2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, köylerde çözülmek bilmeyen nüfus kaybını durdurmak ve üretim ekonomisini yeniden canlandırmak için kapsamlı bir yol haritası ortaya koydu. Program, hem tarımsal üretimi hem de kırsal yaşamı güçlendirecek yeni destek modellerini bir araya getiriyor.
Açıklanan başlıklar, özellikle gençler ve kadınlar için kırsalda kalmayı cazip hale getirecek yeni fırsatların işaretini verdi.
Aile İşletmelerine Yeni Altyapı Modeli
Programın en güçlü bölümlerinden biri aile işletmelerine yönelik destekler oldu. Kırsal mahalleler, köyler ve orman köylerinde sürdürülebilir geçim kaynaklarının oluşması için altyapı yatırımlarına hibe sağlanacak.
Bu destekler, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı üzerinden yürütülecek ve farklı teşvik mekanizmaları arasında koordinasyon kurularak uygulamada verimlilik artırılacak. Amaç, küçük ölçekli işletmelerin kendi ayakları üzerinde durabileceği güçlü bir yerel ekonomi oluşturmak.
Tarımın Dışına Çıkan Girişim Ekonomisi
Program, kırsal ekonomiyi sadece tarım eksenine sıkıştırmıyor. IPARD III çerçevesiyle kırsalda girişimcilik faaliyetleri genişletilecek ve tarım dışı sektörlere daha fazla kaynak aktarılacak.
Yenilenebilir enerji yatırımlarından el sanatlarına, kırsal turizmden zanaatkarlığa kadar çok çeşitli alanlarda hibe destekleri sağlanacak. Ayrıca tarımsal işletmelerin fiziki altyapısı ile balıkçılık ve tarım ürünlerinin işlenmesi de destek kapsamına dâhil edildi. Bu yaklaşım, kırsalın tek gelir kaynağının tarım olmaktan çıkmasını hedefliyor.
Kadın ve Gençlere Özel Sosyal Modeller
Programın insani yönü de dikkat çekiyor. Kırsal bölgelerde yoksulluğu azaltmak için “dayanışma ekonomisi” güçlendirilecek ve özellikle kadınlar ile gençler için yenilikçi sosyal destek programları devreye alınacak.
Üretici örgütlerinin güçlendirilmesi, kooperatifçiliğin yaygınlaştırılması ve mevzuat altyapısının iyileştirilmesi ise kırsalda ortak üretim kültürünü yeniden ayağa kaldırmak için atılan adımlar arasında.
Doğal Kaynakları Korumak İçin Yeni Adımlar
Program, çevre başlığına da geniş yer ayırıyor. Toprak ve su kaynaklarının daha etkin kullanımı için yeni uygulamalar hayata geçirilecek; ormansızlaşma ve arazi tahribatını önleyecek projeler desteklenecek.
“Nitrat Eylem Planı” kapsamında çiftçilere bilinçlendirme eğitimleri verilecek, okullarda doğa koruma ve biyoçeşitlilik konuları işlenecek. Bu yaklaşım, kırsal kalkınmanın sadece ekonomik değil, çevresel sürdürülebilirliği de içerdiğini gösteriyor.
Yeni Program Ne Anlama Geliyor?
Açıklanan yol haritası, Türkiye’de kırsal yaşamın uzun yıllar sonra ilk kez bu kadar kapsamlı bir politik çerçeveye sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Ekonomiyi çeşitlendiren, toplumsal grupları destekleyen ve doğal kaynakları koruyan bütüncül yaklaşım, köylerde yaşamın yeniden cazip hale gelmesini hedefliyor. Program, geri dönüşü duran köylerin yeniden üretim merkezi olabileceğinin güçlü işaretlerini veriyor.