IMF’nin Dünya Ekonomik Görünüm raporunda yayımlanan son veriler, küresel borçluluğun pandemi sonrası dönemde yeniden hızlandığını ve ülkelerin mali dengeleri üzerinde baskının arttığını ortaya koyuyor. Küresel kamu borcu 2025 itibarıyla 111 trilyon dolara yükseldi. Bir yıl içinde gerçekleşen 8,3 trilyon dolarlık ek yük, borç sürdürülebilirliği tartışmalarını yeniden dünya gündemine taşıdı.
Borçların ülkelere göre dağılımında ise hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde tablo giderek ağırlaşıyor. En yüksek borç yükünün ABD ve Çin gibi büyük ekonomilerde toplanması, küresel finansal kırılganlığın merkezini net biçimde işaret ediyor.
Listenin zirvesi: ABD ve Çin küresel borcun yarısından fazlasını taşıyor
Rapora göre ABD, 2025 itibarıyla 38 trilyon doları aşan kamu borcuyla listenin birinci sırasında. Bu rakam, ülke ekonomisinin yüzde 125’i seviyesinde. Üstelik ABD’de son beş yılda net faiz ödemeleri neredeyse üç kat arttı. IMF’nin projeksiyonlarına göre ABD’nin yıllık faiz yükü 2035’te 1,8 trilyon dolara kadar çıkabilir.
Çin, 18,7 trilyon dolarlık borcuyla küresel ikinci sırada. Sadece 2025 içinde Çin’in borcu 2,2 trilyon dolar arttı. Ekonomik yavaşlama döneminde verilen teşvikler, yerel yönetimlerin arazi gelirlerindeki düşüş ve emlak sektöründeki sorunlar bu artışı tetikleyen başlıca unsurlar arasında.
Japonya ise 9,8 trilyon dolarlık borçla üçüncü sırada yer alıyor. Ülkenin borç/GSYH oranı yüzde 230 ile dünyanın en yükseklerinden biri. Buna rağmen Tokyo yönetimi büyümeyi desteklemek için 92,2 milyar dolarlık yeni teşvik paketini gündemine almış durumda.
Avrupa’da borç alarmı: İngiltere ve Fransa ilk beşte
Avrupa’nın ana ekonomileri de borç baskısını yoğun şekilde hissediyor. İngiltere ve Fransa, yaklaşık 4 trilyon dolarlık borç seviyeleriyle dünyanın en borçlu ilk beş ülkesi arasında.
Fransa’da siyasi istikrarsızlık ve bütçe kesintileri borç dinamiklerini zorlaştırırken, Avrupa genelinde yavaşlayan büyüme oranları borçlanma baskısını artırıyor.
İtalya, Almanya, Hindistan, Kanada ve Brezilya da küresel borç listesinde üst sıralarda yer alan ülkeler arasında.
Türkiye’nin borç tablosu: Dünyada 25. sırada ama oran düşük
IMF verilerine göre Türkiye’nin kamu borcu 2025’te 380,4 milyar dolar seviyesinde. Bu tutar Türkiye’yi 192 ülke arasında 25. sıraya yerleştiriyor. Ancak Türkiye’nin borç yükünü diğer büyük ekonomilerden ayıran kritik unsur borç/GSYH oranı.
Türkiye’nin kamu borcunun milli gelire oranı yüzde 24,3 seviyesinde. Bu oran, ABD, Japonya, Avrupa ülkeleri ve birçok G20 ekonomisine kıyasla oldukça düşük bir seviyeye işaret ediyor. IMF, Türkiye’nin kamu borcunu “yönetilebilir kategoride” değerlendiriyor.
Borç yapısının görece düşük seviyede kalması, Türkiye’nin küresel ekonomik dalgalanmalara karşı manevra alanını genişletirken, mali disiplinin son yıllardaki seyrinin etkili olduğu belirtiliyor.
Küresel görünüm ne söylüyor?
IMF’nin değerlendirmeleri, borçlanmanın yalnızca bir ekonomik performans ölçütü değil, ülkelerin politik risklerini de doğrudan etkileyen bir unsur haline geldiğini gösteriyor. Büyük ekonomilerde faiz yükünün hızla artması, daha küçük ve yükselen ekonomilerin finansman maliyetlerini de yükseltiyor.
Türkiye’nin borç oranındaki düşük seviye olumlu görülse de küresel borçlulukta artan riskler, tüm ülkeler gibi Türkiye’yi de yakından ilgilendirmeye devam ediyor.
