Türkiye genelinde yaklaşık 1,5 milyon kişinin etkilendiği Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 48. maddesi kapsamında uygulanan ehliyet süre cezaları yeniden tartışma konusu oldu. Sürücüler, cezaların adaletsiz ve orantısız olduğunu savunarak “ehliyet affı” talep ediyor.
“Ehliyet artık bir konfor değil, zorunluluk”
Hazırlanan bilgilendirme metninde, ehliyetin artık bir “konfor alanı” değil, insanların işe gidebilmesi, çocuklarını okula götürebilmesi ve yaşlı yakınlarını hastaneye ulaştırabilmesi için zorunlu bir ihtiyaç haline geldiği vurgulandı.
Süre cezalarının yalnızca profesyonel sürücüleri değil, beyaz yakalı çalışanlardan mavi yakalılara kadar aracı iş veya yaşam gereği kullanan çok sayıda kişiyi etkilediği, bu durumun işsizlik ve tazminatsız işten çıkarmaları da beraberinde getirdiği ifade edildi.
“Cezalar orantısız, ekonomik ve sosyal etkiler derin”
Açıklamada, ehliyetine el konulan kişilerin işlerini kaybettiği, bunun da ekonomik yıkıma ve psikolojik travmalara yol açtığı belirtildi.
“İşsizliğe sürüklenen bireylerin ekonomik yapısı bozuluyor, aile düzeni dağılıyor, bazı durumlarda intihar vakalarına kadar varan sonuçlar yaşanıyor” ifadeleri kullanıldı.
Ekonomik açıdan da ciddi etkiler yaşandığına dikkat çekilen metinde, araç kullanımına bağlı olarak ödenen ÖTV, MTV ve KDV gibi vergilerin azaldığı, lojistik sektöründe şoför açığının büyüdüğü kaydedildi.
“Süre cezaları adaletsiz ve orantısız”
KTK 48. madde kapsamında uygulanan cezaların orantısız olduğu savunularak, trafik kazalarına neden olan diğer ihlallerin daha az ceza ile sonuçlandığı belirtildi.
Ayrıca silah taşıyanlar veya ölümlü kazaya karışanların bile daha düşük yaptırımlarla karşılaşabildiği öne sürüldü.
Hazırlanan metinde, mevcut uygulamanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğu ve “tek bir suç için üç ayrı ceza” verilmesinin hukuka uygun olmadığı dile getirildi.
“Ehliyet affı vicdanları yaralamadan düzenlenmeli”
Ehliyet affı talebinde bulunan sürücüler, cezaların tamamen kaldırılması değil, adil ve rehabilite edici bir düzenleme yapılmasını istiyor.
“Ehliyet affı, kamu vicdanını yaralamayacak ve cezasızlık algısı oluşturmayacak şekilde düzenlenmelidir. Süre cezaları gerekirse para cezasına çevrilmeli, 48. madde Avrupa standartlarına uyarlanmalıdır” denildi.
Sürücüler ayrıca, cezaların azaltılmasını ve her ihlal için rehabilitasyon zorunluluğu getirilmesini talep ediyor.
Metinde, bu düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde hem bireylerin mağduriyetinin giderileceği hem de ekonomideki olumsuz etkilerin azalacağı vurgulandı.