İstanbul Havalimanı'ndan Güney Kore'nin başkenti Seul'e gitmek üzere havalanan Asiana Airlines'a ait yolcu uçağında yaşananlar, havacılıkta güvenlik prosedürlerinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Tam 170 yolcu ve 6 mürettebat taşıyan Boeing 777 tipi uçak, bir yolcunun koltuk arasına sıkışan taşınabilir şarj cihazı (powerbank) nedeniyle Kazakistan hava sahasından geri dönerek seferini iptal etmek zorunda kaldı.
Olay, uçak Kazakistan üzerindeyken bir yolcunun, powerbank'inin koltuk mekanizmasının arasına sıkıştığını fark etmesiyle başladı. Durumu derhal kabin ekibine bildiren yolcunun yardımına koşan uçuş görevlileri, cihazı sıkıştığı yerden çıkarmayı başaramadı. Bu durum üzerine kaptan pilot, uluslararası havacılık kurallarının gerektirdiği en güvenli kararı alarak binlerce kilometre katettikten sonra rotasını yeniden İstanbul'a çevirdi.
Kaptan Pilot Tereddüt Etmedi: "Uçuş Güvenliği Her Şeyden Önce Gelir"
Uçuş sırasında yaşanan kriz anında, tecrübeli kaptan pilot uçuş güvenliğini riske atmamak adına en ufak bir tereddüt göstermedi. Lityum pilli cihazların ezilme veya sıkışma durumunda aşırı ısınarak alev alma potansiyeli, havacılık sektörünün en büyük endişelerinden biridir. Sıkışan powerbank'in bu riski taşıması nedeniyle pilot, tüm yolcuların ve mürettebatın can güvenliğini önceliklendirerek İstanbul Havalimanı'na dönme kararını aldı.
Uçak, sorunsuz bir şekilde saat 23.25'te İstanbul Havalimanı'na teker koydu. Yolcular büyük bir şaşkınlık yaşasa da, havayolu şirketinin uçuş emniyetine verdiği önem ve aldığı bu radikal karar, havacılık otoriteleri tarafından takdirle karşılandı. Bu olay, basit gibi görünen bir elektronik aletin, doğru kullanılmadığında ne denli büyük bir güvenlik tehdidi oluşturabileceğinin somut bir kanıtı oldu.
SHGM'nin Uyarısı Tekrar Gündemde: "Uçuşta Kesinlikle Kullanmayın!"
Asiana Airlines uçağında yaşanan bu olay, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) geçtiğimiz aylarda yaptığı kritik uyarıyı yeniden gündeme taşıdı. SHGM, daha önce yine Güney Kore'de bir powerbank'in patlaması sonucu çıkan yangın vakasının ardından, tüm havayolu şirketlerine yolcuların yanlarında taşıdıkları bu tür cihazları uçuş sırasında kesinlikle kullanmamaları ve şarj etmemeleri yönünde güçlü bir tavsiyede bulunmuştu.
İstanbul'da yaşanan bu son olay, SHGM'nin uyarısının ne kadar yerinde olduğunu bir kez daha kanıtladı. Havacılık uzmanları, yolcuların bu kurallara harfiyen uymasının, olası bir felaketi önlemek adına hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Lityum Piller Neden Tehlikeli? Powerbank Kullanım Kuralları Neler?
Peki, günlük hayatımızın vazgeçilmezi olan powerbank'ler uçaklarda neden bu kadar büyük bir risk taşıyor? Sorunun cevabı, içerdikleri lityum-iyon pillerde saklı. Bu piller, hasar gördüklerinde, ezildiklerinde veya kısa devre yaptıklarında "termal kaçak" (thermal runaway) olarak adlandırılan ve kontrolü zor olan bir kimyasal reaksiyona girebilirler. Bu reaksiyon, cihazın hızla ısınıp alev almasına ve hatta patlamasına neden olabilir.
Uluslararası havacılık kurallarına göre yolcuların uyması gereken temel powerbank kuralları şunlardır:
Powerbank'ler kesinlikle uçağın kargo bölümüne verilen bagajlara konulamaz; sadece el bagajında taşınabilir.
Uçuş sırasında powerbank ile telefon veya başka bir cihaz şarj edilmemelidir.
Cihazın kendisi de uçuş sırasında şarja takılmamalıdır.
Yolcular, bu cihazları ezilmeyecek veya hasar görmeyecek şekilde korunaklı bir biçimde taşımalıdır.