarda anlaşma yapabiliyor.
10 bin liralık ödemede fark büyüyor
Örneğin 10 bin TL'lik bir kredi kartı işleminde yüzde 3,56 oranındaki komisyon 356 TL'ye karşılık geliyor. Ancak bazı işletmelerin müşteriden yüzde 10 veya yüzde 12 oranında ayrıca “kart farkı” istemesi halinde bu tutar 1.000 TL ile 1.200 TL arasında değişiyor.
İşletmenin bankaya POS maliyeti ödemesi, bu maliyetin müşteriden ayrıca ve yalnızca kart kullanıldığı gerekçesiyle tahsil edilmesini hukuka uygun hale getirmiyor. İşletmeler maliyetlerini mal veya hizmet fiyatını belirlerken dikkate alabilse de ödeme yöntemine bağlı ayrı ücret talep edilmesi farklı bir uygulama olarak değerlendiriliyor.
Ek ücret ödeyen tüketici ne yapabilir
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, kartlı ödemelerde tüketiciden ayrıca hizmet bedeli veya komisyon alınamayacağını belirterek vatandaşların ödeme belgelerini saklaması gerektiğini söyledi.
Ek ücret ödediğini belgeleyen tüketicilerin fiş, fatura, POS slipi veya ödeme kaydıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine başvurabileceği belirtiliyor. Uyuşmazlığın niteliği ve tutarına göre tüketici mevzuatında öngörülen başvuru yolları kullanılabiliyor.
Taksilerde de kartlı ödeme sistemi değişiyor
Kartla ödeme tartışmasının yoğun yaşandığı alanlardan biri de taksiler. 13 Şubat 2026'da yayımlanan düzenlemeyle ticari taksiler için taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihazı sistemine geçilmesine ilişkin esaslar belirlendi.
Sistemde taksimetrede oluşan ücretin cihaza otomatik aktarılması, yolculuk bilgilerinin kayıt altına alınması ve belge düzenlenmesi amaçlanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı, mevcut taksilerin Taksi Mali Cihazı kullanmaya başlamaları için daha önce 1 Eylül 2026 olarak belirlenen süreyi 16 Kasım 2026 tarihine kadar uzattı.
Esnaf POS maliyetlerinden şikayetçi
Esnaf temsilcileri ise bankaların uyguladığı POS komisyonlarının ve tahsilat vadelerinin işletmeler üzerinde önemli maliyet oluşturduğunu savunuyor. Özellikle küçük işletmelerde kartlı satıştan elde edilen paranın belirli süre sonra hesaba geçmesinin işletme sermayesini zorladığı belirtiliyor.
TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken de yüksek POS komisyonları ve tahsilat sürelerinin esnaf üzerindeki yükünün azaltılması gerektiğini belirterek bankalara maliyetlerin daha makul seviyelere çekilmesi çağrısında bulundu.
Kart kullananların dikkat etmesi gerekenler
Tüketicilerin kartla ödeme sırasında ürün veya hizmetin ilan edilen fiyatının üzerine “komisyon”, “kart farkı” ya da benzer isimlerle ek bedel konulup konulmadığını kontrol etmesi önem taşıyor. Böyle bir ödeme yapılması halinde fiş, fatura ve POS belgesinin saklanması olası bir başvuruda kanıt niteliği taşıyabiliyor.
Mevzuatın temel kuralı ise açık: Kart kullanımından dolayı tüketiciden ayrıca bir ücret talep edilemiyor. Bankanın işyerinden aldığı POS komisyonu ise işletme ile banka arasındaki ayrı bir maliyet kalemi olarak değerlendiriliyor.