Çorum’un manevi hafızası: Hıdırlık şeyhi Abbas Külahi

Çorum’un köklü kültürel mirasında önemli bir yere sahip olan Hıdırlık Şeyhi Abbas Külahi, hicri 1289 (miladi 1873) yılında dünyaya geldi. Babası Süleyman Efendi Darende Hıdırlık Mahallesi’nden, annesi ise Sivas Yıldızeli kazasındandır.

İlk eğitimini Sivas’taki Gök Medrese’de alan Abbas Külahi, daha sonra Çorum’da Hacı Recep Hoca, Enbiya Hoca ve Seydim Hoca gibi dönemin önemli alimlerinden ders aldı. Zaman zaman İstanbul’a giderek eğitimini ilerletti.

Genç yaşta amcası Hasan Ömer Efendi’nin yanında yetişen Abbas Külahi, onun Çorum’a yerleşmesiyle birlikte Ulu Cami’de ilmi kıraat ve vücuh dersleri vermeye başladı. Amcasının vefatının ardından imam-hatiplik ve zaviyedarlık görevlerini üstlenen Abbas Külahi, Hıdırlık bölgesinde dini ve sosyal hayatın önemli isimlerinden biri haline geldi.

Osmanlı döneminde hizmetleri takdir edilen Abbas Külahi’ye Mecidi Nişanı, Osmani Nişanı ve Nakibü’l Eşraflık rütbesi verildi. Bu unvanlar onun devlet nezdindeki itibarını ortaya koydu.

Abbas Külahi, yalnızca dini görevlerle değil, aynı zamanda sosyal ve siyasi gelişmelerle de yakından ilgilendi. Çorum’un yeniden sancak merkezi olmasında önemli katkılar sundu.

Yunan Harbi’nde gönüllü birliklerle cepheye katılan Abbas Külahi, Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında milli mücadele sürecinde de aktif rol aldı, lojistik destek sağladı.

Toplumsal dayanışma ve vakıf faaliyetlerinde de aktif olan Abbas Külahi, eğitim ve irşat çalışmalarının yanı sıra halkın yanında yer aldı. 1925 yılında tekkelerin kapatılmasıyla birlikte vakıf gelirlerini kaybeden Abbas Külahi, hayatının ilerleyen döneminde maddi sıkıntılar yaşasa da hizmetlerini sürdürdü.

15 Şubat 1963 yılında vefat eden Abbas Külahi’nin kabri, Çorum’da Kereb-i Gazi Türbesi girişinin sol tarafında bulunuyor. Manevi mirası, bugün de Çorum’da yaşamaya devam ediyor.