Çorum’dan saraya, ilmi makama uzanan bir hayat! Ebussuud Efendi kimdir?

Ebussuud Efendi Kimdir? Çorum’la Bağlantılı 10 Madde Asıl adı Muhyiddin Mehmed’dir: 1490 yılında Çorum’un İskilip ilçesinde dünyaya gelen Ebussuud Efendi, Osmanlı tarihinin en önemli din âlimlerinden ve hukukçularındandır.

“Ebussuud” lakabı babasına izafeten verilmiştir: Babası, zamanın tanınmış mutasavvıf âlimlerinden olan Şeyh Yavsi Mehmed Efendi’dir. “Ebussuud” (Suud’un babası) lakabı oğlunun adı Suud olduğu için kullanılmıştır.

İlk eğitimini Çorum’da aldı: İlk medrese eğitimine İskilip ve Çorum çevresinde başladı. Daha sonra İstanbul ve diğer merkezlerde yüksek ilim tahsili yaptı.

Osmanlı’nın en uzun süre görev yapan Şeyhülislam’ıdır: 1545 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Şeyhülislamlık makamına getirildi. Ardından II. Selim döneminde de görevine devam etti. Tam 29 yıl bu makamda kaldı. Dönemin dizisi Muhteşem Yüzyıl'da bu konu işlenmiş Ebussuud Efendi rölünü merhum Tucel Kurtiz canlandırmıştır.

Kanuni ile birlikte kanun yapımında görev aldı: Kanuni Sultan Süleyman’ın “Kanunî” unvanını almasında önemli rol oynadı. Fıkhî konularda verdiği fetvalar, Osmanlı kanunlarının şekillenmesinde temel teşkil etti.

Fetvalarıyla dönemine yön verdi: Döneminin sosyal, siyasi ve ekonomik meselelerine dair verdiği fetvalarla geniş yankı uyandırdı. Özellikle toplum düzeni, miras, vakıf ve vergi sistemleri üzerine etkili kararları oldu. Şer’i hükümler ile örfî hukuk arasında denge kurarak Osmanlı hukuk sistemini daha işler hale getirdi. Devletin adalet anlayışını halk nezdinde güçlendirdi.

İskilip’te doğdu, İstanbul’da vefat etti: İskilip’te başlayan ilim yolculuğu, Osmanlı’nın en üst ilmî ve dinî makamında zirveye ulaştı. 1574 yılında İstanbul’da vefat etti. Mezarı Eyüp Sultan’da yer almaktadır.

Medrese hocalığı ve kadılık yaptı: Şeyhülislam olmadan önce birçok şehirde kadılık yaptı. İstanbul, Bursa ve Rumeli kadılıkları görevlerinde bulundu. Aynı zamanda önemli medreselerde ders verdi.

Çorum ve İskilip’te izleri hâlâ yaşatılıyor: İskilip’te doğduğu evin bulunduğu yer, Ebussuud Efendi'nin anısına korunmakta ve adına yapılan etkinliklerle hatırası yaşatılmaktadır. Çorum’da birçok cadde, okul ve kurum onun adını taşımaktadır.