Türkiye’de otomotiv ithalatına getirilen ek vergi uygulaması 22 Kasım itibarıyla resmen başladı. Düzenleme, AB ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışındaki ülkelerden gelen tüm binek otomobillerin fiyatına en az yüzde 25 zam getirecek. Sektörde hem tüketici hem distribütörler bu değişikliğin etkilerini tartışıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 22 Eylül’de yayımlanan karar için tanınan 60 günlük süre, 21 Kasım gecesi doldu. Böylece, Çin, Japonya, Meksika ve Güney Afrika gibi büyük ihracatçı ülkelerden gelen otomobiller doğrudan zamlı fiyatla satılacak.
Hangi araç için ne kadar ek vergi uygulanacak?
Yeni düzenleme, mevcut yüzde 10’luk taban gümrük vergisine ek olarak araç sınıfına göre değişen ek mali yükler getiriyor. Vergi oranları, dolar bazındaki alt sınır hangisi yüksekse ona göre uygulanacak.
Konvansiyonel ve hibrit (plug-in hariç) otomobiller için ek vergi yüzde 25 veya en az 6 bin dolar.
Plug-in hibrit otomobiller için ek vergi yüzde 30 veya en az 7 bin dolar.
Elektrikli otomobiller için ek vergi yüzde 30 veya en az 8 bin 500 dolar.
Bu artışlar, özellikle Çin ve Uzak Doğu menşeili markaların fiyatlarını ciddi şekilde etkileyecek. Türkiye pazarında son yıllarda yükselişte olan elektrikli modeller için de maliyetler yeniden hesaplanacak.
1 milyon TL'lik araç bir anda 540 bin TL zamlanacak
Düzenlemenin tüketiciye yansıması da oldukça yüksek olacak. Matrahsız fiyatı 1 milyon TL olan bir aracın yeni ek vergisi 250 bin TL seviyesinde hesaplanıyor. Bunun üzerine ÖTV ve KDV'nin de eklenmesiyle toplam fiyat artışı yaklaşık 540 bin TL’ye çıkacak.
Sektör temsilcileri, toplam maliyet artışının birçok modelde yüzde 30–40 bandına denk geldiğini belirtiyor. Bu durumun, özellikle giriş seviyesi ve orta gelir grubu tarafından tercih edilen araçlarda erişilebilirliği daha da azaltacağı ifade ediliyor.
Bazı modeller Türkiye'den çekilebilir
Uzmanlara göre ek vergi düzenlemesi pazar dinamiklerini de değiştirecek. Türkiye’nin en hızlı büyüyen segmentlerinden biri olan elektrikli otomobil pazarında bazı Çinli markaların fiyat rekabetini kaybetme riski doğdu. Ayrıca Japon ve Kore menşeli hibrit modellerin de yüksek maliyet nedeniyle zorlanabileceği konuşuluyor.
Otomotiv analistleri, ek verginin distribütörleri yeni fiyat politikaları belirlemeye zorlayacağını ve bazı modellerin tamamen satıştan kalkabileceğini belirtiyor. Ancak düzenlemenin yerli üretimi ve AB ile uyumlu markaları güçlendirebileceği yorumları da yapılıyor.
Yeni uygulamanın etkilerinin aralık ayından itibaren fiyat listelerine yansıması bekleniyor. Tüketici açısından ise kısa vadede otomobil almanın daha zor hale geleceği açıkça görülüyor.
