Küresel iklim değişikliği ve su kaynaklarının azalması, Türk tarımında ekim alışkanlıklarını kökten değiştiriyor. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) hazırladığı "Fenolojik Değerlendirme Ekim 2025" raporu, tarladaki sessiz devrimi belgeledi. 2025/26 üretim sezonunda çiftçilerin risk almaktan kaçınarak, suya daha az ihtiyaç duyan ürünlere yöneldiği ortaya çıktı.
TÜRKİYE'NİN YENİ GÖZDESİ: ARPA
TMO'nun raporuna göre, Türkiye genelinde arpa ekim alanlarında ciddi bir artış eğilimi göze çarpıyor. Özellikle su kısıtı yaşayan bölgelerde mısır ve makarnalık buğday terk edilirken, ibre arpaya döndü.
ÇORUM'DA AYÇİÇEĞİNDEN KAÇIŞ
Raporda Çorum ile ilgili dikkat çeken bir detay yer aldı. Çorumlu üreticilerin, yağış rejimindeki belirsizlikler nedeniyle ayçiçeği ekili alanlardan vazgeçerek arpaya yöneldikleri gözlemlendi.
KONYA VE KAYSERİ'DE BUĞDAY DENGESİ DEĞİŞTİ
Tahıl ambarı Konya'da makarnalık buğday ekim alanları daralırken, arpa ve ekmeklik buğdaya geçiş hızlandı. Kayseri'de de benzer bir tablo var; makarnalık buğdaydan ekmeklik buğdaya yüzde 8, arpaya ise yüzde 3 oranında kayma yaşandı.
SU KISITI OLAN İLLER MISIRI BIRAKTI
Eskişehir'de altı ilçenin "su kısıtı bölgesi" ilan edilmesi ve yazın yaşanan aşırı sıcakların mısırda verimi düşürmesi, çiftçiyi yeni arayışlara itti. Bölgede mısırdan buğday ve arpaya ciddi bir geçiş bekleniyor. Sakarya'da da kuraklık etkisiyle mısırdan kaçış yüzde 10'u buldu.
Kırıkkale'de ise Bakanlığın münavebe sistemi nedeniyle ekmeklik buğday ekimi azalırken, arpa ekiminde yüzde 15'e varan artış öngörülüyor.
TZOB'DAN "GARANTİ ÜRÜN" VURGUSU
Çiftçinin neden arpaya sığındığını ise Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Hepokur, çarpıcı bir analizle açıkladı.
Arpanın "zor gün dostu" olduğunu belirten Hepokur, şu ifadeleri kullandı:
"Son yıllarda etkili olan kuraklık nedeniyle birçok üründe verim düştü. Buğday sıcaktan yanar ama arpa yanmaz. Susuzluğa daha dayanıklı bir ürün olan arpa, suyu az kullanır."