Çorum’un yollarında bir JAWA efsanesi: Her pazar motosikletlerle Havza’ya giderlerdi

Markanın adı Janeček ve Wanderer’den geliyor JAWA, 1929 yılında Çekoslovakyalı mühendis František Janeček tarafından kuruldu. Markanın adı, kurucu Janeček’in soyadındaki “JA” heceleri ile lisansı satın alınan Alman motosiklet üreticisi Wanderer’in “WA” hecelerinin birleştirilmesiyle ortaya çıktı. İlk JAWA motosikleti de Wanderer lisansıyla üretilen 500 OHV modeli oldu. Marka, sonraki yıllarda özellikle iki zamanlı 250 ve 350 cc modelleriyle geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştı. JAWA motosikletleri, döneminin önemli modelleri arasında yer alırken 120’den fazla ülkeye ihraç edildi.

Her mahallede bir motosiklet tamircisi vardı JAWA’ların Çorum sokaklarında yoğun olarak kullanıldığı yıllarda motosiklet tamirciliği de önemli mesleklerden biriydi. Dönemin tanıklarının anlatımlarına göre hemen her mahallede motosikletten anlayan, arızalanan motorları tamir eden veya parça temin eden bir usta bulunuyordu. Bugünkü gibi servis ağına ve elektronik sistemlere sahip olmayan motosikletlerin bakımları çoğu zaman mahalle ustaları tarafından yapılıyordu. Motorun sesinden arızayı anlayan ustalar, sınırlı imkânlarla motosikletleri yeniden yola çıkarıyordu. Motosiklet sahipleriyle tamirciler arasında yalnızca müşteri-esnaf ilişkisi değil, güçlü bir dostluk da kuruluyordu. Tamirhaneler, motosiklet meraklılarının bir araya geldiği, uzun yol planları yaptığı ve deneyimlerini paylaştığı buluşma noktalarına dönüşüyordu.

Çorum’dan Havza’ya pazar yolculuğu Çorum’da anlatılan motosiklet hatıralarının en dikkat çekicilerinden biri ise pazar günleri Samsun’un Havza ilçesine düzenlenen yolculuklardı. Dönemin motosiklet tutkunlarının anlatımlarına göre JAWA sahipleri, pazar sabahları gruplar halinde bir araya geliyor ve motosikletleriyle Havza’ya doğru yola çıkıyordu. Yaklaşık 100 kilometreyi aşan yolculuk, bugünkü şartlarla sıradan görünse de dönemin yolları, motosiklet teknolojisi ve güvenlik imkânları düşünüldüğünde önemli bir macera anlamına geliyordu.

Kimi zaman iki kişi aynı motosiklete biniyor, yanlarına yol için yiyecek ve tamir malzemeleri alınıyordu.

Yol boyunca mola veriliyor, motosikletlerde meydana gelen küçük arızalar sürücülerin kendi imkânlarıyla gideriliyordu. Havza’ya ulaşan grup, ilçede vakit geçirdikten sonra aynı gün içerisinde yeniden Çorum’a dönüyordu. Bu yolculuklar yalnızca gezmek amacıyla yapılmıyor, motosikletçiler arasındaki dostluğu ve dayanışmayı da güçlendiriyordu.