Ticaret Bakanlığı, son dönemde internet üzerinden yaygınlaşan “gizemli kutu” satışlarıyla ilgili kritik bir uyarı yaptı. Bakanlığa bağlı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü, bu satışların haksız ticari uygulama niteliği taşıdığını ve tüketici davranışlarını olumsuz etkileyebileceğini belirterek e-ticaret platformlarını dikkatli olmaya çağırdı.
Yapılan açıklamada, “gizemli kutu” konseptiyle tanıtılan ürünlerin içeriklerinin bilinmezliğe dayanması, tüketicilerin ekonomik kararlarını yanıltabileceği ve normal şartlarda tercih etmeyecekleri işlemlere yönlendirebileceği vurgulandı. Bu nedenle, ilgili firmalara yazılı bilgilendirme gönderilerek mevzuata uygun davranmaları istendi.
E-Ticaret Platformlarına Yazılı Uyarı Gönderildi
Ticaret Bakanlığı, sektör temsilcilerine gönderdiği yazıda, “gizemli kutu” satışlarının özellikle sosyal medya ve e-ticaret platformlarında hızla yaygınlaştığını belirtti. Tüketicilere yeterli bilgilendirme yapılmadan gerçekleştirilen bu satışların Reklam Kurulu kararlarıyla da uygunsuz bulunduğu ifade edildi.
Yazıda, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında her türlü ticari reklam ve tanıtım faaliyetinin Reklam Kurulu tarafından denetlendiği hatırlatılarak, firmaların dürüst ve adil ticaret ilkeleri çerçevesinde hareket etmesi gerektiği bildirildi. Ayrıca, bu tür tanıtımların mevzuata aykırı reklam niteliği taşıdığı ve tüketicinin ekonomik çıkarlarını zedeleyebileceği kaydedildi.
Reklam Kurulu: “Tüketici Ekonomik Davranışını Bozuyor”
Bakanlığın açıklamasına göre, Reklam Kurulu tarafından yapılan incelemeler sonucunda, bazı e-ticaret platformları hakkında idari yaptırımlar uygulanmasına karar verildi. İncelemelerde, “gizemli kutu” tanıtımlarında ürün içeriğine dair hiçbir bilgilendirmenin yapılmadığı, bu durumun tüketicilerin bilinçli karar verme hakkını ortadan kaldırdığı tespit edildi.
Kurul, bu tür tanıtımların tüketiciyi yanıltıcı ve yönlendirici nitelikte olduğunu, dolayısıyla haksız ticari uygulama kapsamında değerlendirildiğini belirtti. Ayrıca, bu yöntemlerin mesafeli satış sözleşmelerindeki şeffaflık ve bilgilendirme yükümlülükleriyle bağdaşmadığına dikkat çekildi.
“Erişim Engeli” ve “Adli Süreç” Kararı
Ticaret Bakanlığı, “gizemli kutu” satışlarıyla ilgili denetimleri yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı tutmadı. Reklam Kurulu, Ağustos ayında yaptığı toplantıda bu tür tanıtımların erişim engeli kapsamına alınmasına karar vermişti.
Ayrıca, yasa dışı faaliyet yürüttüğü belirlenen internet sitelerinin sorumluları hakkında adli tahkikat başlatılması için ilgili kurumlara başvuruda bulunuldu. Bu kapsamda, “gizemli kutu” satışını sürdüren platformlar hem hukuki hem de cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.
Dürüst Ticaret ve Tüketici Güveni Vurgusu
Ticaret Bakanlığı açıklamasında, “Tüketicilerin çıkarlarının korunması, haksız rekabetin önlenmesi ve adil ticaretin sağlanması” ilkesinin altı çizildi. Sektör temsilcilerinden, reklam ve satış stratejilerini mevzuata uygun şekilde düzenlemeleri ve tüketicileri yanıltacak pazarlama yöntemlerinden kaçınmaları istendi.
Bakanlık ayrıca, tüketicilerin şikayetlerini Alo 175 Tüketici Hattı veya tuketici.gov.tr üzerinden iletebileceklerini hatırlattı. Bu çağrı, gizemli kutu benzeri satış yöntemlerinin kontrol altına alınması ve dijital pazarlarda güven ortamının güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.