Üniversite öğrencilerinin iş hayatında karşılaştıkları en büyük sorunlardan biri olan mobbing, psikolojik baskı ve zorbalık boyutuna ulaştı. Üsküdar Üniversitesi öncülüğünde yapılan araştırmaya göre, çalışan öğrencilerin %74,5’i en az bir kez mobbinge maruz kalıyor. Bu durum, akademik başarılarını, motivasyonlarını ve sosyal hayatlarını doğrudan etkiliyor.
Öğrencilerin Tercih Ettiği Meslek Grupları
Türkiye’deki 55 farklı üniversiteden 271 öğrenciyle yapılan araştırma, üniversite öğrencilerinin en çok satış danışmanlığı, garsonluk, baristalık, anketörlük, bakıcılık, kasiyerlik, motokuryelik, figüranlık ve hostes/muavinlik gibi hizmet sektöründe çalıştığını ortaya koydu.
Araştırmaya katılan öğrencilerin büyük bölümü yarı zamanlı çalıştığını (%72), ekonomik zorunluluklar nedeniyle iş hayatına atıldıklarını belirtti.
Mobbing Hangi Şekillerde Ortaya Çıkıyor?
Öğrencilerin iş hayatında maruz kaldıkları psikolojik baskılar şu şekilde sıralanıyor:
- Sürekli eleştirilme ve küçümsenme
- Özgüven kaybı ve sosyal izolasyon
- Aşırı iş yükü ve zorunlu mesai
- Kadın çalışanlara yönelik cinsiyet ayrımcılığı
- Düşük ücret, fazla mesai ve emek sömürüsü
Özellikle genç çalışanların deneyimsiz görülerek söz hakkı tanınmaması, profesyonel yeterliliklerinin sorgulanması ve işten çıkarılma tehdidiyle baskı altında tutulmaları dikkat çekiyor.
Mobbingin Akademik ve Psikolojik Etkileri
İş yerinde yaşanan psikolojik baskı, yalnızca çalışma hayatını değil, aynı zamanda akademik başarıyı ve öğrencilerin psikolojik sağlığını da olumsuz etkiliyor.
- %64,9’u mobbingin akademik performanslarını düşürdüğünü söylüyor.
- Derslere ilgisizlik ve not ortalamasında düşüş en sık yaşanan sonuçlar arasında.
- %38’i agresifleştiğini, %20,3’ü kendini ifade etmekte zorlandığını, %11,8’i özgüven kaybı yaşadığını belirtiyor.
Bu durum, çalışan üniversite öğrencilerinin hem eğitim hem de sosyal yaşamda ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Genç Çalışanlar Mobbinge Karşı Savunmasız!
Araştırmaya göre, mobbing en çok üst yönetim, iş arkadaşları ve müşteriler tarafından uygulanıyor.
- %59’u yöneticileri tarafından mobbinge maruz kalıyor.
- %38,4’ü müşteri kaynaklı psikolojik baskıya uğruyor.
- %22,9’u iş arkadaşlarının mobbingine maruz kalıyor.
Öğrenciler mobbing karşısında çoğunlukla sessiz kalmayı tercih ediyor. Katılımcıların %37,6’sı yaşadığı psikolojik tacizi görmezden geldiğini, sadece %20,7’si işten ayrılarak tepki gösterdiğini belirtti.
Çözüm Önerileri: Daha Güvenli Çalışma Ortamı Şart!
Üsküdar Üniversitesi İnsan Hakları Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, bu sorunun çözülmesi için hukuki düzenlemelerin güçlendirilmesi, iş yerlerinde denetim mekanizmalarının artırılması ve farkındalık kampanyalarının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Mobbing, yalnızca öğrencilerin eğitim hayatını değil, uzun vadede kariyer motivasyonlarını ve mesleki geleceklerini de tehdit eden kritik bir sorun olarak öne çıkıyor.