586 kişinin geçmişi 181 yıl sonra ortaya çıkartıldı

Ahmet Alidedeoğlu tarafından hazırlanan çalışma, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivinde bulunan NFS.d.01933 ve NFS.d.01934 numaralı 1845 tarihli nüfus defterleri esas alınarak oluşturuldu.

Dokuz yerleşimin nüfus kayıtları incelendi Çalışmada, dönemin Çorum Sancağına bağlı Hacıhamza Kazası sınırları içerisinde bulunan Hacıhamza Derbendi, Güney, Sekü, Obruk, Baldıran, Kavakçayı, Sakızçayı, Mandıra ve İnceçayı yerleşimlerinin nüfus kayıtları günümüz Türkçesine aktarıldı.

Osmanlıca nüfus defterlerinin ayrıntılı biçimde incelendiği eserde toplam 233 hane ve 586 erkek nüfus kaydı bulunuyor. Kayıtlarda tespit edilen 182 sülale, defter ve hane sırasına göre ayrıca listelendi.

Kişilerin yaşları ve aile bağları tek tek gösterildi Kitapta kayıtlı her şahıs için köyü, hane numarası, sülale adı, aile içerisindeki yakınlık derecesi, adı, baba adı, sayım yılındaki yaşı ve miladi doğum yılı ayrı ayrı gösterildi.

Defterlerde yer alan bilgiler doğrultusunda kişilerin fiziksel özelliklerine ilişkin kayıtlar da çalışmaya aktarıldı. Böylece ailelerin yalnızca isim ve soy bağları değil, dönemin nüfus yapısına ilişkin ayrıntılar da ortaya çıkarıldı.

Meslekler ve kamu görevlileri de araştırıldı Çalışmada kaza müdürü, kaza müftüsü, ziraat müdürü, imam, hatip, müezzin ve muhtarlar gibi dönemin idari ve dinî görevlilerine de yer verildi. Kişilerin meslekleri, hastalıkları, engel durumları ile ticaret, çalışma veya askerlik amacıyla başka yerlerde bulunanlar özel listeler hâlinde değerlendirildi.

Bu yönüyle eserin, Hacıhamza Kazasının 19. yüzyıl ortalarındaki sosyal, ekonomik ve idari yapısına ilişkin önemli bilgiler sunduğu belirtildi.

Tarihî harita ve orijinal defter sayfaları yer alıyor “1845 Yılı Hacıhamza Kazası Soy Kütüğü Çalışması” içerisinde Hacıhamza Kazasının 1845 yılı idari haritası, köylerin hane ve erkek nüfuslarını gösteren genel tablo ile görevliler, meslekler, hastalıklar ve başka yerlerde bulunanlara ilişkin listeler bulunuyor.

Eserde ayrıca sülalelerin defter sırasına göre ayrıntılı fihristi, Osmanlıca nüfus defterlerinin orijinal kapak ve iç sayfa örnekleri ile köy, hane ve sülale düzenine göre hazırlanmış tam nüfus dökümü yer alıyor.

Yerel tarih ve soy araştırmaları için önemli kaynak Ahmet Alidedeoğlu tarafından hazırlanan eserin, Hacıhamza ve çevresindeki ailelerin geçmişini araştıranlar açısından önemli bir kaynak niteliği taşıdığı ifade edildi.

Çalışmanın, bölgede yaşayan ailelerin yaklaşık iki asır önceki atalarını, akrabalık ilişkilerini, sülale adlarını, mesleklerini ve toplumsal durumlarını öğrenmelerine yardımcı olması bekleniyor.