Akar'dan kene açıklaması

Çorum Veteriner Hekimler Odası Başkanı Arif Akar, kene açıklaması yaptı.

Güncel 05.06.2020, 15:19 07.06.2020, 00:43 Merve Kayış
banner2343

Akar, “Keneler genelde havaların ısınmaya başladığı mart ayının ortaları ile soğumaya başladığı ekim ayının sonları arasında aktif olurlar” dedi.

Arif Akar kenenin ekolojik yaşamını ve korunma yöntemlerini şu ifadelerle anlattı;

Dünyada 899 adet kene türü bulunuyor. Keneler genel anlamda mesken keneleri ve mera keneleri olarak iki ana grupta inceleniyor. Yuvaya bağımlı mesken keneleri fare delikleri, kuş yuvaları, ahır duvarlarındaki çatlaklar gibi yerlerde bulunurlar ve konaklarını burada beklerler. Mera keneleri ise orman, çalılık, çayır, çöl gibi geniş alanlarda yaşamlarını sürdürürler. Hastalık etkenlerini taşıyan kene türleri daha çok bu tür kenelerdir. Yaşam döngüleri larva, nimf ve erişkin olmak üzere üç evreden ibarettir. Bu sert keneler türlere göre biyolojilerini bir, iki ve üç konaktan kan emerek tamamlarlar. Keneler konaklarında, yani tutundukları hayvanda çiftleşirler.

KENELER SADECE KAN İLE BESLENİR

sadece kan ile beslenir. Aç bir dişi kene yumurtlamak için kendi ağırlığının yaklaşık 100 ile 200 kat fazlası kadar kan emebilir. Yumurtlama işlemini tamamlayan dişiler ölür. Yumurta miktarı, kenenin beslenme durumu ve türüne göre 2 bin ile 20 bin arasında olabilir. Erkek bir kene ise çok daha az kan emmektedir.

KENELER 6 AY İLE 3 YIL ARASINDA YAŞIYORLAR

Diğer canlılarla karşılaştırıldıklarında, keneler oldukça uzun yaşar. Kenelerin 6 ay ile 3 yıl arasında yaşayan türleri mevcuttur. Zorunlu kan emici olan keneler, bütün yaşam dönemlerinde konaklarından kan emmek zorundadır. Kan emdikleri konaklarından ayrılıp toprağa düşen keneler, her bir aşamada gömlek değiştirmektedir. Kenelerde konak özelliği türlere göre değişmektedir. Bazı türler tek bir konaktan bazıları 200 kadar hayvan türünden kan emebilir. Mesken keneleri konak aramak zorunda değildir. Buna karşılık mera keneleri yaşamlarını devam ettirebilmek için kan emebilecekleri uygun bir konak bulmak zorundadır.

KENELERİN UÇMA YETENEĞİ YOKTUR

Keneler konaklarını yani kan emecekleri hayvanları ve insanları bulmak için aktif, avcı ve pasif, pusucu olarak yaparlar. Hiç bir kene türü uçma yeteneğine sahip değildir. Avcı keneler saklandıkları bölgeden konak sinyallerini aldıklarında hızlı bir şekilde konaklarına yönelirler. Pusucu keneler ise bulundukları yeri terk etmeden konakların gelmesini, çoğunlukla bir otun üzerinde, bekler ve konağına tutunurlar.

YAKLAŞIK 32 TÜR KENE VAR

ÜLKEMİZDE NE KADAR KENE TÜRÜ VAR? BUNLARIN İNSAN VEYA HAYVAN SAĞLIĞINA ZARARLARI NELERDİR?

Ülkemizde yaklaşık 32 tür bulunuyor. Keneler pek çok hastalık etkenini (yaklaşık 200 kadar patojen etkeni) hem insanlara hemde hayvanlara nakletmektedir. Buna vektörlük özelliği de denmektedir. İnsan ve hayvan sağlığı bakımından ekonomik kayba yol açmaktadırlar. Örneğin hayvan sağlığı açısından birçok paraziter hastalık (Babesiosis, Theileriosis gibi) insan sağlığı açısından ise viral hastalıklardan Kırım Kongo Kanamalı hastalığı, bakteriyel hastalıklardan Lyme Borreliosis hastalığı en bilinenlerindendir.

KENELERİ TAMAMEN YOK ETMEK MÜMKÜN DEĞİL

KENE İLE BİLİMSEL ANLAMDA NASIL MÜCADELE EDİLİYOR? BUNUN YÖNTEMLERİ NELERDİR? DOĞADAKİ KENE SAYISINI AZALTMAK MÜMKÜN MÜ?

Kene ile mücadele sadece evcil hayvanlar üzerinden yapılabilir. Doğada kene ile mücadele yapabilmek mümkün gözükmemekte. Evcil hayvanların belirli dönemlerde paraziter ilaçlanmasıyla kene popülasyonunda bir azalma sağlanabilir. Yine kene ile mücadelede yapılabilecek bir başka yöntem de hayvanlarda akarisid uygulamalarının düzenli ve usulüne uygun olarak yapılması. Kene sayısını azaltmak için de evcil hayvanların ortalama 25 günde bir akarisid ilaçlarla ilaçlanması gerekir. Kullanılan ilaçların ette ve sütte kalıntı bırakmamasına dikkat edilmelidir. Ancak tamamen yok edilmesi mümkün değildir. Bilimsel olarak son yıllarda kenelerin azaltılmasına yönelik aşı çalışmaları mevcut ancak uygulamaya geçilmemiştir.

KENE İLE İNSANLARA BULAŞAN KIRIM KONGA KANAMALI HASTALIĞI 'KKKH' ÜLKEMİZDE İLK NE ZAMAN ORTAYA ÇIKMIŞTIR?

Veteriner klinik olarak bu hastalığın hayvanlarda olduğu yıllar öncesinden bilinmekteydi. Hastalık ülkemizde ilk olarak 2002 yılında dikkatleri çekmiş ve 2003 yılında kesin tanısı konmuştur. Özellikle 2002 yılından sonra hangi kene türünün bu hastalığı taşıdığı, daha çok hastalığın nerelerde gözüktüğü gibi detaylı araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Özellikle Kelkit Vadisi’nin içinde bulunduğu İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzeyinde yoğunlaşmaktadır. Ancak bunun yanında ülkemizin diğer bölgelerinde de hastalığın görüldüğü rapor edilmektedir. Hastalığın dünya üzerinde yayılış alanına göre 30 civarında kene türünün bu hastalığı yayabildiği belirlenmiştir. Türkiye’de ise hastalığın yayılmasında Hyalomma marginatum kene türü etkilidir. Bu tür daha çok orman kenarları, bodur ağaçlık alanlar, bozkır iklimin diğer iklim kuşakları ile kesiştiği alanlarda yaşam döngüsüne sahiptir.

KENE İNSAN VÜCUDUNDA KENDİNE EN KORUNAKLI YERİ SEÇER

KIRIM KONGO KANAMALI HASTALIĞINDAN KORUNMAK İÇİN NE TÜR ÖNLEMLER ALINMALIDIR?

Önceden vatandaşlarda şöyle bir algı vardı. Kene bize bir şey yapmaz, bu bizim kene yıllardır kimseye bir zararı olmamıştır gibi. Kırım Kongo Kanamalı hastalığının ortaya çıkması ve ölüm vakalarının görünmesinin ardından ise halkın bilinçlenmesi daha da arttı.

Öncelikle kişisel korunma sağlanmalıdır. Kişisel korunmanın nasıl yapılacağı konusunda Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile halkı bilinçlendirmek ve farkındalığı artırmak için broşürler, afişler, eğitimler, kamu spotları, seminerler gibi pek çok çalışmalar yaptı.

KENENİN VÜCUTTA YÜRÜDÜĞÜ GENELLİKLE HİSSEDİLMEZ

Kenenin vücudunuzda yürüdüğünü genellikle hissetmezsiniz. Keneler genellikle insanlarda ilk bulduğu yere tutunmaz. Diğer canlılar gibi kenelerin de kendini koruma içgüdüleri vardır ve bu sebeple de insan vücudunda kendine en korunaklı yeri seçer. Örneğin saçınızın dip kısmı, kulak arkası, kasıklar, eklem kısımları gibi daha az farkedilecek bölgeleri seçerler.

KENELERDEN KORUNMAK İÇİN NASIL ÖNLEM ALINIR?

Kişisel korunmanın nasıl yapılacağı noktasında:

Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken, kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.

Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kişi kendisinin ve çocuklarının vücudunda (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil) kene olup olmadığını kontrol etmeli, kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden çıplak el ile dokunmamak şartıyla vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile (bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarmalıdır.

Kişiye kene tutunduğu durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riskinin de o kadar azalacağı unutulmamalıdır.

Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemelidir.

Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile hastalık bulaşabildiğinden, hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske v.b.) almalıdır.

Kene tutunan kişiler, kendilerini 10 gün süreyle halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler yönünden izlemeli ve bu belirtilerden bir veya bir kaçının ortaya çıkması halinde derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelidirler.

Hastalığa sebep olan virusun taşıyıcısı, saklayıcısı ve bulaştırıcısı olan keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak el ile öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. Keneler üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek kenenin kasılmasına sebep olarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına sebep olacağı için yapılmamalıdır.

Kenenin aktif olduğu bir döneme rastlayan kurban bayramlarında hayvan kesimlerinin daha dikkatli yapılması gerekmektedir.

Kaynak: Yayla Haber
Yorumlar (0)
banner2351
banner2352
banner2358
24°
az bulutlu
Namaz Vakti 23 Nisan 2021
İmsak 04:09
Güneş 05:43
Öğle 12:44
İkindi 16:30
Akşam 19:34
Yatsı 21:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 32 59
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 32 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Barcelona 31 68
4. Sevilla 32 67
5. Real Sociedad 32 50
6. Real Betis 32 49
7. Villarreal 32 49
8. Granada 31 42
9. Osasuna 32 40
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Levante 32 38
12. Celta de Vigo 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 32 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 32 23
Arşiv

Gelişmelerden Haberdar Olun

@