Çorum Leblebisi, asırlık ustalığın eseri...

Leblebiye Hayat Veren Unsurlar: Nohut, İklim ve Usta Eli Çorum leblebisinin temel hammaddesi olan damla cinsi nohut, kalın kabuğu ve kavrulmaya uygun yapısıyla diğer türlerden ayrılır. Bu özel nohut türünün naturel 100 adedinin en az 55–57 gram ağırlığında olması gerekir.

Ancak sadece doğru nohutu seçmek yetmez; bu ürünün karakterini, Çorum’un iklimi ve işin ehli ustaların yıllara dayanan tecrübesi belirler. Çorum’un az nemli havası, akşam esen serin rüzgarı ve ılıman iklimi, nohutların doğal şekilde dinlenmesini ve kurumasını sağlar. Bu da leblebinin kıtırlığını ve dayanıklılığını artırır. Bir leblebi ustası olmak ise öyle kolay değildir. Bu zanaatı icra edebilmek için en az 8 yıl çıraklık, ardından da ustalık sınavından geçmek gerekir.

Çorum Leblebisinin Üretim Aşamaları Çorum leblebisi, ortalama 45 ila 60 gün süren ve titizlikle yürütülen çok aşamalı bir üretim sürecine sahiptir. İşte o süreç, maddeler hâlinde:

1. Nohutun Seçimi ve Eleme Damla cinsi nohutlar, dokuz gözlü eleklerle elenir. 8 ve 9 numaralı eleklerden geçen nohutlar leblebiye uygun kabul edilir.

2. Birinci Kavurma (Tav-1) Nohutlar bakır saçlı geleneksel ocaklarda meşe odunu ateşinde 12–17 dakika kavrulur. Ardından telis çuvallara konularak 10 gün dinlendirilir.

3. İkinci Kavurma (Tav-2) İlk dinlenmeden sonra ikinci kez 12–15 dakika kavrulur.Yine çuvallara doldurularak 10 gün daha dinlendirilir.

4. Üçüncü Kavurma (Tav-3) Bu aşamada 9–10 dakika kavurma yapılır.1 gün çuvallarda bekletildikten sonra sergiye alınır. 5. Sergide Kurutma ve Dinlendirme Nohutlar toprak ve kireçle sıvanmış sergiliklerde her gün çevrilerek 45–60 gün bekletilir.Bu uzun süre, leblebinin aromatik olgunlaşmasını sağlar.

6. Islatma ve Son Hazırlık Dinlenmiş nohutlar ihtiyaca göre nemlendirilir.Çuvallarda 12–24 saat bekletilir, ardından yeniden elenir ve boylarına göre ayrılır. 7. Dördüncü Kavurma ve Kabuk Ayırma (Tav-4) Sac üzerinde "varak" (tokmak) yardımıyla çevrilerek kabuklarından ayrılır. Kalburda elenerek leblebi kırıkları ve kabuklar ayrıştırılır.

8. Tatlandırma (İsteğe Göre) Sıcak leblebiye tuz, karanfil, acı biber gibi malzemeler eklenir. 9. Son Dinlendirme ve Paketleme Tatlandırılmış leblebi yeniden çuvallara konularak en az 1 ay daha dinlendirilir. Satışa sunulmadan önce, geleneksel olarak kıl çuvallarda, günümüzde ise hijyenik poşetlerde muhafaza edilir.

Üretim Alanı ve Ekipmanlar Çorum leblebisi üretiminde kullanılan başlıca araçlar şunlardır: Çalkama makinesi (elek veya selektör) Daire biçiminde örülmüş geleneksel ocak Dişli bakır sac (90–110 cm çapında) Islatma teknesi Kalbur, varak (tokmak), kıl ve telis çuvallar Güneş almayan, rüzgar alan sergilik alan (250–300 m²) Meşe odunu (yüksek kalorili ve iz bırakmayan)

Çorum’da Leblebicilik Kültürü Çorum’da, geleneksel yöntemlerle çalışan ustalardan modern üretim yapan tesislere kadar geniş bir leblebicilik kültürü yaşatılmaktadır. Kentin dört bir yanında leblebi atölyeleri ve satış dükkânları bulunmakta; bu sayede geleneksel üretim canlılığını korumaktadır.

Ayrıca, leblebici esnaf ve sanatkârlarının bağlı bulunduğu bir meslek odası da dayanışma ve kaliteyi artırma görevini üstlenmektedir.

Dünya Çapında Talep: Çorum’dan Dünyaya Çorum leblebisi yalnızca yerli pazarda değil, uluslararası alanda da büyük talep görmektedir.

Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya ve Asya ülkelerine ihracatı yapılmaktadır.

Yurt içinden gelen ziyaretçiler tarafından da hediyelik olarak yoğun şekilde tercih edilmektedir.

Günümüzde ise “leblebi” dendiğinde ilk akla gelen şehir kuşkusuz Çorum’dur.