Tasarruf finansman sistemi üzerinden banka kredisi kullanmadan konut, çatılı iş yeri veya otomobil almak isteyenleri ilgilendiren yeni kurallar 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle bir kişinin yapabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılırken, taşıt ve konut finansmanındaki azami sözleşme tutarları artırılacak, şirketlerin topladığı fonların değerlendirilebileceği alanlara da yeni kısıtlamalar getirilecek.
Kamuoyunda “evim sistemi” olarak bilinen tasarruf finansman modelinde tüketiciler, banka kredisi yerine belirli bir hizmet bedeli ödeyerek sisteme dahil oluyor. Yeni dönemde hem müşterilerin sözleşme sayıları hem de şirketlerin fon yönetimi açısından daha sıkı kurallar uygulanacak.
Bir kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabilecek
1 Ekim 2026 itibarıyla aynı kişinin birden fazla taşıt finansmanı sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek. Bir kişi aynı anda yalnızca bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek.
Konut ve çatılı iş yeri finansmanında da aynı kişiye ait yalnızca bir aktif sözleşmeye izin verilecek. Böylece bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı, bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri olmak üzere toplam ikiyle sınırlandırılacak.
Taşıt finansmanında üst limit 6 milyon 250 bin lira olacak
Düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında uygulanacak sözleşme tutarı sınırları da güncellenecek. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL olarak uygulanacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise azami sözleşme tutarı 62 milyon 500 bin TL olacak. Aynı kişi veya aynı risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL’yi aşamayacak.
Şirketlerin biriktirdiği fonlara risk sınırı getiriliyor
Yeni dönemde tasarruf finansman şirketlerinin müşterilerden topladığı fonların hangi finansal araçlarda değerlendirilebileceği de sınırlandırılıyor. Düzenlemenin temel amacı, tasarruf fon havuzlarında biriken kaynakların yüksek riskli varlıklara yönlendirilmesini önlemek ve likiditesi yüksek alanlarda tutulmasını sağlamak.
Buna göre şirketler, tasarruf fonlarını katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesaplarında değerlendirebilecek. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen, altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikaları ile risk değeri 1 veya 2 olan TL cinsinden katılım esaslı yatırım fonları kullanılabilecek.
Nemasız fonlara binde 2 sınırı uygulanacak
Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekletilen tutarlar için de yeni bir sınır getiriliyor. Günlük nemasız, yani getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası EFT sisteminin kapanışından sonra şirket hesaplarına ulaşan tutarlar ise bu hesaplamaya ertesi gün dahil edilecek. Böylece fon havuzundaki paranın daha büyük bölümünün belirlenen finansal araçlarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Yüksek tutarlı sözleşmenin sınırı artırılıyor
Yeni düzenlemeyle “yüksek tutarlı sözleşme” kabul edilen finansmanların parasal sınırları da değişiyor. Taşıt finansmanında daha önce 2 milyon 509 bin 800 TL olan yüksek tutarlı sözleşme eşiği 5 milyon TL’ye yükseltilecek.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 6 milyon 274 bin 500 TL olan eşik 12 milyon 500 bin TL’ye çıkarılacak. Bu tutarların üzerindeki sözleşmeler, yeni dönemde yüksek tutarlı sözleşme kapsamında değerlendirilecek.
Yüksek tutarlı sözleşmeler toplamın yüzde 5’ini geçemeyecek
Tasarruf finansman şirketlerinin yüksek tutarlı sözleşmelerinin toplam sözleşme hacmi içindeki payına da sınır getiriliyor. Buna göre yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarına oranı genel olarak yüzde 5’i aşamayacak.
1 Ocak 2025’ten sonra kurulan yeni şirketler için ise geçiş süreci uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 2027 yılı sonuna kadar ise yüzde 10 olarak uygulanabilecek.
Sistemde hizmet bedeli ödeniyor
Tasarruf finansman sisteminde tüketiciler finansman tutarı üzerinden belirlenen bir organizasyon veya hizmet bedeli ödeyerek sisteme dahil oluyor. Haberde verilen örneğe göre talep edilen finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si oranında hizmet bedeli alınabiliyor.
Tapu harcı, ipotek masrafı veya araç devir noter ücreti gibi mevzuattan kaynaklanan yasal giderler ise ayrıca tüketici tarafından karşılanıyor. Uygulanacak hizmet bedeli ve ödeme planı, şirketle yapılan sözleşmenin şartlarına göre belirleniyor.
Bir milyon liralık araçta hesap nasıl yapılıyor
Haberde yer verilen örneğe göre 1 milyon TL değerindeki bir otomobil için yüzde 7 hizmet bedeli uygulanması halinde 70 bin TL organizasyon bedeli ödeniyor. Finansmanın kullanılabilmesi için 1 milyon liralık tutarın yüzde 45’ine karşılık gelen 450 bin TL’lik ödeme seviyesine ulaşılması esas alınıyor.
Bu tutarın tamamlanmasının ardından kalan 550 bin TL’nin tasarruf finansman şirketi tarafından karşılandığı örneklendiriliyor. Teslimat zamanı ve ödeme şartları ise seçilen sözleşme modeli ile ödeme planına göre değişebiliyor.
Araçta 60, konutta 120 aya kadar ödeme planı uygulanabiliyor
Tasarruf finansman sisteminde otomobil için 60 aya, konut için ise 120 aya kadar ödeme planları oluşturulabiliyor. Bir milyon TL’lik otomobilin 12 aylık ödeme planında aylık yaklaşık 83 bin 333 TL ödeme yapılması halinde, yüzde 45’lik seviyeye yaklaşık altıncı ayda ulaşılabiliyor.
Aynı tutarda 24 aylık ödeme planında aylık yaklaşık 41 bin 666 TL, 36 ayda 27 bin 777 TL, 48 ayda 20 bin 833 TL ve 60 ayda 16 bin 666 TL ödeme örnekleri bulunuyor. Bu senaryolarda yüzde 45’lik ödeme seviyesine sırasıyla yaklaşık 11’inci, 16’ncı, 22’nci ve 27’nci aylarda ulaşılıyor.
1 Ekim’den sonra sözleşme yapacaklar yeni kurallara tabi olacak
Yeni kurallar özellikle birden fazla araç veya konut finansmanı sözleşmesi yapmayı planlayanlar açısından önem taşıyor. 1 Ekim 2026 itibarıyla aynı kişinin aktif finansman sözleşmeleri yeni sınırlamalar çerçevesinde değerlendirilecek.
Düzenlemeyle bir taraftan tüketici bazında sözleşme yoğunluğunun sınırlandırılması, diğer taraftan tasarruf finansman şirketlerinin topladığı fonların daha düşük riskli ve daha likit varlıklarda tutulması hedefleniyor.