Konut sitelerinde ve toplu yaşam alanlarında son dönemde büyük tartışma yaratan fahiş aidat artışlarına karşı yeni bir yasal düzenleme TBMM gündemine geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, düzenlemenin ayrıntılarını paylaşarak “Site yönetimleri artık denetim altında olacak, aidatlar enflasyonun üzerinde artırılamayacak” dedi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, vatandaşların sıkça şikâyet ettiği yüksek aidat zamlarına sınırlama getirilecek. Site yönetim şirketleri, TEFE ve TÜFE oranlarının üzerinde aidat artışı yapamayacak ve tüm artış kararlarını 3 ay içinde genel kurula sunmak zorunda kalacak.
Bakan Kurum: “Denetimler sıkılaşacak, fahiş artışa izin verilmeyecek”
Bakan Murat Kurum, 27 Ekim’de yaptığı açıklamada vatandaşlardan gelen şikâyetlerin dikkate alındığını belirtti. Kurum, site yönetimlerinin kontrol altına alınacağını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Fahiş aidat konusunda vatandaşımızdan ciddi bir serzeniş var. Artık herkes ‘ben yönetim şirketiyim’ diyerek bu işi yapamayacak. Tüm site yönetimleri Bakanlığımızın denetimine girecek. Vatandaşın talebi olursa, biz doğrudan gidip site yönetimini denetleyeceğiz. Her yıl denetimler yapılacak, usulsüzlük tespit edilirse idari ve hukuki süreç işletilecek.”
Kurum ayrıca, site yönetimlerinin yıllık denetime tabi tutulacağını ve “olağanüstü durumlarda cezai yaptırımların uygulanacağını” söyledi. Böylece, uzun süredir tartışma konusu olan keyfi aidat artışlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yapay zekâ ile dijital denetim geliyor
Yeni yasal düzenlemede sadece fiyat sınırlaması değil, aynı zamanda şeffaflık ve dijital izleme sistemi de yer alıyor. Türkiye Kentsel Tesis Yönetim Derneği (TRKTYD) Genel Başkanı Suat Sandalcı, Bakanlıkla yapılan ortak çalışmanın detaylarını şu şekilde anlattı:
“Bakanlığımız, sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcileriyle birlikte hareket etti. Yerli ve milli bir yapay zekâ yazılımı geliştiriliyor. Bu sistemle, site yönetimleri tarafından anlık olarak sisteme yüklenen bütçe, gelir-gider, faturalar, aidat tutarları ve işletme projeleri denetlenecek.”
Bu sayede, maliklerden alınan aidatların nerelere harcandığı anlık olarak takip edilebilecek ve “fahiş aidat talep eden yönetimler” kolayca tespit edilecek. Düzenleme, aynı zamanda site yaşamında hesap verebilir ve şeffaf bir yönetim modeli oluşturmayı amaçlıyor.
“Tesis Yöneticiliği Lisansı” dönemi başlıyor
Yeni yasa teklifiyle birlikte, site yönetimlerinde görev alacak kişiler için “Tesis Yöneticiliği Lisansı” zorunluluğu da getiriliyor. Yönetici olmak isteyen kişi ve şirketler artık sınava tabi tutulacak ve aldıkları belgeye göre A tipi’nden E tipi’ne kadar farklı yetki sınıflarına ayrılacak.
Bu uygulamayla, her önüne gelenin site yönetimi üstlenmesi engellenecek ve profesyonel yönetim anlayışı yerleşecek. Bakanlık, lisanssız çalışan kişi veya firmalara karşı da idari yaptırım uygulayacak.
Vatandaş için daha adil bir sistem
Yeni düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte site sakinleri, artık aidat artışlarında enflasyon oranını aşan hiçbir zamma maruz kalmayacak. Ayrıca, şeffaf dijital sistem sayesinde, ödenen aidatların nasıl harcandığı herkes tarafından görülebilecek.
Uzmanlar, bu adımın uzun süredir “ikinci bir kira” haline gelen aidat yükünü hafifleteceğini ve adil, denetlenebilir bir site yönetimi kültürü oluşturacağını vurguluyor.
Yasa teklifinin önümüzdeki haftalarda TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.