İl merkezine 53 kilometre, Ortaköy ilçe merkezine 3 kilometre uzaklıktaki antik kent, Aygül Süel ile eşi Mustafa Süel'in yönettiği yüzey araştırmasında bulundu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle 1990'da bir kurtarma kazısıyla başlayan çalışmaların bilimsel başkanı Süel oldu. Kazılar 1992'den 2018'e kadar Ankara Üniversitesi adına, Süel çiftinin başkanlığında sürdü.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Hititoloji okuyan Süel, doktorasını da aynı üniversitede Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri alanında yaptı. Uzun yıllar Ankara Üniversitesi'nde Hititoloji profesörü olarak ders veren Süel, 2018'den sonra Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'ne geçti.
BOĞAZKÖY'DEN SONRA EN BÜYÜK İKİNCİ ARŞİV
Ortaköy'de toprağın altından çıkan arşiv, Hitit kraliyetine ait. Hititçe, Hurrice, Hattice ve Akadca olmak üzere dört dilde yazılmış 4 binden fazla tablet ve parçadan oluşan arşivde idari ve dini konular ile fal ve kehanet metinleri yer alıyor.
Kentin Hitit döneminde Şapinuva adını taşıdığı ve Hitit Devleti'nin başkentlerinden biri olarak kullanıldığı belirlendi. Hitit Üniversitesi'nin verdiği bilgiye göre MÖ 14. yüzyılın başında Şapinuva'nın tahtında Büyük Kral II. Tuthaliya ile Kraliçe Taduhepa oturuyordu. Bir sonraki yüzyılda, MÖ 13. yüzyılda ise kenti Büyük Kral II. Murşili'nin de kullandığı belgelerden anlaşılıyor.
KRALİYET YAPILARI GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Şapinuva, kuzeybatıdan güneydoğuya doğru inen bir platonun basamak basamak teraslanmasıyla kuruldu. Yönetim binaları üstteki teraslarda yükselirken, batıdaki tepelerde dini ve askeri olabileceği düşünülen yapıların izlerine rastlandı.
Kazılarda idari, ticari ve dini nitelikteki kraliyet yapılarının yanı sıra ritüel ve üretim alanları da ortaya çıkarıldı. Kentin ticari önemi bulunduğu yerden geliyordu: Kelkit ve Yeşilırmak vadisini izleyen doğu-batı ticaret yolu Şapinuva'nın önünden geçip İç Anadolu'ya uzanıyordu.
VALİ ÇALGAN'DAN TEŞEKKÜR
Süel, emekli olduğunda Hitit Üniversitesi'nde Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanı'ydı ve Şapinuva Kazısı Onursal Başkanı unvanını taşıyordu.
Üniversitenin İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, 21 Mayıs'ta duyurduğu programla Süel için bir akşam yemeği düzenledi. Dekan Prof. Dr. Zekeriya Işık, fakülteye ve Arkeoloji Bölümü'ne verdiği hizmet, akademik katkıları ve özellikle Şapinuva'daki çalışmaları için Süel'e teşekkür ederek plaket verdi.
Süel, emekliliği nedeniyle Kültür ve Turizm Müdürü Sümeyra Bektaş ile birlikte Vali Ali Çalgan'ı da ziyaret etti. Ziyaretten memnun kaldığını söyleyen Çalgan, Ortaköy'deki Hitit başkentinin kazılarını yıllarca yürüten ve bu köklü geçmişin topraktan çıkarılıp yeni kuşaklara ulaştırılmasına emek veren Süel'e teşekkür etti, emeklilikte sağlık, huzur ve mutluluk diledi.
Kazıları bugün Hitit Üniversitesi sürdürüyor. 2025 sezonunda kazı, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Önder İpek'in başkanlığında, lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin katılımıyla yapıldı. Hitit Üniversitesi Rektörlüğü, 7 Ağustos 2025'teki yazılı açıklamasında şu ifadeye yer verdi: "Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 1990 yılında başlayan kazılar, uzun yıllar Prof. Dr. Aygül Süel'in başkanlığında yürütüldü."