2025 yılı verilerine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) sistemine yaklaşık 1 milyon şüpheli işlem bildirimi yapılırken, IBAN dolandırıcılığı kaynaklı mağdur sayısının 50 bine ulaştığı tahmin ediliyor. Artan vakalar üzerine hükümetin yeni bir yasal düzenleme hazırlığında olduğu bildirildi.
Dolandırıcılık yöntemleri çeşitleniyor
Uzmanlara göre dolandırıcılar, özellikle burs vaadi, sahte kargo bildirimi veya iş teklifleri gibi yöntemlerle vatandaşları hedef alıyor. Bu yöntemlerle kandırılan kişiler, farkında olmadan banka hesaplarını suç ağlarının kullanımına açabiliyor.
Yapılan bildirimlerin yüzde 65’inde dolandırıcılık suçunun tespit edildiği belirtilirken, şüpheli işlemlerin yarısından fazlasının bankalar tarafından raporlandığı ifade ediliyor. Dolandırıcıların temel amacı ise ele geçirilen hesaplar üzerinden yasa dışı gelirleri aklamak olarak öne çıkıyor.
Hesap kullandıranlar da suç kapsamına alınacak
Hazırlanan yeni düzenlemeye göre, banka hesaplarını para karşılığında kullandıranlar veya başkalarının IBAN bilgilerini kiralayan kişiler de ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Bu kişiler “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirilecek.
Taslak düzenlemede, söz konusu suça karışanlara 3 yıla kadar hapis ve 2,5 milyon liraya kadar idari para cezası verilmesi öngörülüyor. Böylece dolandırıcılık zincirinin sadece failleri değil, aracılık eden unsurları da kapsama alınacak.
Uzmanlar uyarıyor: Küçük işlem de risk taşıyor
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan hukukçular, küçük tutarlı işlemlerin dahi ciddi cezai sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. IBAN üzerinden yapılan işlemlerde kişinin bilgisi dahilinde gerçekleşmeyen hareketler bile soruşturma konusu olabiliyor.
Bu nedenle vatandaşların hesap hareketlerini düzenli kontrol etmesi ve şüpheli bir durumla karşılaşmaları halinde hızlı şekilde bankalara ve adli makamlara başvurması gerektiği vurgulanıyor.
Şüpheli işlemde hızlı bildirim kritik önemde
Uzmanlar, e-Devlet üzerinden hesap kontrollerinin yapılmasını ve bilinmeyen işlemlerde derhal bankaya bildirimde bulunulmasını öneriyor. Ayrıca en yakın savcılığa başvurarak suç duyurusunda bulunulması, mağduriyetin büyümesini engelleyen önemli bir adım olarak görülüyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte IBAN dolandırıcılığına karşı daha caydırıcı bir hukuki çerçeve oluşturulması hedefleniyor.