Aile Koruma Kalkanı Paketi kapsamında uzun süredir üzerinde çalışılan ev hanımlarına emeklilik düzenlemesi, 2025 yılı itibarıyla yeniden gündemde. Türkiye’de sosyal güvenlik kapsamına dahil olmayan yüz binlerce ev hanımı, bu düzenlemeyle birlikte prim desteği alarak emeklilik hakkı kazanabilecek. Meclis’e sunulması beklenen yasa tasarısıyla birlikte, evde çalışan kadınların sosyal güvence altına alınması hedefleniyor. Peki ev hanımlarına emeklilik ne zaman çıkacak, yasa yürürlüğe girdi mi, detayları neler?
Ev hanımlarına emeklilik düzenlemesi neyi kapsıyor?
Yeni düzenleme ile ev hanımlarının sosyal güvenlik sistemine dahil olması sağlanacak. Bu kapsamda herhangi bir sigorta girişi bulunmayan ya da dışarıda bir işte çalışmayan ev hanımları, isteğe bağlı sigorta ile emekli olabilecek. Sisteme dahil olan kadınlar, Bağ-Kur çatısı altında prim ödeyerek 15 yıl içerisinde emeklilik hakkı kazanabilecek. En dikkat çeken detay ise devletin ödenecek primlerin üçte birini karşılayacak olması.
Bu teşvikle birlikte 15 yıl boyunca ödenecek toplam primin bugünkü asgari ücret üzerinden yaklaşık 500 bin TL’ye kadar devlet desteği ile karşılanması bekleniyor. Amaç, ev içinde üretim yapan, ancak herhangi bir gelir veya sigorta kaydı olmayan kadınların sosyal güvenlik sistemi içine dahil edilmesi.
Yasa Meclis’ten geçti mi?
Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor. Hükümetin Aile Koruma Kalkanı Paketi içerisinde yer alan bu çalışma, hazırlık aşamasında. Taslak halindeki düzenlemenin yakın zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Meclis komisyonlarında görüşüldükten sonra Genel Kurul’a gelecek ve oylamanın ardından yürürlüğe girecek. Bu süreç içerisinde kamuoyu bilgilendirmesi yapılacak ve yasal süreçlerin tamamlanmasıyla birlikte resmi gazetede yayımlanarak uygulamaya geçilecek.
Emeklilik şartları ne olacak?
Ev hanımlarına emeklilik hakkı tanınması için temel şart, isteğe bağlı sigorta sistemine kayıt yaptırmak olacak. Sisteme başvuruda bulunan kadınlar, primlerini düzenli olarak ödemeye başladıkları andan itibaren sigortalı sayılacak. Emeklilik için 15 yıl prim ödeme şartı ve 5400 prim günü öngörülüyor. Yaş şartı ise mevcut sistemdeki isteğe bağlı sigorta şartlarına paralel şekilde uygulanacak.
Özellikle sosyal güvencesi olmayan, herhangi bir kurumda sigortalı çalışmayan ev kadınları için önemli bir fırsat olarak değerlendirilen bu sistem sayesinde, kadınlar kendi geleceklerini güvence altına alabilecek.
Destek kimleri kapsayacak?
Bu düzenlemeden faydalanmak isteyen kadınlar için belirli kriterler bulunacak. En önemli kıstaslardan biri, ev kadını statüsünde olup dışarıda gelir getirici bir işte aktif olarak çalışmamak. Bu nedenle sigortalı çalışan ya da kendi adına iş yeri olan kişiler bu kapsama dahil edilmeyecek. İsteğe bağlı sigortalı olarak sisteme giriş yapan ev hanımlarına, devlet tarafından aylık primlerinin yüzde 33’ü kadar destek ödemesi sağlanacak.
Ayrıca ödemelerin e-Devlet ve SGK üzerinden kolayca yapılabilmesi planlanıyor. Böylece bürokratik işlemler minimuma indirilerek daha fazla kişinin sisteme dâhil olması teşvik edilecek.
Yürürlüğe ne zaman girecek?
Ev hanımlarına yönelik emeklilik hakkı sağlayacak yasanın 2025 yılı içinde Meclis gündemine gelmesi bekleniyor. Ancak yürürlüğe girme tarihi, TBMM’deki görüşme takvimine ve yasa teklifinin onay sürecine göre şekillenecek. Eğer süreç hızlı ilerlerse, yıl sonuna kadar sistemin aktif olarak işlemesi mümkün olabilir. Yine de kesin tarihler için resmi duyuruların takip edilmesi gerekiyor.
Bu gelişme, özellikle evde çalışıp gelir elde etmeyen kadınlar için önemli bir sosyal adım olarak değerlendiriliyor. Kadınların sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi, hem bireysel refah seviyelerini yükseltecek hem de emeklilik dönemlerinde ekonomik bağımsızlık sağlayacak.