Anayasa Mahkemesi (AYM), kamu görevlisine hakarette ceza alt sınırını düzenleyen Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125/3-a maddesi ile “şikâyet şartına” ilişkin TCK 131/1 maddesinin iptali istemini oy çokluğuyla reddetti. Karar, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi hâkimi Halil Güner’in başvurusu üzerine verilen önemli bir anayasal değerlendirme olarak kayda geçti.
Kararın, Cumhuriyet Halk Partisi’nin Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında açılan hakaret davalarıyla bağlantısı nedeniyle kamuoyunda yakından takip edildiği belirtildi.
Başvurunun arka planında İmamoğlu dosyası yer aldı
Süreç, Ekrem İmamoğlu’nun kamuoyunda “ahmak davası” olarak bilinen dosyası kapsamında avukatlarının yaptığı başvuruyla gündeme geldi. İmamoğlu’nun avukatları, istinaf incelemesini yapacak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesi’ne başvurarak TCK 125/3-a ve 125/5 maddelerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu.
Avukatlar, dosyanın somut norm denetimi kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesini, AİHM içtihatlarına uygun duruşmalı inceleme yapılmasını ve bilimsel mütalaa sunan uzmanların dinlenmesini talep etti.
Çorum’daki dava AYM sürecini başlattı
Bu başvurudan yaklaşık iki hafta sonra, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi hâkimi Halil Güner, kendi önüne gelen bir davada aynı maddelerin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vararak AYM’ye resmî iptal başvurusunda bulundu.
Dava, Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görevli bir doktorun şikâyeti üzerine açıldı. Sanığın, doktora yönelik sözleri nedeniyle TCK 125/1, 125/3-a ve 125/4 kapsamında cezalandırılması talep edildi.
Hâkim Güner’in Anayasa’ya aykırılık gerekçeleri
Hâkim Halil Güner, başvurusunda TCK 125/3-a maddesinin Anayasa’nın 2, 10, 26, 36, 38 ve 40. maddelerine aykırı olduğunu savundu. Kamu görevlilerine yönelik hakarette daha ağır ceza öngörülmesinin ifade özgürlüğünü sınırlandırdığını belirtti.
Başvuruda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarına göre kamu görevlilerinin eleştiriye daha açık olması gerektiği, mevcut düzenlemenin demokratik tartışma ortamını daralttığı vurgulandı.
AYM iptal istemini oy çokluğuyla reddetti
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, başvuruyu 11 Aralık tarihli gündemine aldı. Daha önce bir üyenin izinli olması nedeniyle ertelenen dosya, son toplantıda esastan görüşüldü.
Yüksek Mahkeme, TCK 125/3-a maddesinde yer alan ve kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette cezanın alt sınırının bir yıldan az olamayacağını öngören düzenleme ile TCK 131/1 maddesindeki “kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar hariç” ibaresinin iptal istemini oy çokluğuyla reddetti. Kararın gerekçesinin daha sonra yazılacağı bildirildi.
İptal kararı çıkması halinde hangi dosyalar etkilenecekti
AYM’nin iptal kararı vermesi halinde, Ekrem İmamoğlu hakkında açılan iki ayrı hakaret davasının doğrudan etkilenebileceği değerlendiriliyordu. Bu davaların her ikisi de kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçlamasına dayanıyordu.
İmamoğlu’nun, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek’e yönelik sözleri nedeniyle İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezasına çarptırıldığı hatırlatıldı.
“Ahmak davası” Yargıtay’da bekliyor
Kamuoyunda “ahmak davası” olarak bilinen ve Yüksek Seçim Kurulu üyelerine yönelik sözler nedeniyle açılan dosyada ise Anadolu 7. Asliye Ceza Mahkemesi, İmamoğlu hakkında 2 yıl 7 ay 15 gün hapis cezası vermişti. Bu karar istinaf tarafından onanmış, dosya Yargıtay incelemesine taşınmıştı.
Her iki dosyanın da hukuki dayanağını oluşturan TCK 125/3-a maddesinin iptal edilmemesiyle birlikte, yargılamaların mevcut mevzuat çerçevesinde devam edeceği değerlendiriliyor.