Erzurum Kongresi’nde yaşananların; kararlı bir önderlik, gerçekçi hedefler ve doğru bir yol haritasıyla bir avuç kahramanın, yok edilmek istenen bir milleti bağımsızlığına kavuşturabileceğini gösterdiğini ifade eden Demirer, kongrenin milletin azim ve kararını örgütleme yolunda atılan ilk önemli adım olduğunu kaydetti.
“Mücadele bir ferd-i mücahit olarak sürdürüldü”
Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a çıktıktan sonra İstanbul’a geri çağrıldığını hatırlatan Demirer, bu çağrılara rağmen bağımsızlık mücadelesinden vazgeçmediğini belirtti.
Demirer, Mustafa Kemal Paşa’nın 22 Haziran 1919’da yayımladığı Amasya Genelgesi’nde yer alan “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” sözünün, Milli Mücadele’nin temel anlayışını ortaya koyduğunu ifade etti.
Mustafa Kemal Paşa’nın 7-8 Temmuz 1919 gecesi 9. Ordu Müfettişliği görevinden alınmasının ardından askerlikten istifa ettiğini belirten Demirer, Paşa’nın mücadelesini “bir ferd-i mücahit” olarak sürdüreceğini açıkladığını aktardı.
Erzurum Kongresi 23 Temmuz’da toplandı
Demirer, yaşanan siyasi engeller ve ulaşım zorlukları nedeniyle 10 Temmuz’da toplanması planlanan Doğu İlleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri Kongresi’nin ancak 23 Temmuz 1919’da başlayabildiğini bildirdi.
Kongrenin, 7 Ağustos 1919 tarihinde aldığı kararları Türk milletine ve dünya kamuoyuna duyurarak sona erdiğini belirten Demirer, aynı zamanda eylül ayı başında Sivas’ta genel bir milli kongre düzenlenmesinin de kararlaştırıldığını kaydetti.
Erzurum Kongresi’nin, Ulusal Bağımsızlık Savaşı’nın millet iradesiyle yürütüleceğini belgeleyen ve ilan eden ilk örgütlenme olduğunu vurgulayan Demirer, kongrenin Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van’dan gelen 62 delegeyle gerçekleştirildiğini ifade etti.
Mustafa Kemal’in önderliği tescillendi
Mustafa Kemal Paşa’nın askerlikten ayrıldığı için kongreye sivil kıyafetlerle katıldığını hatırlatan Demirer, dönemin Erzurum Valisinin verdiği redingot ile arkadaşlarının temin ettiği gömlek ve pantolonu giydiğini belirtti.
Mustafa Kemal’in kongrenin açıldığı gün divan başkanlığına, sona erdiği gün ise Heyet-i Temsiliye Başkanlığına seçildiğini aktaran Demirer, bu gelişmenin Mustafa Kemal Paşa’nın ulusal önderliğinin tescillenmesi anlamına geldiğini kaydetti.
Demirer, Mustafa Kemal Paşa’nın daha sonra Sivas Kongresi Başkanlığı, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliye Başkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, Başkomutanlık ve Cumhurbaşkanlığı görevlerini üstlendiğini hatırlattı.
“Adını tarihe Türklerin Babası olarak yazdırdı”
Mustafa Kemal Atatürk’ün 1919’un karanlık günlerinde yalnızca bağımsızlık mücadelesini değil, zaferden sonra kurulacak yeni devletin yapısını da düşündüğünü belirten Demirer, Cumhuriyetin ilanından eğitim ve harf devrimlerine kadar pek çok köklü değişimin daha o dönemde planlandığını ifade etti.
Demirer, Mustafa Kemal Atatürk’ün karşılaştığı ihanetlere, engellere, yokluklara ve güçlüklere rağmen hedeflerinden vazgeçmediğini vurgulayarak, “Yapılamaz denilen ne varsa yaptı, bir vatan kurtardı, bir ulus yarattı ve Atatürk oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
“Yeniden Atatürk Cumhuriyeti’ne ulaşma kararlılığındayız”
Atatürkçü Düşünce Derneği olarak Cumhuriyetin kurucu değerlerine sahip çıkmaya devam edeceklerini belirten Demirer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Atatürkçü Düşünce Derneği olarak Kemalizm’in namus sesini bir sis çanı gibi yurdumuz semalarına asarak, ulusumuzla birlikte yeniden Atatürk Cumhuriyeti’ne ulaşma kararlılığımızla Erzurum Kongresi’nin 107. yıl dönümünü kutluyoruz. Büyük Atatürk’ü, Kuvayı Milliye kahramanlarımızı ve Kemalist Devrim kadrolarını minnet ve şükranla anıyor, aziz şehit ve gazilerimizin manevi huzurunda saygıyla eğiliyoruz.”