Çorum'un Boğazkale ilçesi sınırları içerisinde yer alan Hattuşa, sadece bir ören yeri değil, aynı zamanda Anadolu'nun binlerce yıllık tarihinin en önemli tanıklarından biridir. Tunç Çağı'nın en büyük imparatorluklarından biri olan Hititlerin başkenti olarak, hem siyasi hem de dini bir merkez olma özelliği taşıyan bu antik kent, günümüzde ziyaretçilerini zamanda yolculuğa çıkarıyor.
Devasa surları, anıtsal kapıları ve binlerce tabletlik arşiviyle Hattuşa, Hititlerin ne denli organize, gelişmiş ve güçlü bir medeniyet olduğunun yaşayan kanıtıdır.
TAŞA İŞLENMİŞ BİR MEDENİYET: ASLANLI KAPI, YERKAPI VE KRAL KAPI
Hattuşa'yı ziyaret edenleri ilk etkileyen şey, şehrin etrafını çevreleyen 6 kilometreyi aşan devasa surları ve bu surlar üzerindeki anıtsal kapılarıdır. Her biri farklı bir anlam taşıyan bu kapılardan en bilinenleri şunlardır:
Aslanlı Kapı: Şehrin güneybatı girişinde yer alan ve iki büyük aslan heykeliyle korunan bu kapı, Hitit taş işçiliğinin gücünü ve sanatını simgeler.
Kral Kapı: Üzerindeki savaşçı tanrı kabartmasıyla dikkat çeken bu kapı, imparatorluğun askeri gücünü ve dini inançlarını bir arada sunar. (Kabartmanın orijinali Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ndedir.)
Yerkapı ve Sfenksli Kapı: Şehrin en etkileyici ve gizemli noktalarından biridir. Toprak yığılarak oluşturulmuş piramit benzeri bir setin üzerinde yer alan bu kapı, Mısır sanatından etkiler taşıyan sfenkslerle korunur. 71 metre uzunluğundaki yer altı geçidi (potern) ise ziyaretçilere binlerce yıl öncesinin mimari dehasını deneyimleme fırsatı sunar.
TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN ANLAŞMA: KADEŞ BARIŞI
Hattuşa'yı dünya tarihinde eşsiz kılan en önemli özelliklerinden biri de, kazılarda ortaya çıkarılan on binlerce çivi yazılı tabletten oluşan kraliyet arşividir. Bu tabletler arasında, tarihin ilk yazılı uluslararası barış antlaşması olan Kadeş Antlaşması'nın bir kopyası da bulunmaktadır.
Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Firavunu II. Ramses arasında imzalanan bu antlaşma, iki süper gücün eşit şartlarda anlaştığını gösteren, diplomatik bir başyapıttır. Antlaşmanın büyütülmüş bir kopyası, dünya barışı için önemine binaen bugün New York'taki Birleşmiş Milletler Binası'nda sergilenmektedir.
HİTİT TANRILARININ BULUŞMA NOKTASI: YAZILIKAYA
Hattuşa gezinizi tamamlayan en önemli durak ise, kentin hemen dışında yer alan Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı'dır. Doğal kaya oyuklarının arasına inşa edilmiş bu kutsal mekan, Hitit panteonunda yer alan tüm tanrı ve tanrıçaların kaya üzerine işlenmiş kabartmalarıyla bezelidir. İki ayrı odadan oluşan tapınak, Hititlerin dini törenlerine ve inanışlarına dair eşsiz bilgiler sunar.